Саха этигэн тыла

“Саха өйүн-санаатын баайын уонна култууратын сырдатар-чинчийэр киин” кэмиэрчэскэйэ суох автономнай тэрилтэ,Гуманитарнай чинчийии уонна хотугу аҕыйах ахсааннаах омуктар проблемаларын института «Норуот тылынан уус-уран айымньытын үйэтитии»фольклору хомуйууга өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэс түмүгэ Фольклору хомуйуу күрэһигэр ыччаттан уонна оҕолортон барыта 55 үлэ киирдэ, оттон аахсыйаҕа 4 улахан киһи кытынна. Дьүүллүүр сүбэ олус интэриэһинэй үлэлэр киирбиттэрин бэлиэтээтэ. Бу барыта «Саха этигэн …

«Норуот тылынан уус-уран айымньытын үйэтитии» фольклору хомуйууга өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэс түмүгэ Читать полностью »

Слободчикова Тамара Егоровна,саха тылын,литературатын учуутала«Мэҥэ Хаҥалас оройуона» муниципальнай тэриллииИ.Г. Тимофеев аатынан Майа лицейэ Мин кинигэм долбууругар Россия Айымньылаах педагогикатын Академиятын академига Константин Спиридонович Чиряев олоҕун устата оҥоһуллубут бэлиэтээһиннэрэ, сүбэлэрэ, ыстатыйалара киирбит “Олох педагогиката” диэн кинигэтэ дьоһуннаах миэстэҕэ турар. Автор бу үлэтигэр дьиэ-кэргэн үйэлэргэ чочуйан илдьэ кэлбит оҕону иитэр-үөрэтэр ньымаларыгар норуот педагогикатын элбэх көстүүлэрэ дьайалларын сиһилии …

Өбүгэ үтүө үгэһэ – дьиэ кэргэн холобуругар Читать полностью »

Чинчийээччи Иван Иванович Барашков саха суруга-бичигэ нууччалыы алпаабыкка киириитигэр, арпагыраапыйа, терминология олохтонуутугар үлэлэспитэ. Саха оскуолатыгар аналлаах бырагырааммалары, үөрэх босуобуйаларын, саха грамматикатын учебниктарын суруйсубута. 1940-1946 сс. ССРС Наукаларын Академиятын историческай-археологическай эспэдииссийэлэригэр кыттан, академик А.П.Окладниковы кытта научнай арыйыылары оҥорбуттара. Суоттуга Ымыйахтаах култуурата дэнэр таас үйэ неолитовай-археологическай пааматынньыга арыллыбыта. Ымыйахтаах култуурата – б.э. II тыһыынча сылыгар неолит кэмигэр дьон …

Өбүгэ суругун чинчийээччи | САХА ЭТИГЭН ТЫЛА Читать полностью »

Тыл билимин хандьыдаата, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгуна, РФ суруналыыстарын Сойууһун чилиэнэ Ангелина Афанасьевна Кузьмина “Үгүлээт фольклора” уонна “Саллаат сэһэнэ” кинигэлэрэ тахсыбыттара (2020 с.). “Үгүлээт фольклора” кинигэҕэ Бүлүү улууһун Үгүлээт нэһилиэгин кырдьаҕастарыттан норуот тылынан уус-уран айымньыларын хомуйбута уонна эргэрбит, түөлбэ уонна харыс тыллары чинчийбитэ, кылгас тылдьыт оҥорбута. Оттон “Саллаат сэһэнэ” кинигэтигэр байыаннай-бэлитиичэскэй оскуоланы бүтэрбит кадровай офицер, …

Үгэһи ыччакка – саҥа кинигэлэр Читать полностью »

С.А. Зверев аатынан үҥкүү тыйаатыра саха АССР үтүөлээх артыыһа, балерина, этнохореограф, устуоруйа билимин кандидата Мария Яковлевна Жорницкая төрөөбүтэ 100 сылын бэлиэтээтэ. Мария Жорницкая  Сибиир уонна Уһук Илин норуоттарын үҥкүүлүүр култураларын чинчийбит бастакы этнохореограф учуонай: сахалар, чукчалар, эбээннэр, эбэҥкилэр, коряктар, ительменнэр, нууччалар. Саха үҥкүүтүн туһунан хас да кинигэ ааптара. Кини үлэлэрэ хореографтарга, устуоруйаны үөрэтээччилэргэ сирдьит буолаллар. …

Этнохореограф, учуонай Мария Яковлевна Жорницкая Читать полностью »

