Саха сирэ

Быйыл Хомус киинэ уонна түмэлэ Абый, Аллайыаха, Муома, Үөһээ Халыма, Аллараа Халыма уонна Орто Халыма улуустарынан сылдьан, хомуска оонньуурга үөрэтиэхтэрэ. Бу бырайыак 2023 сыллаахтан саҕаламмыта. Онно Хомус киинэ уонна түмэлэ “Хомус” уопсастыбаннай тэрилтэни кытта Ил Дархан гранын кыайыылааҕынан буолбуттара. Бу “Хомус кода” бырайыак чэрчитинэн 2023-2024 сс. 10 улууска сылдьыбыттара, 2095 оҕону үөрэппиттэрэ. АБДь кыттыылаахтарын оҕолоругар …

Арктическай улуустар оҕолорун хомуска оонньуурга үөрэтиэхтэрэ Читать полностью »

Дьокуускай куорат «Юный горожанин» киинигэр XX үбүлүөйдээх өрөспүүбүлүкэтээҕи куонкурус муниципальнай түһүмэҕэ ыытылынна. Бу туһунан Дьокуускай куорат үөрэҕин управлениета иһитиннэрэр. Киин куорат 15 үөрэҕин тэрилтэтиттэн 24 оскуола оҕото эдэр дипломат ааты ыларга күрэстэстилэр. Куонкурус сааһынан икки бөлөххө араарыллан ыытылынна: кыра (5–8 кылаастар) уонна улахан (9–11 кылаастар) лиигэлэр. Куонкуруска оҕолор нуучча тылынан кэпсээн бэйэлэрин үлэлэрин билиһиннэрдилэр, аан …

Дьокуускайга «Будущие дипломаты-2026» бастыҥнарын быһаардылар Читать полностью »

Ил Дархан Айсен Николаев эрэгийиэҥҥэ доруобуйа харыстабылын тэрилтэлэрин тэрилинэн хааччыйыыны сүрүн соругунан турар диэн 2026 сыл бастакы ыйын түмүгүн таһаарар «Якутия, вперед!» быһа эпииргэ иһитиннэрдэ. Нэһилиэнньэ доруобуйа харыстабылынан астыныыта икки сыл иһигэр 22% үрдээбит. Аҕыйах сыл иһигэр 110-тан тахса мэдиссиинэ эбийиэгэ тутуллан үлэҕэ киирбитин бэлиэтээтэ. Балыыһа тутуута уонна мэдиссиинэ тэрилинэн хааччыллыы салҕанан барыаҕын эттэ. Ол …

Мэдиссиинэ орто сүһүөх каадырынан хааччыллыы тупсан иһэр Читать полностью »

Судаарыстыбаннай Сэбиэт энергетическэй хамыыһыйатын саамай кэнники мунньаҕар Уһук Илиҥҥэ уонна бүтүн дойдуга энергияны туһаныыга улахан болҕомто ууруллубутун туһунан Ил Дархан Айсен Николаев «Якутия, вперед!» быһа эпииргэ иһитиннэрдэ. Кини экэниэмикэ энергияҕа наадыйыыта улаатыытын учуоттаан, 2035 сылга диэри энергияны туһаныыны тупсарыыны үрдэтэргэ этиллибитин кэпсээтэ. Сэргэх кэпсэтии кэмигэр судаарыстыбаннай уорганнар уонна научнай-чинчийэр институттар араас ньымалара быһаарыллыбыттарын бэлиэтээтэ. «Биһиги …

Энергияны көдьүүстээхтик туһаныы улахан суолталаах Читать полностью »

Ил Дархан Айсен Николаев ый түмүгүн таһаарар «Якутия, вперед!» быһа эпииригэр саха киинэтин ситиһиилэрин иһитиннэрдэ, былырыын олохтоммут рекордтарын бэлиэтээтэ. Айсен Николаев этэринэн, саха киинэлэрэ 280 мөлүйүөнтэн тахса солкуобайы хомуйбуттар, 2024 сыллааҕы рекорд 150 мөлүйүөн солкуобай этэ. Саамай төлөбүрдээх хартыынатынан «Диодорова: Сүүрүгү утары» киинэтэ буолбут. Өрөспүүбүлүкэ баһылыга кинематографистар үлэлэрэ биллибэккэ ааспатын, кинилэр ситиһиилэринэн Саха сирэ Арассыыйа …

