Саха сирэ

“Олохтоох дьаһалта суһаллык тэриннэ”

“Олохтоох дьаһалта суһаллык тэриннэ” Биэрэк Үрдэ бөһүөлэк олохтооҕо Федор Шпнев Өймөкөөн улууһун хаһыатыгар кэпсээбитинэн, дэриэбинэҕэ уу таһыма син-биир үрдүк. Ол да буоллар, кыралаан түһэн эрэр эбит. Үгүс дьиэлэр халаан уутуттан олус эмсэҕэлээбиттэр. Ол эрээри халаан бастакы күннэригэр олохтоох дьаһалта суһаллык үлэни сүрүннээн, дьон наһаа уолуйбатах. — Билигин Дьокуускайтан кэлбит ЫБМ үлэһиттэрэ уонна быыһааччылар сөптөөх көмөнү …

“Олохтоох дьаһалта суһаллык тэриннэ” Читать полностью »

Семен Руфовка махтанан…

 1980 сыллаахха Красноярскай кыраайга Саха литературатын уонна искусствотын күннэрэ ыытыллыбыттара. Онно  Саха сирин артыыстара, суруйааччылара, барыта 25 киһи буолан, Хакасияҕа, Дивногорскайга, Саяно-Шушенскайга, Красноярскайга биир нэдиэлэ сылдьыбыппыт. Самодеятельностан үһүө этибит: хомусчут Петр Оготоев, Сунтаартан тойуксут Любовь Кутугутова уонна мин, кэнсиэри иилээн-саҕалаан ыытааччы уонна чабырҕахсыт быһыытынан сылдьыбытым. Саха норуодунай бэйиэтин Семен Руфовы онно билсибиппит. 2003 сыллаахха бу …

Семен Руфовка махтанан… Читать полностью »

Холбоһуктаах Штаттар: алдьархайтан ас таһаарыы 50 хонуктаах болдьох

АХШ бэрэсидьиэнэ Дональд Трамп идэтинэн бэрт эрдэттэн Арассыыйаҕа сыһыаннаах “сюрпризтааҕын” туһунан “этэн” кэбиһэн, ааспыт күннэргэ аан дойду эмиэ ону кэтээтэ. Ол гынан аарыгыран-сураҕыран этэрин эттэ эрээри, эспиэрдэр этэллэринэн, оннук ынырык буолбатах эбит. Уопсай ис хоһооно маннык: Холбоһуктаах Штаттар Арассыыйаҕа иирсээни муоһалыырыгар 50 күнү биэрэллэр. Ону истибэтэҕинэ, Москваҕа уонна кинини кытта эргинэр судаарыстыбаларга 100 бырыһыаннаах “вторичнай” …

Холбоһуктаах Штаттар: алдьархайтан ас таһаарыы 50 хонуктаах болдьох Читать полностью »

«Айардар» бачыымнара кэҥээн истин

«Айар» национальнай кыһа бас дьоно Август Васильевич Егоров, Валерий Николаевич Луковцев өрөспүүбүлүкэтээҕи эндокринология балыыһатыгар сытан эмтэнээччилэр кинигэ ааҕан сэргэхсийдиннэр диэн, 20 кинигэни аҕалан бэлэхтээтилэр. Бу үтүө санааны өрө тутар тэрээһинтэн араас улуустартан сытан эмтэнээччилэр олус үөрдүлэр. Сытыаран эмтиир салаа сэбиэдиссэйэ Надежда Егоровна Винокурова «Айар» кыһа үлэһиттэригэр барҕа махталын тириэртэ. Тус бэйэм таптаан ааҕар ааптарым Надежда …

«Айардар» бачыымнара кэҥээн истин Читать полностью »

Утумнаах үлэ түмүгэ

Кэбээйи сэлиэнньэтигэр 2023 сылтан “Надежный тыл” диэн байыаннай таҥаһы тигиигэ иистэнэр сыах утумнаахтык үлэлиир. Салайааччылара эрчимнээх уопсастыбанньык Терехова Кландра Андреевна. Кинилэр Кэбээйигэ Дьокуускай куоракка үлэлиир “Илии сылааһа” (сал. И.Е. Саввина) иистэнэр сыах филиалын арыйбыттара. Кыраттан саҕалаан, бытовой массыынанан иистэрин саҕалаабыт буоллахтарына, билигин олохтоохтук тэринэн үлэлии-хамсыы олороллор. Ыытыллар иис күрэҕэр кыттан сайдаллар, уопутураллар. Аҕыйах хонуктааҕыта буолбут …

Утумнаах үлэ түмүгэ Читать полностью »

