Саха сирэ

«Саха» НКИХ  ханаалыгар «Олоҥхо-баттл» диэн  күрэс ыытыллан, үгүс дьон сэҥээриитин ылла. Кыайыылааҕынан Чурапчыттан Анастасия Алексеева тахсан,  500 000 солк. наҕараадаланна. Саха тэлэбиидэнньэтэ телеграм-ханаалыгар суруйарынан,  «Олоҥхо-баттл» күрэс эдэр олоҥхоһуттар талааннарын, дьоҕурдарын көрөөччү киэҥ дьүүлүгэр таһаарыы, бу уустук жанр аныгы кэми кытта сатаан дьүөрэлэһэр кыахтааҕын, сайдар кэскиллээҕин арыйыы буолар. Биэс тыҥааһыннаах биэрии түмүгүнэн, Олоҥхо тыйаатырын артыыһа Анастасия …

«Олоҥхо-баттл» кыайыылааҕа 500 тыһ. солк. наҕараадаланна — Саха сирэ Читать полностью »

Булт – саха киһитин төрүт дьарыга. Биһиги өбүгэлэрбит былыр булдунан аһаан-таҥнан,  кыһыҥҥы томороон тымныыны тулуйан  кэллэхтэрэ эбээт! Ол эрэн, булт умсулҕаныгар сүрэхтиин-быардыын ылларыы, Баай Байанайы таҥара оҥостон үҥүү киһи аайы бэриллибэт. Мэҥэ Хаҥаласка II Наахара нэһилиэгэр төрөөн-үөскээн, киһи-хара буолан, 13 оҕону төрөтөн атахтарыгар туруорбут сэрии, үлэ бэтэрээнэ,Саха АССР үтүөлээх булчута, «Үлэ Албан аата» уордьан кавалера …

Нуучча Уйбаан — Саха сирэ Читать полностью »

Киһи олоҕор туох эбит үчүгэй эбэтэр куһаҕан буолаары гыммытын дьылҕа эрдэттэн сэрэтэр эбит. Маны сатаан өйдөөн көрөр киһи олоҕор туһанарын туһунан дьиҥ олоххо даҕаны, интэриниэккэ даҕаны киһи эрэ итэҕэйиэх холобура үгүс. Норуокка олоҕуран хаалбыт араас бэлиэлэр бааллар. Холобура, кыһыл көмүһү сүтэрии ыал буолууга, оттон булуу өлүүгэ, сүтүүгэ дииллэр. Аны кураа­нах иһиттээх дьахтары аара көрүстэххинэ, суолгун …

Дьылҕа ыытар бэлиэлэригэр итэҕэйэҕит дуо? — Саха сирэ Читать полностью »

2022 сыл 9 ыйын түмүгүнэн Саха сиригэр «Олохтоох каадырдары — бырамыысыланнаска» бырайыак чэрчитинэн, 10 тыһыынча киһи үлэнэн хааччыллыбыт, мантан улахан аҥаара — 35-гэр диэри саастаах ыччат дьон. Бу — былырыыҥҥы көрдөрүүттэн 19 %-нан элбэх. «Олохтоох каадырдары — бырамыысыланнаска» бырагыраама Саха сириттэн төрүттээх эдэр ыччаттан үгүстэрэ бырамыысыланнас хампаанньаларыгар үлэҕэ киирэллэрин, бу тэрилтэлэр биэрэр кыахтарын, өҥөлөрүн толору …

«Олохтоох каадырдары — бырамыысыланнаска» бырайыак көмөтүнэн 10 тыһ. киһи үлэнэн хааччыллыбыт Читать полностью »

