Саха сирэ

Өлүөнэ өрүс күргэтин тутуу өрүс сүнньүгэр ыытыллар үлэлэр сүрүн  түһүмэхтэригэр киирдэ. Бэдэрээччиттэр 9-с нүөмэрдээх тирэх коффердамын түгэҕин конструкциятын хомуйан бүтэрдилэр уонна эркин секцияларын таҥарга киирдилэр. Бу туһунан Тырааныспар министиэристибэтин пресс-сулууспата иһитиннэрэр. Бу быстах кэминээҕи гидротехническай тутууну оҥоруу – өрүс уутун уустук усулуобуйатыгар «кураанах сири» тэрийэргэ наадалаах суолталаах түһүмэҕинэн буолар. Коффердам 284,5 миэтэрэ үрдүктээх күргэ сүрүн …

284,5 миэтэрэ үрдүктээх Өлүөнэ күргэтин сүрүн пилонугар коффердам эркинин таҥыы саҕаланна Читать полностью »

Уһук Илин эрэгийиэнэ былыргыттан кытаанах килиимэттээх усулуобуйалааҕынан, киэҥ сирдээҕинэн-уоттааҕынан биллэр. Манна нэһилиэнньэ олоҕун хаачыстыбатын тупсарыыга уонна инфраструктураны сайыннарыыга туһуламмыт улахан уларыйыылар бара тураллар.   Олох таһымын үрдэтии Бэрэсидьиэн Владимир Путин олохтоохторго успуорду тарҕатарга көмөлөһөр көҕүлээһиннэри өйөөн, эрэгийиэн сайдыытыгар ураты болҕомтотун уурар. Успуорт инфраструктуратын сайыннарыы нэһилиэнньэ олоҕун таһымын үрдэтиигэ быһаарар оруолу оонньуур. Уһук Илин уонна, чуолаан, Саха …

Успуорт эйгэтэ сайдар – дьон олоҕо тупсар Читать полностью »

Дьокуускай куоракка Х-203 хампаанньа өрөспүүбүлүкэ чугас улуустарынан биир күннээх туурдары тэрийэрин туһунан хайыы үйэ үгүс киһи истэн-билэн, бу үтүө хамсааһыҥҥа кыттыһар. Андрей Тимофеев Х-203 хампаанньата баҕалаах дьону Таатта, Хаҥалас, Нам, Горнай улуустарын түмэллэригэр, кэрэ-бэлиэ миэстэлэригэр сырытыннарар, улуустар киэн туттар дьоннорун кытары тус көрсүһүүлэри тэрийэр. Ытык Таатта улууһун Баайаҕатыгар туур эмиэ баарын туһунан истэн, эрдэттэн үлэһэн, …

Биир күн — Мандар Уустуун алтыһа Читать полностью »

Тэрээһиммит Кыайыы боллуоссатыгар, Ильмень пааматынньыгар, Сэмэн Дьячковскай искибиэригэр уонна Александр Парфенов мемориалыгар сибэкки дьөрбөтүн уурууттан саҕаланна. Ыччат ааҕыныстыбата уонна А.Н.Осипов, С.П.Данилов, В.В.Филиппов ааттарын сүгэр үс оскуолабыт тэрийэн ыыттылар. Байыаннай дьайыы бэтэрээннэрэ, оскуола оҕолоро түөрт сиринэн арахсан тэрээһиҥҥэ көхтөөхтүк кытыннылар. Сэрии хонуутугар тыыннарын толук биэрбит дьоммутун ахтан-санаан аастыбыт. Бэтэрээннэр түмэл-дьиэлэригэр Бэрдьигэстээхтээҕи кыраайы үөрэтэр түмэл үлэһиттэрэ «Билиҥҥи …

Бэрдьигэстээххэ — Аҕа дойдуну көмүскээччи күнүгэр Читать полностью »

