Саха сирэ

Саха Сиринээҕи ИДьМ пресс-сулууспата иһитиннэрэринэн, от ыйын 23 күнүгэр киэһэ 21:05 чаас саҕана Алдан куоракка суол быһылаана таҕыста. Барыллаан дааннайдарынан, Моховой уонна Еловой уулуссалар быһа охсуһууларыгар 2011 с.т. сааһын ситэ илик  суоппар, 2010 с.т. кыыс пассажиры тиэйэн иһэн, питбайгын кыайан салайбакка суулларбыт. Түмүгэр матасыыкыл охтубут. Ол кэнниттэн тута, кэннилэриттэн биир хайысханан айаннаан испит «УАЗ Патриот» …

Питбайктаах оҕолор УАЗ массыына анныгар киирэн биэрбиттэр Читать полностью »

Томпо улууһугар уһуннук түспүт ардахтар уонна хайа үрэхтэригэр уу таһыма үрдээбитин түмүгэр, «Дьааҥы» массыына суолун 42-с километрыттан 188-с километрыгар диэри айанныыр уустугурда. Бу туһунан Саха сиринээҕи «Управтодор» тэрилтэтэ иһитиннэрэр. «Билигин ханнык баҕарар мааркалаах тырааныспарга айан-сырыы уустугурда, суол алдьанна», — диэн суруллар биэдэмистибэ иһитиннэриитигэр. Ордук уустук балаһыанньа суол 181-с уонна 183-с километрдарыгар буолла. Онно ардах уута …

Күүстээх ардахтар «Яна» суолу суурайбыттар — айан-сырыы уустугурда Читать полностью »

Ил Дархан Айсен Николаев Үөһээ Бүлүү улууһугар оҕо ускуустубатын оскуолатыгар хочуолунай тутуутун хаамыытын билистэ.  Эбийиэк билигин 85% бэлэм буолбут. Сири былааннааһын, акылааты оҥоруу, хочуолунайы таҥыы, гаас уонна уот ситимнэригэр холбооһун, сирин-уотун күрүөтэ толору оҥоһуллубуттар. Билигин эбийиэги сылааһынан хааччыйар систиэмэҕэ холбооһун үлэтин түмүктээн эрэллэр. Хочуолунайы атырдьах ыйын 1 күнүгэр үлэҕэ киллэрэр былааннаахтар. Эбийиэги көрөн баран Айсен Николаев …

Үөһээ Бүлүүгэ оҕо ускуустубатын оскуолатын саҥа хочуолунайа тутуллан бүтэн эрэр Читать полностью »

Оҕурсу — биир сыллаах үүнээйи. Аһын 94-97% — уу, 0,5-1,1% — белок, 1-2,5% — саахар, ону сэргэ, С. В1, В2, Р битэмииннэрдээх, каротиннаах, ферменнэрдээх, о.д.а. Щелочь тууһа элбэх буолан, киһи куртаҕын кислотноһын намтатар, оттон калийа — эттэн-сиинтэн ууну таһаарар, сүрэх, быар, бүөр үлэтигэр туһалыр. Үүнээйи үгүс силиһэ буорга 15-20 см, сороҕо 1 м дириҥҥэ тиийэр. …

Сүбэһит: оҕурсубут түргэнник үүнэригэр Читать полностью »

Быйыл сайын билэр дьонум, бэйэм даҕаны хаста даҕаны Өлүөнэ эбэни туораан, дойдубутугар тахса сырыттыбыт. Онно көрдөххө, таксыылар баар буолан, айан-сырыы тупсубут курдук. Өрүһүнэн үгүстэр “Сулустарынан” туоруур буолбуттар. Тоҕо диэтэххэ, кинилэр Өрүс пуордугар тохтууллар. Ол табыгастаах курдук. Киирэргэ чугас. Оттон 203‑с түөлбэҕэ баар “Саха сирин тимир суолларын” суудуната тохтуур сиригэр 17 №-дээх оптуобус сороҕор биричээлгэ диэри …

«Сулустарга» махтанабыт Читать полностью »