“Саха өйүн-санаатын баайын уонна култууратын сырдатар-чинчийэр киин” кэмиэрчэскэйэ суох автономнай тэрилтэ,«Дьокуускай куорат» куораттааҕы уокурук «Библиотека тиһигин киинэ» муниципальнай бүддьүөт тэрилтэтэ “Этигэн тыл эгэлгэтэ”өрөспүүбүлүкэтээҕи аман өс күрэҕин түмүгэ Күрэххэ барыта 58 оҕо кытынна. Оҕолорго көхтөөхтүк кыттыбыккыт иһин уонна элбэх оҕону бэлэмнээн кытыннарбыт учууталларга махтанабыт. Олус үчүгэйдик саҥарар-иҥэрэр биирдиилээн оҕо баар эбит. Ол эрээри үгүстэр дьадаҥы тыллаахтарын, …

“Этигэн тыл эгэлгэтэ” өрөспүүбүлүкэтээҕи аман өс күрэҕин түмүгэ Читать полностью »

“Саха өйүн-санаатын баайын уонна култууратын сырдатар-чинчийэр киин” кэммиэрчэскэйэ суох автономнай тэрилтэ «Дьокуускай куорат» куораттааҕы уокурук «Библиотека тиһигин киинэ» муниципальнай бюджетнай тэрилтэтэ “Этигэн тыл эгэлгэтэ” аман өс күрэҕин балаһыанньата. Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүгэр ананар. Сыала-соруга: күрэх төрөөбүт тыл, саха өйүн-санаатын барҕа баайын, үгэһин суолтатын үрдэтиигэ, билиини хаҥатыыга ананар. Оҕо чопчу уонна ситимнээхтик саңарар-иҥэрэр, санаатын сайа …

“Этигэн тыл эгэлгэтэ” аман өс күрэҕин балаһыанньата. Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүгэр ананар Читать полностью »

Саха дириҥ, түгэҕэ көстүбэт итэҕэллээх омук. Ону биһиги одоҥ-додоҥ да буоллар, хаалбыт чахчылартан билэбит.  Холобур,  биһиги өбүгэлэрбит талаҕы эриэн гына быһан баран сиэргэ-туомҥа тутталлара. Атын омуктары көрдөххө талаҕы абы-хомуһуну кытта эмиэ ыкса ситимнииллэр эбит. Ол курдук англичаннарга кыыс кимиэхэ кэргэн тахсарын билиэн баҕардаҕына талах чыпчаххайын ылан үөт тула “кэргэн тахсыахтаах уолум кэлэҥҥин талахпыттан тутус” дии-дии …

Эриэн талаҕы сиэргэ-туомҥа туттуу | САХА ЭТИГЭН ТЫЛА Читать полностью »

Былыргылыы сыыйа тардыы Дьүрүһүйэ оонньуур хомуспут барахсан кэлэр кэрэ кэмнэргэ, үүнүөтээх үтүө үйэлэргэ чугдаара туойарыгар, саха барахсаны саха дэтэригэр кэскиллээх үлэ бэлэмнээхтик ыытыллар. Бүлүүлүү сыыйа тардыы ньыматыгар уһуйааччы, Бүлүүтээҕи «Алгыс» КК уус-уран салайааччыта Августина Евсееваны кытта бу ньыма уратытын туһунан кэпсэттибит: – Билэлиэгийэ билимин дуоктара, бэрэпиэссэр И.Е.Алексеев–Хомус Уйбаан сыыйа тардыы Бүлүүттэн төрүттээҕин бигэргэппитэ. Бу сыыйа …

Хомуһу тардыы ньымата | САХА ЭТИГЭН ТЫЛА Читать полностью »

С.А. Зверев аатынан үҥкүү национальнай тыйаатырыгар «Халдьаайы» этнобалет турда. Либретто ааптара — Костас Марсан, туруорааччы-хореограф – Долаана Федотова, худуоһунньук-туруорааччы – Екатерина Шапошникова, дирижёр-туруорааччы – Николай Петров Сүрүн толорооччулар: Хаардьыт Бэргэн – Алексей МАКСИМОВ, Күн Кылбака – Саина ВИНОКУРОВА, Баай Хара Хаан – Николай ПАВЛОВ, Харыс Түөкэй – Василий ЭВЕРСТОВ, Олоон Долоон – Семен КУЗЬМИН, Ойуун …

«Халдьаайы» этнобалет турда | САХА ЭТИГЭН ТЫЛА Читать полностью »