Өлүөнэ очуостарын быдан былыргы олоҕуттан

От ыйын 4-15 күннэригэр “Өлүөнэ очуостара” Национальнай паарка сиригэр кембрийскэй дьапталҕалары чинчийэр палеонтологическай эспэдииссийэ үлэлээтэ. Көҕүлээччинэн РНА академига, Бүтүн Арассыыйатааҕы палеонтологическай уопсастыба бэрэсидьиэнэ А.Ю. Розанов буолар. “Алексей Юрьевич Розанов Саха сиригэр 1961 сылтан үлэлээбитэ, билиҥҥи эспэдииссийэлэр сылдьар сирдэрин атаҕынан бүтүннүү тэпсибит киһи буолар, — диэн Национальнай паарка дириэктэрэ Аркадий Семенов билиһиннэрдэ. – Быйыл былаан быһыытынан …

Өлүөнэ очуостарын быдан былыргы олоҕуттан Читать полностью »

Бастакы кылааска киирэр оҕо тугу билиэхтээҕий, сатыахтааҕый?

Бастакы кылааска киирэр оҕо тугу билиэхтээҕин уонна сатыахтааҕын туһунан «Об утверждении федеральной образовательной программы дошкольного образования» диэн РФ Үөрэҕириигэ министиэристибэтин 1028 №-дээх бирикээһигэр суруллар. Ону туһанан, объясняем.рф саайт маннык суруйбут. Уопсай сайдыыта: — аатын, араспаанньатын, сааһын, төрөппүттэрин аатын, дьиэтээҕи аадырыһын билэр буолуохтаах; — ханнык дойдуга, куоракка/нэһилиэккэ олорорун билиэхтээх; — дьыл кэмнэрин, нэдиэлэ күннэрин, суукка чаастарын, …

Бастакы кылааска киирэр оҕо тугу билиэхтээҕий, сатыахтааҕый? Читать полностью »

Томмокко сымыыт саҕа тобурах түстэ

От ыйын 17 күнүгэр Алдан оройуонун Томмот бөһүөлэгэр сымыыт саҕа тобурах түстэ. Хаартыска: «Алдан-онлайн» тг-ханаал Бастаан ардах түспүт, онтон тобурахтаан барбыт. Ардахха баттаппыт дьон онно-манна куотан киирэн, хорҕойбуттар. Тобурах, хойдон, бөдөҥөөн киирэн барбыт, тыаһа ытыалаан эрэр курдук, сүрдээх үһү. «Алдан онлайн» телеграм-ханаал сурутааччылара хаартыскаларын, видеоларын ыыппыттар. «Дьэ, от ыйыгар сайыммыт  биһиэхэ бу курдук», — диэн …

Томмокко сымыыт саҕа тобурах түстэ Читать полностью »

17 тиэргэни тупсаран оҥоруохтара

«Благоустройство Дальневосточных дворов» федеральнай бырагыраама чэрчитинэн, 2025 сылга Саха сиригэр 17 тиэргэни тупсаран оҥоруохтара диэн Ил Дархан иһинэн үлэлиир архитектура, тупсаран оҥоруу управлениета иһитиннэрэр.  Бырайыак Дьокуускай, Нерюнгри, Бүлүү курдук муниципальнай тэриллиилэри, ону тэҥэ, Мэҥэ Хаҥалас, Нам улуустарыгар тыа сирин нэһилиэнньэлээх пууннарын хабыаҕа. Уопсай үбүлээһин 112,1 мөлүйүөн солкуобайга тэҥнэһиэҕэ. Итинтэн 111 мөл. солк. федеральнай бүддьүөттэн, өссө …

17 тиэргэни тупсаран оҥоруохтара Читать полностью »

Байыаннай дьайыы бэтэрээнэ уһаныа

Байыаннай дьайыы бэтэрээнэ Марк Белолюбскай «Аҕа дойдуну көмүскээччилэр» пуонда филиалын көмөтүнэн бэйэ дьыалатын тэринэр. Дойдутугар кэлэн баран кини пуонда филиалыгар тиийбит. Кураторынан социальнай сүрүннээччи Владилена Абрамова буолбут. Биир тэрээһиҥҥэ кини бэтэрээн олус үчүгэйдик уһанарын бэлиэтии көрбүт уонна социальнай хантараакка сайаапкаланарыгар сүбэлээбит. Ити кэмҥэ Марк «Экостройинвест» хампаанньаҕа үлэлии сылдьар эбит. Онно бэйэтин талааннаах исписэлиис быһыытынан көрдөрбүт. …

Байыаннай дьайыы бэтэрээнэ уһаныа Читать полностью »