Саха сирэ

Кулун тутар 11-12 күннэригэр Кэбээйигэ Олоҥхо ыһыаҕар аналлаах XVI Өрөспүүбүлүкэ таһымнаах кэмпириэнсийэ ыытыллар. Тэрээһин Арассыыйаҕа — Норуоттар сомоҕолоһууларын, Саха сиригэр — Култуура сылларыгар ананар. Тыһыынчаттан тахса кыттааччы, ол иһигэр 19 улуус дэлэгээссийэтэ 2026 сыллаахха Олоҥхо ыһыаҕын ыытыы научнай-методологическай төрүттэрин дьүүллэһэллэр. Кинилэр икки күн устата 10 сиэксийэнэн мунньахха, 3 дьүүллэһии былаһааккатыгар, 4 төгүрүк остуолга үлэ үөрүйэҕин …

Кэбээйигэ Олоҥхо ыһыаҕар аналлаах кэмпириэнсийэ саҕаланна Читать полностью »

Нам уонна Кэбээйи оройуоннарыгар «Сангаар» эрэгийиэннээҕи массыына суолун 0-тэн 147-с километрыгар диэри «Сангаар-Сииттэ-Батамай-Булуус» диэн кыһыҥҥы айан суола быстах кэмҥэ сабылынна. Бу туһунан Саха сиринээҕи айан суолларын управлениета иһитиннэрэр. Бу учаастакка билигин «Уйгу-Быйаҥ» ХЭУ эппиэтинэстээх үлэһиттэрэ суукканы эргиччи дьуһуурустубалыыллар. Суол чугастааҕы күннэргэ, күн-дьыл туруга тубустаҕына, сөргүтүллүөҕэ.

Күөмэй ыарыйдаҕына, айах бааһырдаҕына сугун абырыыр. Бу туһунан, бука, истибиккит буолуо? Саха сиригэр намыһах, сииктээх сиргэ киэҥник үүнэр. Талахтарга киирсэр, ньолбуһах сэбирдэхтээх үүнээйи. Бэс ыйыгар, от ыйын аҥаарыгар сибэккилэнэр. От ыйын бүтэһигиттэн отун хомуйан, сибиэһэйдии эбэтэр хатаран куртах, оһоҕос, хабах ыарыытыгар, авитаминозка туттуллар. Отонун утах оҥорон, титирээн ыалдьыбыт дьоҥҥо иһэрдэн, кыраадыстарын түһэрэллэр. Хаан аҕыйаатаҕына, сэбирдэҕин …

Сугун туһата Читать полностью »

Үөһээ Бүлүү улууһун Туобуйа нэһилиэгэр Аан дойду дьахталларын күнүгэр, уһуйаан кырачаан кыргыттарыгар уонна оскуола алын кылаас кыргыттарыгар аналлаах «Талаан уонна кэрэ эйгэтэ» күөн күрэс ыытылынна. Күрэскэ кэрэ-мааны 8 кыыс биэс түһүмэххэ кытынна. Кэрэчээн сибэкки кыргыттарбыт  төрүт саха таҥаһын кэтэн,  чобуо куоластарынан уу сахалыы кимтэн кииннээх, хантан хааннаах кыыс оҕо буолалларын билиһиннэрдилэр. Иккис түһүмэххэ кыргыттар хоһоон …

Ааҕааччы суруга: Талаан уонна кэрэ эйгэтэ Читать полностью »

Муус устар 4 күнүгэр  C/2026 A1 (MAPS) диэн комета Күҥҥэ кэлэн түһүөҕэ. Түһүөн иннинэ Сиртэн көстүөҕэ диэн ИКИ РАН  Күн астрономиятын  лабораториятын учуонайдара бэлиэтээтилэр.   Сабаҕалыылларынан, бу комета 1106 сыллаахха Сир аттынан кэлэн ааспыт, оччолорго кээмэйэ олус улахан эбит. Тыһыынча сыл кэриҥинэн эргийэн кэлиитигэр, Күҥҥэ кэлэн түһүөҕэ диэн эрдэттэн сабаҕалаабыттар эбит. Дьиҥэ, Күҥҥэ тиийбэккэ да …

Комета Күҥҥэ кэлэн түһүөҕэ Читать полностью »

