Саха сирэ

Чурапчыга тыаҕа муммут аҕам саастаах дьахтары быыһаатылар

Бүгүн, атырдьах ыйын 17 күнүгэр, киэһэ 17:45 чааска Чурапчы улууһугар Одьулуун нэһилиэгин 1945 сыллаах төрүөх олохтооҕо сүппүтүн туһунан иһитиннэрии киирбит. Дьахтар дьиэтиттэн биэдэрэлээх тахсан, тыаҕа барбыт уонна төннүбэтэх. Көрдүүр үлэҕэ тутатына Саха сирин Быыһыыр сулууспатын Чурапчытааҕы көрдүүр-быыһыыр этэрээтин үлэһиттэрэ барбыттар. Номнуо киэһэ 19:00 чааска кырдьаҕаһы булбуттар. Кини туруга этэҥҥэ диэн сыаналанна.

Оскуола дьаарбаҥкатыгар дьаарбайдым

Үлэбин үмүрүтэ охсоот, саҥа үөрэх дьылын көрсө аһыллыбыт оскуола дьаарбаҥкатыгар сыананы үөрэтээри, Хомсомуол болуоссатын диэки хаамабын. Харах халтарыйар Стадион өттүттэн тута киэҥ-куоҥ балааккаларга киирэн үөрэх тэрилин көрөттөөбүтүнэн барабын. Аныгы оҕо үөрэнэригэр аналлаах табаар, мал-сал барыта баар. Урукку курдук биир күннүк, альбом, тэтэрээт буолбатах — ким хайдаҕы, тугу баҕарбытынан. Этэргэ дылы, халыҥ кумааһынньык эрэ ирдэнэр. Биир эркин …

Оскуола дьаарбаҥкатыгар дьаарбайдым Читать полностью »

Арыгы эккэ-сииҥҥэ хас күн сылдьарый?

Аһыы утаҕы испэт дьон өйдөрө-санаалара, эттэрэ-сииннэрэ чөл буолар. Ол эрээри биир эмит бырааһынньыкка иһиллибит биир үрүүмкэ аһыы утах киһи этигэр-сиинигэр 45  күн устата иҥэн сылдьар эбит. 45 күн кэнниттэн биирдэ эрэ чөлгө түһэр. Бу кэмҥэ гаастаах утах истэххэ, куртахха, сүрэххэ улаханнык охсуон сөп. Үгүстэр арыгы иһэн баран гаастаах утаҕы эҥин иһэн өрүһүнэр курдук саныыллар. Чахчы, …

Арыгы эккэ-сииҥҥэ хас күн сылдьарый? Читать полностью »

ОЛОХ ОЧУРДАРА: Эльмира дьоло

Эльмира бүгүн 50 сааһын туолла. Дьоһун саас. Дьахтарга сыыйа сааһырыы боруогар үктэнии үрдэлэ буоллаҕа. Ол эрээри хайдах эрэ бу сыыппаралартан улаханнык долгуйбат. Билигин даҕаны бэйэтин оҕотук курдук сананар. Ийэтин кытта бииргэ олорор. Үөрэҕин бүтэриэҕиттэн биир тэрилтэҕэ үтүө суобастаахтык үлэлиир. Хас сыл ахсын кини төрөөбүт күнүгэр тапталы, ыал буолууну баҕара сатаан баран доҕотторо кэлин чэгиэн сылдьыыны, …

ОЛОХ ОЧУРДАРА: Эльмира дьоло Читать полностью »

ЫЙЫТ-ХОРУЙДУУБУТ: Эһэттэн хайдах сэрэниэххэ?

— Сураҕын иһиттэххэ, Алдан диэки сугун үүммүт үһү. Ымсыырабын аҕай. Ити диэки сугуннуу барсыахпын баҕарабын, биллэриилэри көрөбүн. Ол эрээри аны адьырҕаҕа түбэһиэхпит диэн хайдах эрэ куттанабын. Хайдах сэрэниэххэ сөбүй? Мииринэйтэн Егор Егорович Сыромятников‑Дьөгүөр Һэрэмээт маннык сүбэлээтэ: — Тыаҕа сылдьар кэмҥэ дьиикэй кыылы көрдөххө, саамай сөптөөҕө — чугаһаамаҥ. Айаннаан иһэр буоллахха, тохтуур, массыына аанын, түннүгүн арыйар сатаммат. Ханна көрбүккүтүн …

ЫЙЫТ-ХОРУЙДУУБУТ: Эһэттэн хайдах сэрэниэххэ? Читать полностью »

Халбаһыны сиир туох буортулааҕый?

