Саха сирэ

Түҥ өрүс (эссе)

Киһиэхэ биир тосхойор дьол —  айан уонна саҥаны арыйыы. Саҥаттан саҥа сирдэри, көрбөтөх, ардыгар маннык баара буолуо диэн сэрэйбэтэх да түөлбэлэргин, атын айылҕаны, эмискэ чугас буолан хаалбыт билсиспит саҥа дьоннору, дьылҕалары, үөрэр-хомойор дууһалары. Хаартысканы Борис Павлов тиксэрдэ. Миэхэ төрөөбүт Сахам сиригэр саҥа сирдэри бииртэн биир арыйарга күлүүһүнэн уус-уран тыл, дойдум уруккутун — былыргытын кэрэхсээһин уонна …

Түҥ өрүс (эссе) Читать полностью »

«Күһүҥҥү» сүбэлэр

Быйыл сөрүүн сайын буолан, үүнээйи хойукка диэри ас куппакка, улааппакка туран баран, от ыйын ортотуттан куйааһыран, дьэ улаатыах буолан эрдэҕинэ номнуо атырдьах ыйа үүннэ. Онон быйыл сайын үүнээйи оҕуруотчуттар сыраларын-сылбаларын балачча ылла быһыылаах. Атырдьах ыйын хайдах таба туһанабыт? Сылааһы хааччыйыы Оҕуруот аһын үүннэриигэ булгуруйбат быраабыланан сылааһы хааччыйыы буолар. Сөрүүн сайын оннооҕор тэпилииссэ иһигэр турар оҕурсу …

«Күһүҥҥү» сүбэлэр Читать полностью »

ОЛОХ ОЧУРДАРА: Аҕа сүрэҕэ

“Аҕаҥ биһигини кытта олорор буоллаҕына, айка, мин мантан барабын…”  — диэн эдэр дьахтар умайыктанар саҥатыттан оҕонньор уһуктубута. Бу кини соҕотох күҥҥэ көрбүт биир уолун кэргэнэ, кийиитэ Кисиэнньэ саҥарар этэ. Оҕонньор кэргэнэ өлбүтүн кэннэ сүөһүтүн эһэн баран киин сиргэ, куоракка уолугар кэлбитэ. Кэлбитэ да үһүс ыйа. Кэргэнэ баарына иккиэн өйөһөн бэркэ олорбуттара. Оҕонньор кэргэнин сүтэрбит бастакы …

ОЛОХ ОЧУРДАРА: Аҕа сүрэҕэ Читать полностью »

Сүүмэх Кинигэни таптааччылар 1-кы бэстибээлин сөбүлээтэ

Кинигэни таптааччылар 1-кы бэстибээлин кыттааччылара да, көрө кэлбит дьон да олус сөбүлээтилэр.  Любовь Горохова-Матвеева (Сүүмэх) — хас да кинигэ ааптара. Кини бу тэрээһин туһунан билэр дьонуттан истэн кэлбит. «Кинигэҕэ анаммыт биир да тэрээһини көтүппэппин. Бу куйаар ситимин үйэтигэр кинигэ күндүтүйэн  иһэр курдук.  Кинигэни таптааччылар 1-кы бэстибээлин олус сөбүлээтим. Салгыы хайаан да ыытыллыан наада. Маннык тэрээһиннэргэ …

Сүүмэх Кинигэни таптааччылар 1-кы бэстибээлин сөбүлээтэ Читать полностью »

Суут быһаарыытынан Ленскэйгэ кафе үлэтэ тохтотулунна

Ленскэй оройуонун суута чааһынай урбаанньыты РФ Административнай быраабы кэһиитин туһунан кодексатын 6.6 ыстатыйатынан административнай быраабы кэһиини оҥорбутугар буруйдааҕынан билиннэ уонна үлэтин 30 сууккаҕа тохтотто. От ыйын 17 күнүгэр Ленскэй оройуонун борокуратуурата Роспотребнадзор Саха сиринээҕи управлениетын Ленскэйдээҕи оройуоннааҕы исписэлииһин кытыннаран, Ленскэй куорат кафе дьиэтигэр санитарнай-эпидемиологическай этэҥҥэ буолуу эйгэтигэр сокуон ирдэбиллэрэ тутуһуллуутун миэстэтигэр тахсан бэрэбиэркэлээбитэ. Кафены бэрэбиэркэлиир …

Суут быһаарыытынан Ленскэйгэ кафе үлэтэ тохтотулунна Читать полностью »

