Билим үлэһиттэрэ «Россия» быыстапкаҕа Саха сирин сэлиичээнэ Юка туһунан сырдаттылар

Ыам ыйын 17 күнүттэн, «Россия» быыстапка-пуорум чэрчитинэн, Москваҕа, ВДНХ-аҕа, 31 №-дээх «Геология» павильонугар Саха сирин «Гиганты вечной мерзлоты» быыстапка буола турар. Быыстапкаҕа сэлиичээн Юка криокамерата дьон биһирэбилин ылла. Сэлиичээн сааһа 39 тыһ сылга тэҥ.

«Юка бэрт дьиктитик бүтүн хаалбыт. Ону тэҥэ кини аан дойдуга соҕотох эрдэҕэс сэлиичээн. Кини иннинэ элбэх кырдьаҕас эбэтэр олох оҕо сэлиичээннэри булаттыыр этилэр. Бу булумньу сэлиичээн кыра сааһыттан улаатыар диэри сайдыытын көрөргө көмөлөһүө. Ону кытта Юка мэйиитэ кытта үчүгэйдик бүтүн сылдьар. Билиҥҥи кэмҥэ билим үлэһиттэрэ слон мэйиитин кытта тэҥнээн көрөөрү сэлии мэйиитин анатомическай атлаһын оҥоро сылдаллар», – диэн К. А. Тимирязев аатынан судаарыстыбаннай биологическэй түмэл быыстапкатын салаатын сэбиэдиссэйэ Юлия Шубина иһитиннэрдэ.

Ол курдук, Саха сиригэр сэлиичээни буланнар билим үлэһиттэрэ саҥа арыйыылары оҥордулар.

«Юка сэлиичээн сааһын тииһиттэн билбиттэр, 6-7 саастааҕын быһаарбыттар. Хоботын аллараа өттүтүгэр быдан киэҥ, онон хоботын түүтэ суох өттүн сылытар эбит», – диэн РАН Палеонтологическай институт үрдүкү билим үлэһитэ, СӨ билимин академиятын сэлиини үөрэтэр салаа тутаах билим үлэһитэ Евгений Мащенко эттэ.

Ону тэҥэ быыстапкаҕа араас интерактивнай көрүҥнээх экспонаттары туруорбуттар: палеонтологическай тач-панеллар, ону тэҥэ «Раскопки мамонта» интерактивнай оонньуу. Быыстапканы Саха сирин билимин академиятын өйөбүлүнэн тэрийдилэр. Күннэтэ сарсыарда 11 чаастан киэһэ 18 чааска диэри үлэлиир, бэнидиэнньик уонна оптуорунньук – өрөбүл күннэр.

Санатарбыт курдук, Саха сиригэр аан дойдуга 70%-тан тахса сэлии уҥуоҕа баара бэлиэтэнэр. Юка сэлиичээни Саха сиригэр 2010 сыллаахха булбуттара. Бу билим эйгэтигэр улахан сонун буолбута. Кыылы чинчийэргэ анаан 2015 сылга Дьокуускайга, М.К. Аммосов аатынан ХИФУ-га, сэлии түмэлин лабораториятын олоҕугар «Молекулярная палеонтология» норуоттар икки ардыларынааҕы киин арыллыбыта.