Саха сирэ

«Мин биисинэһим» киин «Көдьүүстээх уонна күрэстэһэр кыахтаах экэниэмикэ» национальнай бырайыак чэрчитинэн олоххо киирэр «Элбэх оҕолоох дьиэ кэргэҥҥэ – дьоҕус биисинэс» үөрэтэр бырайыакка кыттарга сайаапкалары тутуу саҕаламмытын туһунан иһитиннэрэр. Бырагыраама  балаҕан ыйын 8-12 кк. диэри Дьокуускай куоракка ыытыллыаҕа уонна бэйэ дьыалатын арыйарга эбэтэр сайыннарарга интэриэстээх элбэх оҕолоох дьиэ кэргэн бэрэстэбиитэллэригэр ананар. Биэс күннээх үөрэх устата кыттааччылар …

«Мин биисинэһим» киин элбэх оҕолоох дьиэ кэргэн стартабын өйүөҕэ Читать полностью »

Бэҕэһээ, атырдьах ыйын 9 күнүгэр, Хаҥалас улууһун Улахан Ааныгар 50 саастаах дьахтар тыаҕа тэллэйдии тахсан баран сүппүтүн туһунан иһитиннэрбиттэрэ. Дьахтары көрдүү СӨ Быыһыыр сулууспатын 11 быыһааччыта туруммута, итиэннэ олохтоох дьон көрдөөбүттэрэ. Бастаан сылгы баазатын аттыттан тэллэйдээх суумката көстүбүт. Икки бөлөххө арахсан, тыаттан дьахтары булбуттар. Туруга этэҥҥэ диэн СӨ Быыһыыр сулууспата иһитиннэрэр.

Бэҕэһээ, атырдьах ыйын 9 күнүгэр, Дьокуускайга Бүлүүлүүр суол 13-с килэмиэтиригэр 1952 с.т. дьахтар сүппүтүн туһунан СӨ Быыһыыр сулууспатыгар иһитиннэрбиттэр.  Дьахтар атырдьах ыйын 8 күнүгэр 16 ч. диэки тыаҕа тахсыбыт уонна кэлбэтэх. Кинини көрдүү СӨ Быыһыыр сулууспатын быыһааччылара туруммуттара. Бүгүн 16-с килэмиэтиртэн дьахтары үтүө көмөһүт булла. Туруга этэҥҥэ диэн Быыһыыр сулууспа иһитиннэрэр.

Киһиэхэ биир тосхойор дьол —  айан уонна саҥаны арыйыы. Саҥаттан саҥа сирдэри, көрбөтөх, ардыгар маннык баара буолуо диэн сэрэйбэтэх да түөлбэлэргин, атын айылҕаны, эмискэ чугас буолан хаалбыт билсиспит саҥа дьоннору, дьылҕалары, үөрэр-хомойор дууһалары. Хаартысканы Борис Павлов тиксэрдэ. Миэхэ төрөөбүт Сахам сиригэр саҥа сирдэри бииртэн биир арыйарга күлүүһүнэн уус-уран тыл, дойдум уруккутун — былыргытын кэрэхсээһин уонна …

Түҥ өрүс (эссе) Читать полностью »

Быйыл сөрүүн сайын буолан, үүнээйи хойукка диэри ас куппакка, улааппакка туран баран, от ыйын ортотуттан куйааһыран, дьэ улаатыах буолан эрдэҕинэ номнуо атырдьах ыйа үүннэ. Онон быйыл сайын үүнээйи оҕуруотчуттар сыраларын-сылбаларын балачча ылла быһыылаах. Атырдьах ыйын хайдах таба туһанабыт? Сылааһы хааччыйыы Оҕуруот аһын үүннэриигэ булгуруйбат быраабыланан сылааһы хааччыйыы буолар. Сөрүүн сайын оннооҕор тэпилииссэ иһигэр турар оҕурсу …

«Күһүҥҥү» сүбэлэр Читать полностью »

