Саха этигэн тыла

Сахалыы тыллаах «Саха этигэн тыла» саайт күн сирин көрбүтүн туһунан суруйан турабыт. Төрөөбүт тылбытын, омук быһыытынан уратыбытын кэлэр көлүөнэҕэ тириэрдэргэ анаан үлэлэһэр үтүөкэн дьонноохпут. Саайт атаҕар туран бар дьону түмэр, сөпкө саҥарарга, суруйарга үөрэтэр, төрүт дьарыкка, култуураҕа уһуйар. Быһата, төрөөбүт тылбытын үйэтитэр соруктаах сүрдээх улахан үлэни тыл билимин хандьыдаата, СӨ үөрэх уонна ыччат бэлиитикэтин туйгуна, …

Төрөөбүт тылбыт сарсыҥҥыта | САХА ЭТИГЭН ТЫЛА Читать полностью »

          СӨ Национальнай бибилэтиэкэтэ, «Саха өйүн-санаатын баайын уонна култууратын сырдатар-чинчийэр киин” кэмиэрчэскэйэ суох автономнай тэрилтэ «Тыл күүһэ.  Араатардыыр сатабыл» төрөөбүт тылынан хомоҕойдук саҥарарга, уус-уран айымньыны иҥэрэн ааҕарга үөрэтэр маастар-кылаас тэрийэн ыыттылар. Бу тэрээһин Ил Дархан Гырааныгар кыайбыт ийэ тылы сайыннарыыга туһуланар бырайыак иитинэн буолла. Үөрэхтээhин бырайыактарын продюсера Семен Посельскай «Төрүт тылбыт урбаан эйгэтигэр суолтата», тыл …

Тыл этэр сатабылга үөрэх | САХА ЭТИГЭН ТЫЛА Читать полностью »

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай бибилэтиэкэтэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай бибилэтиэкэ Оҕо ааҕар киинин цифровой эйгэтин салаата, “Саха өйүн-санаатын баайын уонна култууратын сырдатар-чинчийэр киин” кэммиэрчэскэйэ суох автономнай тэрилтэ ыыппыт күрэһигэр Өрөспүүбүлүкэ араас улуустарыттан барыта 44 ыстатыйа, 7 кэпсээн киирдэ. Хоту улуустан элбэх үлэ киирбитин кэрэхсээтибит. Кэпсээннэргэ4-6 кылаастаргаI м – Яковлева Алла, Муома улууհун В.Д. Лебедев аатынан Орто Дойду …

«Тыл – омук тыына» сахалыы ыстатыйалары уонна уус-уран кэпсээннэри суруйууга күрэһин түмүгэ Читать полностью »

Сыала-соруга: Ыстатыйаны эбэтэр уус-уран айымньыны суруйууну көҕүлээһин, сайыннарыы; Ыччат төрөөбүт тылынан хомоҕойдук, таба суруйуутун өйөөһүн; Саха тылын эйгэтин кэҥэтии. Тэрийээччи: Саха Өрөспүүбүлүкэтин национальнай бибилэтиэкэтэ, “Саха өйүн-санаатын баайын уонна култууратын сырдатар-чинчийэр киин” кэммиэрчэскэйэ суох автономнай тэрилтэ. Кытталлар: 4-6, 7-9, 10-11 кылаастар, 18-24, 25-35, 36-45 саастаах дьон. Кэпсээҥҥэ ирдэбиллэр: Кэпсээн дириҥ ис хоһоонноох, сахалыы баай тыллаах-өстөөх, таба суруйуу быраабылата …

«Тыл – омук тыына» сахалыы ыстатыйалары уонна уус-уран кэпсээннэри суруйууга күрэс Читать полностью »

Тыл билимин хандьыдаата Ангелина Кузьмина «Лексика якутского языка. Формирование одно- и двусложных основ имен существительных» диэн монографията таҕыста. Ийэ тылбыт састаабын түүр, монгуол уонна тоҥус-мондьуур төрүттээх аат тылларын төрүт олохторун үөскээһиннэрин быһаарарга бэниэтикэлии, морполуогуйалыы, сэмээнтикэлии уратыларын чинчийиигэ ананна. Тыл төрдүн, устуоруйатын үөрэтиигэ, ийэ тылбытын билэргэ олус туһалаах. Бу сахалар ханнык тыллары кытта түҥ былыр алтыһа …

Төрөөбүт тылы үөрэтэргэ саҥа кинигэ таҕыста Читать полностью »

