Саха сирэ

Балаҕан ыйын 1 күнүттэн өрөспүүбүлүкэ 96 оскуолатыгар мэдиссиинэ пууннара үлэлиэхтэрэ.  500 тахса үөрэнээччилээх оскуолаларга маннык өҥө көрүллүөҕэ. Сүрүн сорук быһыытынан бастакы суһал мэдисиинэ көмөтүн оҥоруу, ыарыыны сэрэтии уонна оҕолор доруобуйаларын туругун хонтуруолга ылыы буолар. Бу туһунан СӨ доруобуйа харыстабылын министиэристибэтигэр иһитиннэрдилэр. Биэдэмистибэҕэ иһитиннэрбиттэринэн, өрөспүүбүлүкэ аҕа баһылыгын сорудаҕынан, доруобуйа харыстабылын уонна үөрэх министиэристибэлэрэ кыттыһан үөрэх тэрилтэлэригэр …

Оскуолаларга үөрэнээччилэри мэдиссиинэ өҥөтүнэн хааччыйыыны сөргүтэллэр Читать полностью »

Бу ый саҥатыгар  Амма улууһугар  тоҕус улуустан уонна Дьокуускай куораттан 120 киһи кыттыылаах “Төрүт түөлбэм төлкөтө” өрөспүүбүлүкэтээҕи пуорум үһүс төгүлүн буолан ааспыта.  Суолталаах тэрээһин туһунан Горнай улууһун Бэрдьигэстээх сэлиэнньэтин “Эйэ” түөлбэтин салайааччыта Жанна Парфенова бу курдук кэпсээтэ: — Пуорумҥа сүрүн болҕомто үөрэнии-үөрэтии былаһааккатыгар уурулунна. Манна СӨ ыччат дьыалатыгар уонна социальнай коммуникацияҕа министиэристибэтин исписэлиистэрэ грант үбүлээһинин …

“Төрүт түөлбэм төлкөтө” пуорум эһиил Дьокуускайга ыытыллыаҕа Читать полностью »

Киһи доруобуйата хайдаҕын тиис туоһулуур. Ол курдук бөҕө-таҕа, маҥан тиис үгүс киһи баҕа санаата. Ол эрээри сорох дьон төрүөхтэриттэн тиистэрэ мөлтөх буолуон сөп. Баттаҕын хайдаҕый лда, тииһиҥ туруга оннук дииллэр эбит быраастар. Билигин мэдиссиинэ сайдыбыт кэмигэр тииһи сөптөөхтүк көрүнүү улахан суолталаах. Тиис быраастара сүбэлииллэринэн, сакалааттааҕар тииһи бирээнньик, кэмпиэт быдан алдьатар эбит. Тиискин харыстыыр буоллаххына, сүрүн …

СҮБЭҺИТ: Тииһи хайдах бөҕөргөтөбүт? Читать полностью »

— Халлааммыт тымныйан, бу күннэргэ хайдах эрэ күһүммүт чугаһаабыт курдук. Быйыл күһүн хантан эмэ убаһа ылан ииппит киһи дии саныыбыт. Эт эҥин сыаната да ыараата. Онон убаһаны таларга кылгас сүбэтэ биэриҥ эрэ. Трифоновтар. Дьылдьыт уонна сылгы иитиитигэр дьоһун кылаатын киллэрсибит Андрей Варламов маннык сүбэлээбитин таһаарабыт: — Дьэ, күһүн буоллаҕына, убаһа талыахпыт. Онно маннык кылгастык сүбэлиибин: 1. Убаһа ороһута, …

ЫЙЫТ-ХОРУЙДУУБУТ: Убаһаны хайдах талыахха? Читать полностью »

Дьокуускайга атырдьах ыйын 17 күнүгэр оҕунан ытыыга өрөспүүбүлүкэ чемпионата чөмпүйэнээтэ түмүктэннэ. Күрэхтэһии түмүгүнэн Арассыыйа Куубагар кыттар хамаанда чилиэннэрэ быһаарылыннылар. Саха сирин Оҕунан ытыыга Федерациятын толорооччу дириэктэрэ Василий Румянцев турнир суолтатын бэлиэтээтэ. «Бу күрэхтэһии Саха Өрөспүүбүлүкэтин иккис чөмпүйэнээтэ буолар. Биһиги успуорт көрүҥэр сүрүн күрэхтэһиилэр бары сүүмэрдэммит хамаандалар испииһэктэрин уонна бастыҥнары  быһаараллар. Бу күрэхтэһиилэр Бүтүн Арассыыйатааҕы таһымҥа …