Сергей уонна Марфа Расторгуевтар ааттарынан Саха цииркэтэ бэрт дириҥ ис хоһоонноох, баай архыыптаах тэрилтэнэн биллэр. Бу туһунан бүгүн Архыып үлэһиттэрин бастакы пуорумугар кыттыыны ыла сылдьар тэрилтэ архыыбын үлэһиттэрэ Ксения Дедюкина уонна Туйаара Третьякова маннык кэпсээтилэр: — Биһиги архыыппыт цииркэ төрүттэниэҕиттэн бары докумуоннары сыа-сым курдук тутан, наардаан уура сылдьар. Былырыын өрөспүүбүлүкэ архивистара цииркэ архыыбын анаан кэлэн …

Цииркэ архивистарын холобура — бастыҥ уопут атастаһыыта Читать полностью »

Олоҥхо — омукпут устуоруйата, култуурата, итэҕэлэ… Олоҥхо олохпут оҥкулун хоһуйар дииллэр. Урукку сылларга умнулла быһыытыйбыт норуоппут тылынан уус-уран айымньытын саамай бөдөҥө үгүс түмсүүлээх үлэ кэнниттэн төннөрүллүбүтэ үчүгэйиэн! Билигин сөргүтүллэн, сайдан атын таһымҥа тахсыбыта кэнчээри ыччакка туһата муҥура суох буоллаҕа. Олохпут бары эйгэтигэр ньыма быһыытынан өссө киэҥник туһанар буоллар үчүгэй да буолуо этэ. Биирдиилээн да буоллар,  …

Олоҥхо сүдү күүһүн билинэн Читать полностью »

Ол туһунан бүгүн барыллаан куоластааһыны ыытыыга эрэгийиэннээҕи тэрийэр кэмитиэт бастакы мунньаҕар биллэрдилэр. Кэмитиэт састаабыгар өрөспүүбүлүкэ биллэр уонна аптарытыаттаах дьоно, уопсастыбаннай уонна ыччат тэрилтэлэрин, сонуну киэҥник тарҕатар ситимнэр  бэрэстэбиитэллэрэ, урбаанньыттар, байыаннай дьайыы кыттыылаахтара киирдилэр. Кулун тутар 11 күнүттэн саҕалаан,  баҕалаахтар бары хандьыдаат быһыытынан регистрацияланыахтарын уонна pg.er.ru саайт нөҥүө сайаапкаларын биэриэхтэрин сөп. Регистрация судургу уонна табыгастаах, тус …

Саха сиригэр «Биир ньыгыл Арассыыйа» барыллаан куоластааһына саҕаланар Читать полностью »

Субу күннэргэ 85 сааһын томточчу туоларынан сибээстээн, Хомус Уйбаан туһунан сэһэргиирбэр сорудах кытаанаҕын биэрдилэр. Кини “сытар ынаҕы туруорбат” дэнэр сэмэй дьоннортон биирдэстэрэ. Ханна да араатардаан айдаара сылдьарын, халыҥ хамаанда иннигэр хаамыталыырын көрбөтөх эбиппин. Өрүү дьон кэннигэр саһа сатыы сылдьар курдук. Ол иһин мин судургутук хомус диэн үтүөкэннээх тэрил Саха балаҕанын ханнык эрэ муннугар долборукка ууруллан …

Аан дойду хомуһун бэрэсидьиэнэ (И.Е. Алексеев-Хомус Уйбаан 85 сааһын көрсө) Читать полностью »

Аныгы үйэҕэ сахабыт кыргыттара олох араас эйгэтигэр ааттарын ааттаталлар, саха сатаабата суоҕун итэҕэтэллэр.  Ол быыһыгар  таһынан таһымнаабыт талааннарынан эбэтэр, төттөрүтүн, киһи кыайан өйдөөбөт кэмэлдьилэринэн сөхтөрөллөр. Ону барытын социальнай ситимнэргэ бар дьон көрүүтүгэр таһаараллар, сорохтор лайк хомуйар туһугар  ууга-уокка да түһэллэрин кэрэйбэт курдуктар. Биир билэр кэрэ аҥаарым бу тиэмэҕэ санаатын маннык үллэстэн турар: “Мин бэйэбин дьоллоох …

Ханна баҕарар бастакы уонна бастыҥ буолаары? Читать полностью »