Нуучча этнограба уонна суруйааччыта, политсыылынай Исаак Владимирович Шкловскай (Дионео диэн псевдонимынан суруйар) “На крайнем Северо-Востоке Сибири” (1895 с.) диэн кинигэтигэр саха олоҕуттан элбэх чахчыны киллэрбитэ. Исаак Владимирович бэйэтин кэмигэр Арассыыйаҕа уонна аан дойду таһымыгар киэҥник биллибит публицист этэ. Ол курдук кини бастакы суруйууларын 1886-1892 с.с. Орто Халымаҕа сыылкаҕа олорон, Сибиир тиэмэтин арыйан бэчээттэппитэ. Сыылка кэнниттэн …

Саһарбыт чахчылар: политсыылынай этнограф үлэтиттэн Читать полностью »

Иирсээн үөрэҕэр иллэhиннэрээччи нууччалыы-сахалыы тылдьыта таҕыста. Бу тылдьыт дойду Бэрэсидьиэнин Пуондатын өйөбүлүнэн бэчээттэннэ. Эрэдээктэр тыл билимин хандьыдаата, саха тылын истилиистикэтин уонна нууччалыы-сахалыы тылбаас хаапыдыратын дассыана А.А. Васильева. Бырайыак салайааччыта, юрист, медиатор, конфликтолог, АНО “ЯРЦМ” толорооччу дириэктэрэ, таһаараччы уонна тылбаасчыт Д.Н. Иванова санаатын бу курдук үллэһиннэ: “Иирсээн диэн киһи аймах олоҕуттан хаһан да сүппэт көстүү. Олоххо-дьаһахха …

Саҥа тылдьыты туһаныҥ | САХА ЭТИГЭН ТЫЛА Читать полностью »

…Туругура, тупса тур, Тирэҕирэ, чиҥии тур, Тоҕойдору туораан ис, Арҕастары ааһан ис, Саргы дьайаан сахам тыла, Сарыал санаа, сахам тыла! Бүөтүр Тобуруокап. Былыр устар ууну сомоҕолуур тыллаах-өстөөх, мындыр киһини «ыллыктаах тыллаах» диэн этэллэрэ. Күндү Сахабыт сирин дьоно-сэргэтэ! «Саха этигэн тыла» http://sakhaetigentyla.ru/ диэн ийэ тылбыт эйгэтин кэҥэтэр, сайыннарар сыаллаах, сахалыы хомоҕойдук саҥарарга, уус-ураннык уонна таба суруйарга …

Сахалыы саҥа аан ситим | САХА ЭТИГЭН ТЫЛА Читать полностью »

Аан дойдуга хоруупсуйаны утары охсуhуу күнүн көрсө сахалыы Дебат буолла. Дебакка оҕолор уустук тиэмэҕэ сахалыы саҥаралларыгар ыарырҕаппыттарын эттилэр. Ол да буоллар, биирдиилээн үчүгэйдик саҥарар оҕолор баалларын бэлиэтиэххэ наада. Күрэх түмүгэ:1 миэстэ «Тумсуу» хамаанда2 миэстэ «Саха сирин кэскилэ» хамаанда3 миэстэ «Сэргэлээх» хамаанда Тэрийэр бөлөх: «Фемида» оҕо тэрилтэтэ, А.Г. уонна Н.К. Чиряевтар ааттарынан Дьокуускай куораттааҕы саха национальнай …

Сахалыы дебат | САХА ЭТИГЭН ТЫЛА Читать полностью »

Томороон тымныыга Санкт Петербургтан «Викимедия.ру» дириэктэрэ Владимир Медейко, Ростов на Донуттан Нуучча Бикипиэдьийэтин дьаһабыла Дмитрий Жуков уонна Москубаттан Н.А. Некрасов аатынан Киин научнай бибилэтиэкэ киэҥ эйгэҕэ сырдатар салаатын салайааччыта Наталья Сенаторова ыалдьыттаатылар. Суруналыыстары кытта көрүстүлэр,  Саха сирин олохтоохторун бикипиэдьийэҕэ ыстатыйаны хайдах суруйарга, киллэрэргэ үөрэттилэр. Сахалыы Бикипиэдьийэни иилээччи-саҕалааччы Николай Павлов-Халан 13 тыһыынчаттан тахса ыстатыйа киирбитин уонна …

Сахалыы Биики Домох | САХА ЭТИГЭН ТЫЛА Читать полностью »