Халбаһы ыксаллаах кэмҥэ үгүстүк өрүһүйэр. Түргэннии бутербродтары оҥосторго, пиццаҕа уурарга барытыгар түргэн, табыгастаах. Ол эрээри ВОЗ быһаарарынан, халбаһы буортута элбэх. Туох буортулаах эбитий? — Элбэх калорийдаах, эбилик приправалаах, туустаах-тумалаах буолан, эккэ-сииҥҥэ ууну мунньар; — нитрит натриялаах буолан, бустаҕына халбаһыга нитрозамин үөскүүр. Балар оһоҕос араагын үөскэтэр кутталлаахтар; — амтаны тупсарар ароматизатор элбэх буолан аллергияны үөскэтиэн сөп. …

Халбаһыны сиир туох буортулааҕый? Читать полностью »

2028 сылга оҕо сынньанар 18 куорпуһун тутуохтара

Саха сирэ  “Оҕолору уонна ыччаты үөрэтэргэ, сынньатарга уонна чэбдигирдэргэ усулуобуйалары тэрийии” бырайыак чэрчитинэн Арассыыйа Үөрэхтээһиҥҥэ министиэристибэтин федеральнай куонкуруһун кыайыылааҕынан үһүс төгүлүн буолла.  Куонкурус Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин көҕүлээбит “Ыччат уонна оҕолор” национальнай бырайыагын сыалын-соругун толорор. Саҥа куорпустар Саха сирин биэс улууһугар уонна кии куоракка баар буолуохтара. Куорпустар  табыгастаахтык сынньанарга уонна олорорго наадалааҕынан барытынан хааччыллыахтара. Ол …

2028 сылга оҕо сынньанар 18 куорпуһун тутуохтара Читать полностью »

Роспотребнадзор: Ленскэйгэ «Север» ресто-бар 30 хонукка сабылынна

Ленскэй оройуонун борокуратуурата Роспотребнадзор олохтоох салаатын кытта бииргэ, интэриниэккэ кэһиилэр баар буолуохтарын сөбүн туһунан суруйуу тахсыбытын кэнниттэн, «Север» ресто-бары бэрэбиэркэлээтэ, диэн СӨ Борокуратууратын пресс-сулууспата суруйар. Тэрээһин кэмигэр чааһынай урбаанньыт баһаартан сэрэхтээх буолуу ирдэбиллэрин тутуспата, ону таһынан санитарнай-эпидемиологическай нуормалары кэһэрэ быһаарылынна. Роспотребнадзор исписэлиистэрэ дьону аһатыыны тэрийиигэ уонтан тахса санитарнай ирдэбил кэһиллибитин буллулар. Чинчийии түмүгүнэн оһоҕос палочкатын …

Роспотребнадзор: Ленскэйгэ «Север» ресто-бар 30 хонукка сабылынна Читать полностью »

«Йошка Еш – 2025»: Саха сиригэр куоластаа!

Бу сыл атырдьах ыйын 16-17 күннэригэр Саха сирэ Марий Эл Өрөспүүбүлүкэтигэр ыытыллар III Эрэгийиэннэр икки ардыларынааҕы «Йошка Еш» бэстибээлгэ кыттыаҕа. Быйыл тэрээһин саҥа сиргэ – Медведевскай ипподромҥа бүтүн дойдуттан мустубут рекорднай ахсааннаах кыттааччылардаах ыытыллар. Уһук Илинтэн Арктикаҕа диэри 12 эрэгийиэнтэн 50-тан тахса пуобар уонна бастыҥ гастрономическай бырайыак ааптардара бэстибээл былаһааккатыгар Марий Эл Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыыталыстыбатын уонна …

«Йошка Еш – 2025»: Саха сиригэр куоластаа! Читать полностью »

Суоппардар болҕойуҥ! Балаҕан ыйыттан итирик туругу туоһулааһын саҥа бэрээдэгэ үлэлиэҕэ

Балаҕан ыйын 1 күнүттэн итирик туругу туоһулааһын саҥа быраабылалара күүстэригэр киирэллэр. Уларыйыылар бэрэбиэркэ бэрээдэгин уонна докумуон эргиирин таарыйаллар. Бу туһунан РФ Уопсастыбаннай балаататын сокуон барылларын уонна атын нуормалыыр аахталары эспэртииһэлиир хамыыһыйатын чилиэнэ Евгений Машаров иһитиннэрдэ. «Саҥа быраабылалар быһыытынан, алкотестерынан икки төгүлүн бэрэбиэркэлээһин болдьоҕо 15-20 мүнүүтэттэн 15-25 мүнүүтэҕэ диэри уһуур. Ону таһынан, иик анаалыһын туттарарга кытаанах …

Суоппардар болҕойуҥ! Балаҕан ыйыттан итирик туругу туоһулааһын саҥа бэрээдэгэ үлэлиэҕэ Читать полностью »