Саха сирэ

«Горнай түмсүү» — биир дойдулаахтар тирэхтэрэ

Бу күннэргэ Горнай улууһун Землячествота саҥалыы тыыннаах тэриллибитэ 10-с үбүлүөйдээх сылын бэлиэтиир. Уопсастыбаннай тэрилтэ үлэтин туһунан «Горнай түмсүү» биир дойдулаахтарын түмэр түмсүү салайааччыта Надежда Федорова кэпсиир: — “Горнай” уопсастыбаннай тэрилтэни тэрийбит киһинэн горнайдар тумус туттар киһибит Петр Васильев буолар. Петр Иннокентьевич 1996 сыллаахха улуус баһылыгынан үлэлии олорон, Дьокуускай куоракка олорор биир дойдулаахтарын түмпүтэ. Ол саҕана …

«Горнай түмсүү» — биир дойдулаахтар тирэхтэрэ Читать полностью »

Үлэҕэ көҕүлүүр бигэ тирэх

Бүлүү улууһун баһылыга С.Н.Винокуров, улуус дьокутааттарын бэрэссэдээтэлэ Г.С. Корякин салалталарынан улуус нэһилиэгин дьокутааттара СӨ муниципальнай тэриллиилэр бэрэстэбиитэллээх уорганнарын дьокутааттарын III сийиэһигэр сырыттыбыт. Үһүс төгүлүн ыытыллыбыт сийиэскэ электроннай регистрация түмүгүнэн барыта 528 дэлэгээт кыттыыны ылла. Саастарынан көрдөххө, 35 сааһыгар диэри 56 дэлэгээт, 35-50 диэри 236, 50-тан үөһээ 235 дэлэгээт кыттыыны ыллылар. Саамай саастаахпыт — 77 , саамай …

Үлэҕэ көҕүлүүр бигэ тирэх Читать полностью »

Кини  уордьана

Биллиилээх суруйааччы, суруналыыс, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, танкист, Албан аат III истиэпэннээх уордьан, бойобуой мэтээллэр кавалердара Семен Осипович Никифоров 1971 сыллаахха суруйбут кэпсээнэ кылгатыллан бэчээттэннэ. Бүөтүр оҕонньор сыбаайбаттан кэлээт, ампаарыгар тахсан, оронун утуйардыы оҥостон сытта. Хамсатыгар мохуорканы толору симэн баран, аа-дьуо тардан унаарытта. Оҕонньор хам-хаадьаа соҕотохсуйдаҕына, тулуйбат-тэһийбэт түгэнэ кэллэҕинэ, табах тарда-тарда маннык сытарын сөбүлээччи. …

Кини  уордьана Читать полностью »

Сахаҕа бухатыырдар бааллара дуо?

Маны таһынан тустууга киһи ис күүһэ улахан оруоллаах. Бу, дьиҥэр, үөрэтиллибэтэх эйгэ. Биирдэ өрдөөҕүтэ биир эмчит кыыска икки холуочук уол кэлэннэр күлүү-элэк гынар курдук тутуннулар, кэпсэттилэр. Мин тэйиччи соҕустан көрөн турабын. Киһи ис күүһүн туһунан санаатым даҕаны, билигин бу түгэни өйдүү түһэбин. Уолаттар наһаа абалаах баҕайытык күлэллэр, кыыһы сэниирдии тутталлар. Сыыйа кыыс харахтара уоттанан кэллилэр, …

Сахаҕа бухатыырдар бааллара дуо? Читать полностью »

«Идэтийии: өбүгэ үгэһин утумнааччылар»

Соторутааҕыта Дьокуускайга оҕолорго уонна ыччаттарга I өрөспүүбүлүкэтээҕи төрүт култуураҕа чөмпүйэнээт буолан ааста. Төрүт сахалыы эйгэни олохтуур сыаллаах «Кэлиҥҥи кэмҥэ биир улахан, долгутар, дьиксиннэрэр көстүү баар — төрүт култуура үгэстэрбит симэлийэ быһыытыйыылара. Дьон өйүн-санаатын уларытан кэбистиҥ да, култуура хайа эрэ көрүҥэ уонча сыл иһигэр умнуллан, сүтэн хаалыан сөп. Холобур, билигин саха норуота биирдиилээн дьонтон ураты сүөһү, сылгы …

«Идэтийии: өбүгэ үгэһин утумнааччылар» Читать полностью »

