Саха сирэ

Соторутааҕыта Дьокуускай куорат маҕаһыыннарыгар саҥа, интэриэһинэй бородуукта баар буолла – эноки диэн ааттаах тэллэй. Азия дойдуларыгар киэҥник биллэр, уһун синньигэс үрүҥ өҥнөөх тэллэй билигин Саха сирин олохтоохторугар эмиэ тиийимтиэ буолла. Бу туох уратылаах тэллэй буоларый уонна ону хайдах түргэнник уонна минньигэстик астыахха сөбүй? Эноки диэн тугуй? Эноки (эбэтэр энокитакэ) – Японияҕа, Кытайга уонна Кореяҕа үгэс …

СҮБЭҺИТ: Эноки тэллэй атыыга таҕыста. Хайдах астанарый? Читать полностью »

Күн уота аҕыйыыр, күн кылгыыр, кириип, сыстыганнаах вирус ыарыытын ахсаана элбиир – кыһын киһиэхэ санаа түһүүтүнэн уонна чаастатык тымныйыынан элбэх «бэлэҕи» оҥорор. Оччотугар эти-сиини чэбдигирдэр туһугар битэмииннэри иһэр туһалаах. Кыһын ханнык битэмииннэри иһэбит? С битэмиин, селен уонна цинк Бастатан туран, кыһын иммунитеты бөҕөргөтөр наада. С битэмиин, цинк уонна селен суох буоллахтарына, киһи иммунитета мөлтүүр. Бу …

СҮБЭҺИТ: Кыһын ханнык битэмииннэри иһэр нааданый? Читать полностью »

Сунтаар улууһун Тойбохой с. фермердэрэ Алексей Сидоров уонна Александр Егоров Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтин өйөбүлүнэн 500 туонна бурдугу куурдар уонна харайар ыскылааты туттулар. Манна Тойбохой уонна Бүлүүчээн киэҥ бааһыналарыгар үүммүт бурдугу харайыахтара. Ол туһунан Ил Дархан, бырабыыталыстыба пресс-сулууспата иһитиннэрэр. Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтэ «Тыа хаһаайыстыбатын сайыннарыы уонна тыа хаһаайыстыбатын бородууксуйатын, сырьетун, уонна ас-үөл ырыынагын бэрээдэктээһин» судаарыстыбаннай бырагыраама …

Сунтаар улууһугар 500 туонналаах бурдугу харайар ыскылаат тутулунна Читать полностью »

Саха сиригэр элбэх кыбартыыралаах дьиэлэр уопсай чаттара МАХ национальнай мессенджергэ көһөн эрэллэр. Хайыы-үйэ 3000-тан тахса маннык чат баар буолла диэн Тутууну уонна дьиэни-уоту кэтиир управление салайааччыта Павел Аргунов “Актуальное интервью” бырагыраамаҕа кэпсээтэ. Бэйэҥ олорор дьиэҥ чатыгар холбонуоххун баҕарар буоллаххына “Госуслуги. Дом” сыһыарыы разделын нөҥүө салайар хампаанньаҕа этэн биитэр ГИС ЖКХ порталга киирэн тус кэбиниэккин туһанан …

Саха сиригэр MAX платформаҕа 3000-тан тахса дьиэ чата оҥоһулунна Читать полностью »

Быйыл атырдьах ыйыгар Дьокуускай куоракка  СӨ Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, А.М.Горькай аатынан  литература институтун устудьуона Любовь Горохова-Сүүмэх “Сайыына” диэн уус-уран айымньытын сүрэхтэниитэ Клавдия Максимова-Сайыына аатынан Духуобунас киинигэр киэҥ далааһыннаахтык буолан ааспыта. Онтон сэтинньи 28 күнүгэр дойдубут тэбэр сүрэҕэр СӨ Бастайааннай бэрэстэбиитэлистибэтигэр  Любовь Горохова бу кинигэтин билиһиннэриитэ эмиэ бэрт сэргэхтик, сонуннук тэрилиннэ. Манна кыттыбыт дьон тэрээһин үрдүк …

Үтүө киһи үтүөнү түмэр Читать полностью »