Саха киинэлэрэ 280 мөлүйүөнтэн тахса солкуобайы хомуйдулар Читать полностью »

Билигин туһана сылдьар халандаарбыт григорианскай диэн ааттанар. 1582 сыллаахха папа Григорий XIII киллэрбит. Ол эрээри, ыйдар ааттарын кини толкуйдаабатах. Дьэ, ыйдар тоҕо итинник ааттаах эбиттэрий? Биһиги эрабыт буолуо 738 сыл иннинэ Рим куораты төрүттээбит Ромул ыраахтааҕы 10 ыйдаах (304 хонуктаах) халандаары олохтообут, ыйдары ааттаабыт эбит. Биһиги эрабыт буолуо 46 сыл иннинэ Рим Өрөспүүбүлүкэтигэр Юлий Цезарь …

Ыйдар ааттара туох суолталаахтарый? Читать полностью »

Дьокуускай куоракка массыынаттан түөрт көлүөһэни уорбуттарынан РФ Холуобунай кодексын 158 ыст. 2 чааһынан холуобунай дьыала көбүтүлүннэ. Киин куоракка полиция отделыгар  «ВАЗ-2107» массыынатыттан түөрт көлүөһэтин уордарбыт  олохтоох киһиттэн сайабылыанньа киирбит. Суһал-ирдиир үлэ кэмигэр  полицейскайдар 22 саастаах Томпо улууһуттан төрүттээх уорбаланааччыны туппуттар. Быһаарыллыбытынан, эдэр киһи олорор уокуругар  «Жигули» массыына турарын бэлиэтии көрбүт.  Массыына   быраҕыллан турар, хаһаайына суох …

Массыынаттан көлүөһэлэрин устан ылбыт Читать полностью »

Саха норуотун биир киэн туттар киһитэ Алексей Андреевич Иванов-Күндэ өр сыллар тухары 1898 сыллаахха төрөөбүтэ диэн биллэрэ, бары учебниктарга уонна справочниктарга маннык ыйылла сылдьара. Ол гынан баран, 2003 сыллаахха Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай архыыбын фондатыттан көстүбүт докумуоннар кэпсииллэринэн, Алексей урукку халандаарынан 1896 сыл тохсунньу 16 күнүгэр (билиҥҥи халандаарбытынан тохсунньу 28 күнүгэр) Сунтаар улууһун Хаҥалас нэһилиэгэр күн …

Күндэ төрөөбүт сыла тоҕо уларыйда? Читать полностью »

Бэҕэһээ, тохсунньу 26 күнүгэр, Дьокуускай куоракка  арыгы иһэн баран уруулга олорбут суоппар  суол быһылаанын таһаарда.   Ол курдук киэһэ 23 чаас саҕана Лермонтов уул.  162/2 №-дээх дьиэтин таһыгар  33 саастаах  «Toyota Crown» суоппара  Красильников уулуссатын өттүттэн айаннаан иһэн, уруулун кыайан туппакка, утары балаһаҕа тахсыбыт.  Итиэннэ  утары иһэр  «Toyota Passo» массыынаны кытары харсыспыт. Ол түмүгэр  «Toyota Passo» …

Итирик туруктаах суоппартан сылтаан суол быһылаана таҕыста Читать полностью »

Түөкүттэр Арассыыйа олохтоохторун саҥа ньыманан албынныыр буолбуттар – бырааска суруйтарабыт диэн тус дааннайдарын ылаллар диэн РИА Новости суруйар. Түөкүттэр киһиэхэ төлөпүөннүүллэр уонна сервер алдьанан дьон  бырааска суруйтарбыттара сүппэтин туһугар смс иһитиннэриинэн кэлбит коду этиҥ дииллэр. Салгыы мессенджер чатыгар суруйсаллар, ол эрээри, дьон чопчулуур ыйтыыларыгар хоруйдаабаттар эбит. Бу туһунан РИА Новости сэрэтэр.