Саха сирэ

Күһүн – киһи организма ордук битэмииҥҥэ наадыйар кэмэ. Күн кылгыыр, күн уота аҕыйыыр, иммунитет мөлтүүр, оттон вирус уонна тымныйыы саҥа күүһүнэн саба түһэр. Бу кэмҥэ сылаастык таҥнар уонна утуйар эрэ буолбакка, аһылыгы сөпкө дьүөрэлиир эмиэ улахан суолталаах. Күһүҥҥү ас – доруобуйаны, эрчимнээх буолууну уонна үчүгэй настырыанньаны харыстыырга көмөлөһөр. Күһүн ханнык астары аһылыкка киллэриэххэ сөбүн туһунан …

ДИЕТОЛОГ СҮБЭТЭ: Чэгиэн буоларга тугу сиибит? Читать полностью »

Хас биирдии күн-дьыл кэмэ-кэрдиитэ барылара ахтылҕаннаах да буоллар, биир бэйэм күһүммүн ордорор эбиппин. Күһүммүт барахсан саха саҥнаахха булда-аһа бэрт да кэм буоллаҕа. Дьэ, ол курдук кэмэ кэлэн, “Саха сирэ” хаһыакка “Сонор суолугар” рубрикаҕа анаан аны кыыл таба айанын — аалыҥын торумнуу, билгэлии сатыыр аатыгар түстүм. Сылын аайы ийэ айылҕабыт тыалыран, сөҥүүлээн, саппарахтаан, кыыл табатын айанын …

Кыыл таба айанын туһунан Читать полностью »

Өлөөн улууһугар дьонноох  «Буран» муус анныгар түстэ. Бу туһунан ЫБММ пресс-сулууспата иһитиннэрдэ. Ол курдук түөрт эр киһи снегоходунан Өлөөн өрүһүнэн Харыйалаах сэлиэнньэтиттэн Өлөөн сэлиэнньэтин диэки айаннаан иһэн ууга түспүттэр. Снегоход  кытылтан  80 м. сиргэ түспүт. Быһылаан түмүгэр икки киһи бэйэлэрэ тахсыбыттар. Хомойуох иһин, икки киһи өлбүт.

Кыргыттар оскуоланы бүтэрэн баран, соҕуруу куоракка кэлэн үөрэнэн, үлэлээн, бэйэлэрин дьоллоох дьонунан ааҕыналлар. Бары араас улуустан кэлбит буолан, майгылара-сигилилэрэ, олоҕу көрүүлэрэ эмиэ уратылаах. Ол да буоллар, дойдуларыттан, чугас дьонноруттан тэйбит дьон быһыытынан, тутуспутунан сылдьаллар. Арай, хоту улуустан кэлбит Марианналара биир дойдулаахтарын кытары бодоруспат, ол оннугар атын дойдулартан кэлбит кыргыттары-уолаттары кытары биир тылы булар, кинилэрдиин ордук …

Кистэл кистэлэҥинэн… олох сүүрүк хоту устар Читать полностью »

Былыр-былыргыттан саха ыала алаастарынан бытанан да олордор, үлэлэрин-хамнастарын үмүрү тутан, күөххэ үктэммиччэ алаастарыттан аймахтарыгар ыалдьыттаһаллара. Ол курдук, Өлдьүөкэйтэн эдьиийбит Талба Татыйаас кэлэрэ. Уһун, бэйэтигэр сөп эттээх-сииннээх, ис киирбэх дьүһүннээх, дьылыгыр көбүс көнө уҥуохтаах Татыйаас кэһии-тутуу тутан, үөрэн-көтөн киирдэҕинэ, дьиэ иһэ күйгүөрэ түһэрэ. Эчи мааныта да бэрт. Ойуулаах күөх солко былаачыйалаах, төбөтүгэр ойуулаах былааты бобуонньуктуу баанара, …

Кэһии (тэттик кэпсээн) Читать полностью »