Кирдээх ардах уутунан ыстардаххына…

…Төһө да ардахтаах күн буоллар, Сардаана бэркэ сэргэхсийэн турда. Бүгүҥҥү былаана үгүс, онон үөрэ-көтө сарсыардаттан күнүн былааннаан барда. Түүнү быһа ардаан баран, тоҕус чаас саҕана халлаан туруга көнөн барда. Сардаана сып-сап хомунаат, “дьэ, бүгүҥҥү күҥҥэ ох курдук бэлэммин…” диэн мичээрдээт, сиэркилэҕэ көрүнээт, дьиэтиттэн тахсан барда. Күүстээх ардах түһэн, куорат үгүс уулуссалара уунан туолбуттар. “Киһи мааны …

Кирдээх ардах уутунан ыстардаххына… Читать полностью »

Кинигэни таптааччылар 1-кы бэстибээллэрэ буолла

Аан дойдутааҕы кинигэни таптааччылар күннэрин чэрчитинэн бүгүн Эргэ куоракка аан бастаан кинигэни таптааччылар 1-кы бэстибээллэрэ буолан ааста. «Куруһаала» атыы-эргиэн киинин аттыгар араас кинигэ барыта баар. Холобура, 1935 сыллаахха бэчээттэммит кинигэттэн саҕалаан, сэбиэскэй кэминээҕи ыччаттар В.И. Ленин ыччакка туруорбут соруктарын хомсомуол кэккэтигэр киирээри туран, элбэхтэ нойосуустаабыт кинигэлэрин кытта көрүөххэ сөп. Тэрээһиҥҥэ кинигэни таптыыр кэлиэксийэниэрдэр хото кэлбиттэр. …

Кинигэни таптааччылар 1-кы бэстибээллэрэ буолла Читать полностью »

Бу түүн толору ый: саамай күүстээх энергетикалаах күн

Субуотаҕа, атырдьах ыйын 9 күнүгэр, түүн алта планета параадын кытта сөп түбэһэр сэдэх астрономическай көстүү — толору ый буолуоҕа. Толору ый буолуон биир суукка инниттэн энэргиэтикэ эйгэтэ уларыйан барар. Ый киһи уйулҕатын уонна этин-сиинин туругар дьайыытын күүһүрдэр. Сөптөөхтүк бэлэмнэннэххэ, куһаҕан содулу аччатыахха, иирсээни тумнуохха уонна уйулҕа туругун харыстыахха сөп. Бу кэм сүрүн бэлиэлэрэ: Кыыһырымтаҕай буолуу …

Бу түүн толору ый: саамай күүстээх энергетикалаах күн Читать полностью »

Мобильнай хирургтар Чурапчы улууһугар үлэлииллэр

 2 №-дээх Өрөспүүбүлүкэтээҕи балыыһа – Суһал мэдиссииниэскэй көмө киинин көһө сылдьар хирургиятын киинэ атырдьах ыйын 4 күнүттэн Чурапчы киин улуустааҕы балыыһатын баазатыгар үлэтин саҕалаата. Быраастар манна атырдьах ыйын 13 күнүгэр диэри үлэлиэхтэрэ, диэн тэрилтэ пресс-сулууспата иһитиннэрэр. Биригээдэ састаабыгар нейрохирург, тымыр хирурга, оториноларинголог уонна анестезиолог-реаниматолог киирдилэр. Ону таһынан операционнай-сиэстэрэ уонна анестезист-сиэстэрэ көмөлөһөллөр. «Бүгүҥҥү күҥҥэ 21 эпэрээссийэ …

Мобильнай хирургтар Чурапчы улууһугар үлэлииллэр Читать полностью »

Тэллэйдьит дьахталлары быыһаатылар

Бүгүн, атырдьах ыйын 8 күнүгэр, 17 чааска 112 нүөмэргэ дьахталлар тыаҕа муммуттарын туһунан бэйэлэрэ эрийэн биллэрбиттэр. Бу туһунан СӨ Быыһыыр сулууспата иһитиннэрэр. Дьахталлар тэллэйдии диэн Дьокуускайга Бүлүүлүүр суол 19 км тиийбиттэр уонна төннөр суолларын сатаан булбатахтар. Төлөпүөннээх буоланнар, сибээскэ тахсыбыттар. Кинилэри быыһыы алта быыһааччы туруммут. 18.40 чааска дьахталлары булбуттар, туруктара этэҥҥэ.