Киин куоракка оҕунан ытыыга чөмпүйэнээт түмүктэннэ Читать полностью »

“Сотору бөх тоҕор баахтар аттыларыгар минньигэс бэйэлээх тэллэйдэр төкүнүйэ сытар буоллахтарына, улаханнык соһуйуом суоҕа” диэн оптуобуска дьахталлар кэпсэтэллэрин истэн ааһабын. “Тоҕо?” диэн биирдэрэ ыйыппытыгар, “киһи айылҕа биэрэр бэлэҕин өрүһүспэккэ, кэмнээн, бэйэтин өлүүтүн эрэ ылыахтаах” диир иккиһэ. Бөххө быраҕыллыбыт кус Саас таһырдьа аһылык салгынныырын саҕана куорат хастыы да мэндиэмэннээх дьиэлэрин бөх тоҕор дьааһыктарын аттыларыгар үргэммэккэ, сүлүллүбэккэ …

Сир аһын — сиикэйдии, тэллэйи — силистиин Читать полностью »

1917 сыл атырдьах ыйыгар Танда-Бахсы (Чурапчы улууһун Кытаанах нэһилиэгэ) дьадаҥы ыалыгар Максимовтарга төрдүс, оһоҕос түгэҕинээҕи соҕотох уол оҕо төрөөбүтэ. Аҕабыыкка сүрэхтэтэн Сэмэн диэн ааттаабыттара. Мин кинилиин үс сыл Чурапчы педучилищетыгар үөрэммиппинэн, кэлин бииргэ үлэлээбиппинэн билэбин. Оччотооҕу аас-туор олоххо, ордук ыраахтан сылдьар ыччат үксүн аҥаардас истипиэндьийэбит сыыһынан аһаан-таҥнан, инчэҕэй тирбэҕэ быстыбатынан үөрэммиппит. Саастан-саас сэллигинэн ыалдьыы, сыынга, сүһүөх …

Учуутал, буойун, пропагандист Читать полностью »

Бүгүн, атырдьах ыйын 17 күнүгэр, киэһэ 17:45 чааска Чурапчы улууһугар Одьулуун нэһилиэгин 1945 сыллаах төрүөх олохтооҕо сүппүтүн туһунан иһитиннэрии киирбит. Дьахтар дьиэтиттэн биэдэрэлээх тахсан, тыаҕа барбыт уонна төннүбэтэх. Көрдүүр үлэҕэ тутатына Саха сирин Быыһыыр сулууспатын Чурапчытааҕы көрдүүр-быыһыыр этэрээтин үлэһиттэрэ барбыттар. Номнуо киэһэ 19:00 чааска кырдьаҕаһы булбуттар. Кини туруга этэҥҥэ диэн сыаналанна.

Үлэбин үмүрүтэ охсоот, саҥа үөрэх дьылын көрсө аһыллыбыт оскуола дьаарбаҥкатыгар сыананы үөрэтээри, Хомсомуол болуоссатын диэки хаамабын. Харах халтарыйар Стадион өттүттэн тута киэҥ-куоҥ балааккаларга киирэн үөрэх тэрилин көрөттөөбүтүнэн барабын. Аныгы оҕо үөрэнэригэр аналлаах табаар, мал-сал барыта баар. Урукку курдук биир күннүк, альбом, тэтэрээт буолбатах — ким хайдаҕы, тугу баҕарбытынан. Этэргэ дылы, халыҥ кумааһынньык эрэ ирдэнэр. Биир эркин …

Оскуола дьаарбаҥкатыгар дьаарбайдым Читать полностью »

Аһыы утаҕы испэт дьон өйдөрө-санаалара, эттэрэ-сииннэрэ чөл буолар. Ол эрээри биир эмит бырааһынньыкка иһиллибит биир үрүүмкэ аһыы утах киһи этигэр-сиинигэр 45  күн устата иҥэн сылдьар эбит. 45 күн кэнниттэн биирдэ эрэ чөлгө түһэр. Бу кэмҥэ гаастаах утах истэххэ, куртахха, сүрэххэ улаханнык охсуон сөп. Үгүстэр арыгы иһэн баран гаастаах утаҕы эҥин иһэн өрүһүнэр курдук саныыллар. Чахчы, …

Арыгы эккэ-сииҥҥэ хас күн сылдьарый? Читать полностью »