“Аҕаҥ биһигини кытта олорор буоллаҕына, айка, мин мантан барабын…”  — диэн эдэр дьахтар умайыктанар саҥатыттан оҕонньор уһуктубута. Бу кини соҕотох күҥҥэ көрбүт биир уолун кэргэнэ, кийиитэ Кисиэнньэ саҥарар этэ. Оҕонньор кэргэнэ өлбүтүн кэннэ сүөһүтүн эһэн баран киин сиргэ, куоракка уолугар кэлбитэ. Кэлбитэ да үһүс ыйа. Кэргэнэ баарына иккиэн өйөһөн бэркэ олорбуттара. Оҕонньор кэргэнин сүтэрбит бастакы …

ОЛОХ ОЧУРДАРА: Аҕа сүрэҕэ Читать полностью »

Кинигэни таптааччылар 1-кы бэстибээлин кыттааччылара да, көрө кэлбит дьон да олус сөбүлээтилэр.  Любовь Горохова-Матвеева (Сүүмэх) — хас да кинигэ ааптара. Кини бу тэрээһин туһунан билэр дьонуттан истэн кэлбит. «Кинигэҕэ анаммыт биир да тэрээһини көтүппэппин. Бу куйаар ситимин үйэтигэр кинигэ күндүтүйэн  иһэр курдук.  Кинигэни таптааччылар 1-кы бэстибээлин олус сөбүлээтим. Салгыы хайаан да ыытыллыан наада. Маннык тэрээһиннэргэ …

Сүүмэх Кинигэни таптааччылар 1-кы бэстибээлин сөбүлээтэ Читать полностью »

Ленскэй оройуонун суута чааһынай урбаанньыты РФ Административнай быраабы кэһиитин туһунан кодексатын 6.6 ыстатыйатынан административнай быраабы кэһиини оҥорбутугар буруйдааҕынан билиннэ уонна үлэтин 30 сууккаҕа тохтотто. От ыйын 17 күнүгэр Ленскэй оройуонун борокуратуурата Роспотребнадзор Саха сиринээҕи управлениетын Ленскэйдээҕи оройуоннааҕы исписэлииһин кытыннаран, Ленскэй куорат кафе дьиэтигэр санитарнай-эпидемиологическай этэҥҥэ буолуу эйгэтигэр сокуон ирдэбиллэрэ тутуһуллуутун миэстэтигэр тахсан бэрэбиэркэлээбитэ. Кафены бэрэбиэркэлиир …

Суут быһаарыытынан Ленскэйгэ кафе үлэтэ тохтотулунна Читать полностью »

…Төһө да ардахтаах күн буоллар, Сардаана бэркэ сэргэхсийэн турда. Бүгүҥҥү былаана үгүс, онон үөрэ-көтө сарсыардаттан күнүн былааннаан барда. Түүнү быһа ардаан баран, тоҕус чаас саҕана халлаан туруга көнөн барда. Сардаана сып-сап хомунаат, “дьэ, бүгүҥҥү күҥҥэ ох курдук бэлэммин…” диэн мичээрдээт, сиэркилэҕэ көрүнээт, дьиэтиттэн тахсан барда. Күүстээх ардах түһэн, куорат үгүс уулуссалара уунан туолбуттар. “Киһи мааны …

Кирдээх ардах уутунан ыстардаххына… Читать полностью »

Аан дойдутааҕы кинигэни таптааччылар күннэрин чэрчитинэн бүгүн Эргэ куоракка аан бастаан кинигэни таптааччылар 1-кы бэстибээллэрэ буолан ааста. «Куруһаала» атыы-эргиэн киинин аттыгар араас кинигэ барыта баар. Холобура, 1935 сыллаахха бэчээттэммит кинигэттэн саҕалаан, сэбиэскэй кэминээҕи ыччаттар В.И. Ленин ыччакка туруорбут соруктарын хомсомуол кэккэтигэр киирээри туран, элбэхтэ нойосуустаабыт кинигэлэрин кытта көрүөххэ сөп. Тэрээһиҥҥэ кинигэни таптыыр кэлиэксийэниэрдэр хото кэлбиттэр. …

Кинигэни таптааччылар 1-кы бэстибээллэрэ буолла Читать полностью »