Саха сирин баһылыга Айсен Николаев Үөһээ Бүлүү оройуонугар ИДьМ улуустааҕы салаатын саҥа административнай дьиэтин тутуу хаамыытын көрдө. Эбийиэк 58% бэлэм. Үлэҕэ киирдэҕинэ тыа сиригэр тутуллубут саамай бөдөҥ оройуоннааҕы полиция отдела буолуон сөп. —Оройуоннааҕы полиция отделын саҥа дьиэтэ бары аныгы ирдэбиллэргэ сөп түбэһиэҕэ. Болдьоммут кэмигэр эбийиэк хайаан да үлэҕэ киирэригэр эрэнэбин, — диэтэ Айсен Николаев. Административнай …

Үөһээ Бүлүүгэ ИДЬМ салаатын саҥа дьиэтин эһиил үлэҕэ киллэрэр былааннаахтар Читать полностью »

Киһи үксэ түүн тугу түһээбитин уһуктаат быһаара, тойоннуу, билэ көрө сатыыр. Оттон сорохтор түүлү мээнэ кэпсээбэт ордук дииллэр.  Ардыгар «үчүгэй», «куһаҕан» түүл диэн араарааччылар уонна хайатын кэпсиэ суохтааҕыҥ туһунан этээччилэр эмиэ бааллар. Биирдэ эмэ: «Тугу да түһээбэккэ, дьэ, үчүгэйдик утуйдум», — диир дьону эмиэ истээччибит. Дьэ, маныаха «Түүл сахалыы тылдьытыгар» туох диэбиттэрий? Түүнүн баттатар, түлэкэдийэр …

Түүл туһунан Читать полностью »

СӨ Ил Дахана Айсен Николаев өрөспүүбүлүкэҕэ экология этэҥҥэ буолуутугар 2018 сыллааҕы Ыйааҕын дьайыытын кэҥэттэ. Саҥардыллыбыт докумуоҥҥа 2030 сылга диэри экология эйгэтигэр 5 дьоһун суолталаах сорук быһаарыллыбытын туһунан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Экологияҕа, ойууру туһаныыга уонна ойуур хаһаайыстыбатыгар министиэристибэтэ иһитиннэрдэ. Стратегический суолталаах Ыйаах  РФ бэрэсидьиэнэ Владимир Путин көҕүлүүр “Экологическое благополучие” национальнай бырайыак соруктарын олоххо киллэрэр хайысхалаах. Стратегическай докумуону …

2030 сылга диэри экология эйгэтигэр биэс хайысха олоххо киллэриллэр Читать полностью »

«Биир ньыгыл Арассыыйа» баартыйа Норуот бырагырааматыгар быйылгы көрдөрүү 2021 сыллаахха киирбит этиилэрин ахсааннарын куоһарда диэн бэлиэтээтэ баартыйа бэрэссэдээтэлэ Экспертэр сүбэлэрин мунньаҕар. «Этиилэр ордук элбэх ахсааннара дойду эрэгийиэннэрин сайдыыларыгар туһуланар. Бу кыһалҕаны быһаарар туһугар Арассыыйа дьиэ кэргэттэригэр олорорго табыгастаах усулуобуйалары хааччыйыахха наада», — диэн быһаарда Дмитрий Медведев. Маны таһынан сийиэс бастакы түһүмэҕэр норуот бырагырааматыгар киирбит этиилэри …

Дмитрий Медведев: «Арассыыйа «Биир ньыгыл Арассыыйа»  баартыйатын «Норуот бырагырааматыгар» үс мөлүйүөн кэриҥэ этии киирдэ» Читать полностью »

От ыйын саҕаланыытыгар «Дьокуускайдааҕы» ис дьыала управлениетын 4-с №-дээх полиция отделыгар пляжка мал уоруутун туһунан иһитиннэрии киирэ сылдьыбыта. Полиция үлэһиттэрэ быһаарбыттарынан, эдэр дьон пляжка сынньана сылдьан смартфоннарын, кулгаахха кэтиллэр беспроводной наушниктарын уонна пауэрбанктарын биир суумкаҕа ууган баран, кылгас кэмҥэ көрүүтэ-истиитэ суох хаалларбыттар. Бу түгэнинэн туһанан, куһаҕан санаалаах киһи 5 мүнүүтэ иһигэр күндү маллары уоран тахсыбыт. …

Дьокуускайга пляжка сынньанааччылар малларын уорбут киһини туттулар Читать полностью »