Бүгүн, арай, бассаапка биир бөлөҕү арыйа баттаабытым, ньээм-ньээм араҕас сибэккилэрэ көстөллөр. Өйдөөн көрбүтүм, ойуурга сылдьар дьон таҥаһа күһүҥҥүлүү халыҥ. Бүгүҥҥү хаартыска буоларын сэрэйээт, чахчытын билээри тута хаартыска ааптарыгар төлөпүөннээтим. — Бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсыбыт эбээлэр уонча буолан сарсыарда аайы чугастааҕы ойуурга чаас курдук салгын сиэн, сэрээккэлээн, хааман кэлэр үгэстээхпит. Үлэ-үөрэх саҕаланан, билигин хаамыыга сылдьааччылар төһө да …

Алтынньыга тэллэй үүннэ, ньээм-ньээм сибэккилээтэ — Саха сирэ Читать полностью »

Байыаннай эпэрээссийэ саҕаланыаҕыттан Саха сириттэн баҕа да өттүнэн, быстах байыаннай хомуурга да хапсан дойдуларын көмүскүү барбыттара. Украинаҕа уоттаах киирсиигэ сылдьан кэлбит Хоһуун уола  Ил Дархан диэн сахалыы ааттаах киһини көрсөн кэпсэттим. Ааппар түүлүм сирдээбитэ… – Мин Мэҥэ Хаҥалас улууһун Майа сэлиэнньэтигэр 1970 сыллаахха Михаил Михайлович Саввин диэн аҕам аатын сүгэн күн сирин көрбүтүм. Тохсус кы­­лаас …

«Украинаҕа бэйэм баҕа өттүбүнэн барарга быһаарыммытым» — Саха сирэ Читать полностью »

Учуонай Лев Гумилев туһунан  Олох биир дьикти таайбараҥа – талааннаах дьон оҕолоро. Үгүстэрэ, кыра эрдэхтэриттэн “туйах хатарааччы” аатын сүгэллэр, кинилэртэн элбэҕи эрэйэллэр. Ол эрэн, кэтээн көрүүлэртэн сылыктаатахха, улуу дьон оҕото хайаан даҕаны улуу буолар диир кыахпыт суох. Генетика сокуоннара билигин даҕаны ситэ таайылла иликтэр, кыһыл оҕону көтөҕөн олорон “бу киһи улуу дьылҕаланыа!” диэн мэктиэлиир сатана …

Улуу “пассионарий” уустук олоҕо — Саха сирэ Читать полностью »

Оҕо эрдэххэ, таһырдьа оонньуу сылдьан “мультик кэллэ!” диэн ыҥырыыны иһиттэххэ, буут быстарынан дьиэ диэки сүүрэр буолуллар этэ. “Ну погоди!”, “Леопольд” курдук хамсыыр көрдөөх хартыыҥкалар дьоруойдарын дьонооҕор дьиҥнээх курдук ылынарбыт. Саха сиригэр уус-уран киинэни оҥоруу аан дойду таһымыгар чугаһыыр ускуустубаҕа кубулуйда. Оттон омос санаатахха, ханыылыы хайысха – анимация тоҕо биһиэхэ соччо сайда илигий?  Санатар буоллахха, алтынньы …

Сахалыы анимация сайдар кэскиллээх дуо? — Саха сирэ Читать полностью »

Бүгүн Суоппар күнүнэн үгүс эр дьон эҕэрдэ бастыҥын туталлар.  Хаҥалас улууһун Хоточчу нэһилиэгин бибилэтиэкэрэ Лира Яндреева биир дойдулаахтарын, өр сыл суоппарынан үлэлээбит бырааттыы Заболоцкайдар тустарынан маннык кэпсиир: — Хаҥалас улууһун олохтоохторун, массыына уруулун эрэллээхтик туппут, ыраах айаҥҥа сылдьыбыт суоппар идэлээх бииргэ төрөөбүт Владимир уонна Петр Заболоцкайдары биһиги эргин билбэт киһи суоҕун кэриэтэ.Владимир Заболоцкай — үлэ …

Сэбиэскэй кэм суоппардарын умнубаттар — Саха сирэ Читать полностью »