Саха сирэ

Чугaстааҕы күннэргэ Өлүөнэ өрүс Покровскай, Дьокуускай уонна Хаҥалас учаастагар ардахтан уу таһыма үрдүүрэ күүтүллэр. Дьокуускайдааҕы гидрометеосулууспа иһитиннэрбитинэн,  уу таһыма үрдүү турар — суукка иһигэр 15-тэн 20 сантиметрынан эбиллэр. Өссө эбии 5-15 см үрдүө диэн сабаҕаланар. Оттон Алдан уонна Бүлүү өрүстэргэ уу таһыма суукка иһигэр 5-тэн 40 см диэри түһүүтэ салҕанар. Алдан өрүс үөһээ тардыытыгар, Суон …

Өлүөнэҕэ Покровскай – Дьокуускай – Хаҥалас учаастагар уу таһыма үрдүүр Читать полностью »

Саха сирин буойуттарыгар пааматынньык «Өйдөбүнньүк бастионнара» диэн патриотическай бырайыак чэрчитинэн туруоруллуоҕа. Бу туһунан Бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччыта, РФ Бэрэсидьиэнин иһинэн өрөспүүбүлүкэ бастайааннай бэрэстэбиитэлэ Андрей Федотов Беларусь уонна Арассыыйа эрэгийиэннэрин XIII пуорумугар иһитиннэрдэ. «Быйыл Гомельскай уобалас Лоевскай оройуонугар  охтубут саха буойуттарын кэриэстээн «Өйдөбүнньүк бастионнара» мемориальнай бэлиэ туруоруллуоҕа. Бу Саха сиригэр ураты суолталаах. Чуолаан Лоевскай оройуоҥҥа, Деражичи …

Беларусь Гомельскай уобалаһыгар саха буойуттарыгар пааматынньык туруоруохтара Читать полностью »

Саха сиригэр ийэ тылларынан тахсар интэриниэт-ресурстар ахсааннара бүтэһик биэс сылга түөрт төгүл элбээтэ. Бу туһунан СӨ Инновацияҕа, сыыппара сайдыытыгар уонна инфокоммуникационнай технологияларга миниистирэ Петр Николаев Национальнай бэчээт күнүгэр өрөспүүбүлүкэтээҕи СМИ, издательство дьыалатын уонна полиграфия бэрэстэбиитэллэрин наҕараадалыыр тэрээһиҥҥэ тыл этиитигэр иһитиннэрдэ. Бу туһунан ЯСИА суруйар. «Бүгүн биһиги саха суруналыыстыкатын үйэлээх үгэстэрин эрэ буолбакка, сүрүн соруктарын — …

Саха сиригэр ийэ тылларынан тахсар интэриниэт-ресурстар ахсааннара түөрт төгүл элбээтэ Читать полностью »

Өрөспүүбүлүкэ уопсастыбаннаһа ураты иэйиилээх хоһооннору суруйан хаалларбыт лиирик-бэйиэт Пантелеймон Тулааһынап төрөөбүтэ 110 сылын бэлиэтээтэ. Саха литературатыгар ураты куоластаах бэйиэт 1916 сыллаахха бэс ыйын 29 күнүгэр Өймөкөөн улууһун Тарын Үрэх нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 60-с сыллар саҥаларыгар холкҥотаы сопхуостарга  уларытан, бөдөҥсүтүү саҕана Тарын Үрэх нэһилиэгэ эстэн, олохтоохтор үксүлэрэ Төрүккэ көспүттэрэ. Онон төрүттэр аатырбыт саха бэйиэтин үбүлүөйдэрин өрүү бэлиэтииллэр. …

Өймөкөөн Төрүтүн олохтоохторо Пантелеймон Тулааһынап үбүлүйүөгэр улуустааҕы ыһыаҕы ыыттылар Читать полностью »

Бу күннэргэ Москваҕа ВДНХ АТОМ түмэлигэр Росатом сэттис «Ледокол знаний» Арктикатааҕы эспэдииссийэтигэр кыттар оҕолору сүүмэрдээтилэр. Арассыыйаттан 27 кыайыылаах оҕо 2026 сыл атырдьах ыйыгар «Кыайыы 50 сыла» атомнай ледоколунан Хотугу полюска айанныахтара. Кинилэр ортолоругар Уһук Илиҥҥи федеральнай уокуруктан түөрт кыттааччы баар. Билиини тургутууга дойду 89 эрэгийиэниттэн 73 тыһыынчаттан тахса оскуола үөрэнээччитэ, ону тэҥэ 14-16 саастаах кэллиэс …