Гектары бас билэллэринэн эрэ муҥурдаммакка, манна биисинэстэрин саҕалаан эрэр дьон элбээтэр элбээн иһэллэр. Нам улууһугар Пестряковтар дьиэ кэргэннэрэ бириэмэни туһалаахтык атаарар, сынньанар сири тэрийбиттэр. “Үрүҥ күөл” диэн дьону ыалдьыттатар дьиэни арыйбыттар. Бырайыак уратытынан  гостиницаны кытта кэккэлэһэ турар собо түмэлэ буолар. Ыалдьыттар балыктааһын устуоруйатын, олохтоох оҥоһук үгэстэрин уонна уратыларын билсиһэллэрин тэҥэ, соботтон араас бүлүүдэлэри оҥорор маастар-кылааска …

Уһук Илиҥҥи гектары дьон хайдах туһанарый? Читать полностью »

2025 сыл саҕаланыаҕыттан Дьокуускай куоракка тахсыбыт суол саахала былырыыҥҥы бу кэминээҕини кытары тэҥнээтэххэ 8,3%, эчэйии ахсаана 6,5% аҕыйаабыт. Ол эрээри, суол быһылааныгар өлүү 29,4% үрдээбит (17-тэн 22-гэр диэри). Ону таһынан итирик туруктаах суоппардар кыттыылаах 46 түбэлтэ (17,9% үрдээһин) бэлиэтэммит, ол түмүгэр 11 киһи өлбүт (83,3% үрдээһин) уонна 56 киһи эт-хаан эчэйиитин ылбыт (16,4% намтаабыт) диэн …

2025 сыл саҕаланыаҕыттан суол быһылааныгар өлүү 29,4% үрдээбит Читать полностью »

Бу сыл саҕаланыаҕыттан Саха сиригэр 4 тыһ. тахса бэйдиэ сылдьар ыты туттулар, онтон аҥаарын — Дьокуускайтан. Олохтоохтор 148 кыылы приюкка уонна быстах тутар пууҥҥа аҕалбыттар диэн эрэгийиэн бэтэринээрийэҕэ департамена иһитиннэрэр. Саамай элбэх ыты Дьокуускайга туппуттар — 1892 ыты. Оттон Нерюнгрига 431, Өлүөхүмэҕэ 192, Мэҥэ Хаҥаласка 165, Алдаҥҥа 154, Хаҥаласка 149, Бүлүүгэ 100, Ньурбаҕа уонна Намҥа …

Саха сиригэр сыл устата 4 тыһ. бэйдиэ сылдьар ыты туттулар Читать полностью »

Бүгүн Өймөкөөн улууһун муниципальнай нэһилиэктэрин уонна оробуочай бөһүөлэктэрин сайыннарыыга туһуламмыт киэҥ ыҥырыылаах стратегическай сиэссийэҕэ кэккэ кэскиллээх боппуруоһу дьүүлэстилэр.  Ол суолталаах боппуруостар ортолоругар Магадаанныыр тимир суол Өймөкөөн улууһунан ааһыыта буолла. «Саха сирин тимир суоллара» АУо Бэрэстэбиитэлэстибэтин салайааччытын солбуйааччы Людмила Ефремова хампаанньа Аллараа Бэстээх-Магадаан тимир суол тутуутун бастакы түһүмэҕин — Аллараа Бэстээх-Хаандыга тутуутун бастакы тэрээһин боппуруостарыгар туох …

Магадаанныыр тимир суол Өймөкөөн улууһун Томторунан ааһыаҕа Читать полностью »

Ахсынньы 3 күнэ — хааннаах кыргыһыыга охтубут, ааттара биллибэт саллааттары барыларын ахтан-санаан, кэриэстээн ааһар күммүт. Аҕа дойду Улуу сэриитигэр төһөлөөх аҕаларбыт, убайдарбыт, таайдарбыт кыргыһыы хонуутугар аата-суола суох охтубуттара буолуой… Биһиги көлүөнэ көҥүл дьоллоох олохпут туһугар, сэрии толоонугар дьоруойдуу охсуспут-охтубут үтүө-мааны дьоммутун кэриэстээн, Кэбээйи улууһун Куокуй нэһилиэгин «Угуйаан» култуура дьиэтин үлэһиттэрэ «Обелиск» пааматынньыкка сибэкки дьөрбөтүн уурдулар. …

Биллибэт саллаат күнүн бэлиэтээтибит Читать полностью »