«Уһук Илин сулуһа» бириэмийэҕэ — Саха сирин олохтоохторо

РФ Бырабыыталыстыбатыгар  «Уһук Илин сулуһа» уопсастыбаннай-дьыалабыай бириэмийэни туттарыы үөрүүлээх тэрээһинэ буолла. «Гектар Победы» номинация кыайыылааҕынан Хаҥалас улууһуттан Сиинэттэн кыттыбыт «Ямщицкое подворье» этнографическай туристическай комплексы сайыннарыы бырайыага буолла. —Туристическай бырайыакпыт биир соругунан Саха сиригэр ыалдьыттыы кэлбит туристары күн судаар дьаамсыктар удьуордарын култуураларын, ураты олохторун-дьаһахтарын кытары билиһиннэрии буолар, — диэн кэпсиир туркомплексы тэрийиини көҕүлээччи Лидия Яйлиян. —Биһиги …

«Уһук Илин сулуһа» бириэмийэҕэ — Саха сирин олохтоохторо Читать полностью »

Саҥа дьыллааҕы бит-билгэ

Хантан кэлбитэ, ким айбыта биллибэт эрээри, Саҥа дьыл бэйэтэ туспа үгэстээх, биттээх-билгэлээх. Сорох дьон маны туолар диэн ааттыыллар. Итэҕэйбэт дьон аахайбакка ааһар, ылынааччы – ылынар.   – Өскөтүн Саҥа дьыл үүм­мүт түүнүгэр таһырдьа бастакынан көрсүбүт киһигит эбэтэр бастакы ыалдьыккыт эр киһи буоллаҕына – дьол күүтэр; – суолга ыты көрүстэххитинэ – тус олоххут табыллар; – килиэп бытархайа …

Саҥа дьыллааҕы бит-билгэ Читать полностью »

СҮБЭҺИТ: Селедкаттан судургу сокууска

Ааспыкка Саҥа дьылааҕы сандалы солбуллубат олохтооҕо буолбут «саҕынньахтаах селедка» салаат оннугар рулет оҥорору сэргээбиккит. Аны бырааһынньыктааҕы сандалыны киэргэтэр кыахтаах, өссө судургутук оҥоһуллар сокууска ырыссыаба баар. 1 сүбүөкүлэни, 1 моркуобу, 1 сымыыты ууга буһаран баран, түөркэлиибит. Хойуу сүөгэйи (майонеһы), 1 өлүүскэ чесногу кыра гына кырбастаан баран, кутабыт, туустуубут, мэлиллибит хара биэрэһи эбиэххэ сөп. Булкуйан баран, халадыынньыкка …

СҮБЭҺИТ: Селедкаттан судургу сокууска Читать полностью »

Анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтара иккис үөрэхтэригэр эмиэ босхо үөрэниэхтэрэ

Анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтара уонна кинилэргэ тэҥнээх дьон иккис орто үөрэххэ босхо үөрэнэр кыахтаахтар. Судаарыстыба кинилэр атын идэҕэ эбэтэр исписээлинэскэ үөрэнэллэрин төлүөҕэ. Тустаах сокуон ахсынньы 26 күнүттэн олоххо киирдэ. Бу туһунан Парламентская газета суруйар.  Арассыыйаҕа биирдэ эрэ орто анал идэҕэ босхо үөрэниэххэ сөп. Өскөтүн талан ылбыт идэлэрин сөбүлээбэккэ саҥа исписээлинэскэ үөрэниэхтэрин баҕардахтарына, бэйэлэрин сиэптэриттэн төлүөхтээхтэр. …

Анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтара иккис үөрэхтэригэр эмиэ босхо үөрэниэхтэрэ Читать полностью »

Мииринэйгэ арыгынан сокуоннайа суохтук эргиммит киһи сууттаныаҕа

Мииринэй куоракка борокуратуура 820 тыһ. солк. суумалаах арыгынан суокуоннай суохтук эргиниинэн холуобунай дьыаланы суукка ыытта. Бу туһунан СӨ Борокуратуурата иһитиннэрэр. Силиэстийэ дааннайдарынан, буруйданааччы Светлэй бөһүөлэгэр ыскылаат ылан, 822 тыһ.солк. суумалаах лиссиэнсийэтэ суох арыгы бородууксуйатын харайбыт. Быраабы араҥаччылааччылар эр киһиттэн 3 тыһыынчаттан тахса бытыылка арыгыны булбуттар. Онтон 1087 бытыылка маркировтката суох эбит, 325 тыһ.солк. суумаҕа булгуччу …

Мииринэйгэ арыгынан сокуоннайа суохтук эргиммит киһи сууттаныаҕа Читать полностью »