Хотугу полюс эспэдииссийэтигэр Саха сирин оҕолоро кыттыахтара Читать полностью »

Атамайга Үчүгэй толоон сиригэр Атамай ыһыаҕа-2026 үрдүк таһымнаахтык, тэрээһиннээхтик буолан ааста. Саха омуга үгүс үйэлэри уҥуордаан кэлбит, сүрэҕэр-быарыгар чугастык туппут, айылҕалыын алтыһан этэ-хаана чэпчиир, кута-сүрэ ыраастанар сүрүн бырааһынньыгынан — Үрүҥ Тунах ыһыах буолар. Үчүгэй толоон сирэ көҕөрөн, чэлгийэн, күммүт уота чаҕылыччы мичилийэн кэлбит дьону үөрэ-көтө уруйдуу-айхаллыы көрүстэ. Ыһыах арыллыытыгар арылы маҥан халлаан анараа сиксигиттэн Айыы …

Атамайдар ыһыахтара Читать полностью »

Дьокуускайга буолбут «Грани библиотекаря» пуорумҥа Арассыыйа араас дойдутуттан 240 эдэр бибилэтиэкэр кытынна. Тэрээһин чахчыта да айар уххан дьиҥнээх лабораториятынан буолла, бастакы кэрдиискэ сонун санаалар уонна этиилэр, артыыс маастарыстыбата уонна култуура түгэннэрин сатаан тэрийии таҕыстылар. «Грани библиотекаря» Арассыыйа бибилиэтиэкэрдэрин XII пуорума» бырайыагы «Бибилэтиэкэ көҕүлүүр киинэ» куорат уопсастыбаннай тэрилтэтэ олоххо киллэрдэ. Онуоха «Дьиэ кэргэн» национальнай бырайыак «Дьиэ …

Арассыыйа эдэр бибилэтиэкэрдэрин XII пуорума ситиһиилээхтик ыытылынна Читать полностью »

Аан Алахчын хотун ыйыгар — от ыйыгар улуустарга хайдах күн—дьыл туруоҕун норуот синоптига Тускул үгэс быһыытынан билгэлээтэ. “Улуустарга от ыйын аҥаара – ардахтаах, уонча — ыраас күн,  уоннааҕыта — былыттаах” диэн билгэтин саҕалаата Тускул. Салгыы улуустарынан маннык анаарда: ИЛИН ЭҤЭР УЛУУСТАР  Бастакы уон хонукка түүн сөрүүн, күнүс — куйаас. Күнүс +22С+26С кыраадыс сылаас, түүн +10С+13С. …

Тускул: “Улуустарга от ыйын аҥаара – ардах“   Читать полностью »

Муора килиимэтэ уонна уу организмҥа күүстээх дьайыылаахтар. Ол гынан баран, килиимэти эмискэ уларытыы, күн күүскэ  көрүүтэ уонна муора тууһа сорох дьоҥҥо кутталлаах уонна бобуулаах да буолуон сөп. Быраастар сүбэлииллэринэн, чуолаан онкология уонна хаан ыарыылаах, кыраадыстара үрдүк дьон  уонна урукку ыарыылара көбөн сылдьааччылар айаны тохтотон эрэллэрэ ордук. Ону таһынан сүрэх ыарыылаахтар, соторутааҕыта эпэрээссийэлэммит дьон, тирии ыарыылаахтар,  …

Муораҕа сынньаныы киһиэхэ барытыгар туһалаах буолбатах Читать полностью »

Саха былыргы үгэһинэн, от ыйа —  Аан Алахчын Хотун ыйа. Аан Алахчын Хотун — сир-дойду, айылҕа иччитэ, киһи аймах көмүскээччитэ уонна олох төрдө.  Хаартыска: Тимофей Степанов хартыыната Аан Алахчын Хотун — Айыылартан биирдэстэрэ. Кини аата элбэх. Сороҕор Күөгэл Хотун, Иһэгэй Хотун  дииллэр. Аан Алахчын үксүн аар хатыҥ маска олорор. Атын мастарга, кэрэ томторго, тумулга эмиэ …

Аан Алахчын Хотуҥҥа сүгүрүйэр сиэр-туом Читать полностью »