Элбэх кыбартыыралаах саҥа дьиэлэр тутуллан дьэндэспит кыбаарталларыгар, хас дьиэ аайы тиэргэнигэр оҕо былаһаакката баар. Онно кыра оҕолоох дьон да, обургу оҕолор да мусталлар. Биир дьиэ былаһааккатыгар кыра оҕолорго аналлаах тэриллэр аҕыйахтарынан быһыылаах, обургу оҕолор мустар буолбуттара ыраатта. Бэсиэдкэ анныгар остуолга олорон, утах иһэллэр, аһыыллар, кэпсэтэллэр-алтыһаллар. Аттынааҕы спортивнай былаһааккаҕа мээчиктииллэр. Киһи хараҕар быраҕыллара — оҕолор кэннилэриттэн элбэх …

“Зумердар” уонна “альфалар” Читать полностью »

Арассыыйа социальнай пуондата 2025 сыл сэтинньитигэр уочараттаах биэнсийэни хаттаан ааҕыытын ыытыаҕа. Үрдээбит биэнсийэни 80-тан үөһэ саастаах кырдьаҕастар, I бөлөх инбэлииттэрэ, гражданскай авиация көтөр экипажтарын чилиэннэрэ, чох бырамыысыланнаһыгар үлэлиир дьон тутуохтара, диэн ТАСС-ка Госдуума дьоҕус уонна орто урбаан дьыалаларыгар кэмитиэтин чилиэнэ Алексей Говырин  (“Биир ньыгыл Арассыыйа” фракцията) кэпсээтэ. «80 саастарын туолбут биэнсийэлээхтэр страховой биэнсийэлэрэ икки төгүлүнэн …

Ким биэнсийэтэ сэтинньиттэн үрдүүрүй? Читать полностью »

Саха эстрадатын биир биллэр-көстөр ырыаһыта Эрхаан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Үтүөлээх артыыһа бочуоттаах ааты тутта.   Билигин  Дьокуускайга А.Е.Кулаковскай — Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан  норуоттар доҕордоһууларын киинигэр «Сулус суһума» диэн саха эстрадатын чаҕылхай сулустарын кэнсиэригэр  СӨ  Култуура, духуобунай сайдыыга  миниистирэ Афанасий Ноев үөрүүлээх быһыыга-майгы туттарда. Көрөөччүлэр үөрэн күүстээх ытыс тыаһынан доҕуһуоллаатылар, уруй-айхал тылларын эттилэр. Хаартыска: ЯСИА Эстрада тыйаатыра номоххо …

Эрхаан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Үтүөлээх артыыһа бочуоттаах ааты тутта Читать полностью »

Ил Түмэн дьокутаата Антонина Григорьева Ил Түмэҥҥэ Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт Сокуонугар уларытыылары киллэриигэ анаммыт аһаҕас истиилэр түмүктэринэн санаатын үллэһиннэ. -Аһаҕас истиилэргэ киирбит уларыйыылар үөрэх эйгэтин биир кэлим ситимнэһиитин бириинсибин уларыппаттар. Маннык уларыйыылар бары эрэгийиэннэр конституцияларыгар киирдэ. Ол курдук, кылаас таһынааҕы үөрэх диэн эбии үөрэхтээһин диэҥҥэ уларыйан биэрдэ. Онон Төрүт сокуоҥҥа олохтоох өйдөбүллэргэ олоҕуран, сокуоннар оҥоһуллаллар.  …

Антонина Григорьева: «Гражданнар үөрэххэ бырааптара толору хаалар» Читать полностью »

Япония Осака куоратыгар ЭКСПО Аан дойдутааҕы быыстапката түмүктэнэн эрэр. Алта ый устата 158 дойду ситиһиитин көрдөрбүт сүҥкэн түһүлгэҕэ 28 мөлүйүөн кэриҥэ киһи сырытта. Быыстапка сүрүн соруга – киһи-аймах сайдыытыгар саҥа технология уонна уопсастыба оруолун көрдөрүү. Бу тэрээһин чэрчитинэн ыытыллар Аан дойдутааҕы пуорумҥа Саха сириттэн 10 киһилээх бөлөх сахалыы сүктэр кыыс киэргэлин  көрдөрүөҕэ. Бөлөх салайааччыта, «Симэх» …

Осакатааҕы ЭКСПО-ҕа сахалыы сүктэр кыыс киэргэлин көрдөрүөхтэрэ Читать полностью »