Билиҥҥи Ийэ дойдубут күүһүрүүтүгэр-кыаҕырыытыгар  биһиги, сахалар, төрүт олохтоох хотугу норуоттар умнуллубат, мэлдьэһиллибэт сүҥкэн кылааппытын киллэрэн, улуу Арассыыйаны кытта түөрт үйэни нөҥүөлээн, баччаҕа диэри өйөһөн-убаһан, эйэ дэмнээхтик олорон кэллибит.    Ыраахтааҕы Петр I сорудаҕа толоруллубута Өбүгэлэрбит, саха мындыр тимир уустара, Тамма собуотугар кыладыйан-уһанан ыраахтааҕы Петр I тус дьаһалынан тэриллибит Витус Беринг салайааччылаах Камчаткатааҕы  II эспэдииссийэни, уон сыл тутуллубут …

Үйэлэргэ симэлийбэт ситим, сибээс Читать полностью »

Бу күннэргэ Тулагы-Киллэмҥэ «Родник» култуура дьиэтигэр өтөрүнэн буолбатах ураты тэрээһин буолла. Бу соҕотох сылдьар дьоҥҥо анаммыт тэрээһин үрдүк таһымнаахтык уонна ис сүрэхтэн истиҥник ыытылынна. Маннык хабааннаах сынньалаҥ тэрээһиннэр буолбатахтара, кырдьыга, балачча ыраатта. Тулагы-Киллэмҥэ Онуоха олохпутугар социальнай ситимнэр күүскэ киириэхтэриттэн сорохтор аралдьыйаллара, бириэмэлэрин атаараллара төлөпүөннэрэ эрэ диэтэхпитинэ, улаханнык сыыстарыахпыт суоҕа дис саныыбын. Дьиҥэр, үксүбүт сүргэни көтөҕөр …

Сүргэни көтөҕөр ураты тэрээһин Читать полностью »

Элбэх кыбартыыралаах дьиэлэргэ үгүстүк  кирилиэс былаһааккатыгар, сорохтор халлаан сылааһыгар болкуоҥҥа табахтыыллар. Табах сыта киирэрин ыаллыы олорор дьон сөбүлээбэтэ чахчы.   Табах буруотугар никотин эрэ буолбакка, канцерогеннай сымала, бензол, аммиак, ацетон, оксид углерода, уклекислай гаас, синильнэй кислота, кадмий, формальдегид, фенол, стирол, сибиниэс, мышьяк, радиоктивнай полоний курдук элбэх куһаҕан бэссэстибэ баар. Инньэ гынан, дьиэ уопсай бөлөҕөр табахсыттары …

Табах сыта, буруота мэһэйдиир буоллаҕына… Читать полностью »

СӨ Национальнай архыыбын саайтыгар киирэн, ирдэбил ыытан, 17-с, 18-с, 19-с үйэтээҕи докумуоннары арыйтаран, көрүөххэ, үөрэтиэххэ сөп. Аныгы үйэҕэ архыыпка бэйэтигэр да тиийбэккэ эрэ, көрдүөххэ сөп. Атын улууска олорон, айаҥҥа ороскуотурбакка, үлэлиириҥ табыгастаах буоллаҕа. Ол эрээри, саайтка үлэ судургу буолбатах эбит, элбэх ымпыктаах-чымпыктаах.   Сэбиэскэй былаас саҕана нэһилиэнньэ биэрэпиһэ 1927–1928 сс. ыытыллыбыта. Төрүччүнү оҥорор киһи бу …

Национальнай архыып саайтыгар киирэн хайдах-туох үлэлииргэ сүбэлиибит Читать полностью »

Халлаан сырдаан, сылыйан үүнээйини олордуу кэмэ кэллэ. Бу нүөмэргэ чопчу сибэккигэ тохтоон ааһыахха. Хаһыаппыт солбуллубат сүбэһитэ, уопуттаах оҕуруотчут, Чурапчы улууһун С.Д.Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолатын үлэҕэ үөрэтэр маастара, агроном-учуонай Мария Лукина ыйыытыгар-кэрдиитигэр сигэниэҕиҥ.   Үүнээйи олордуллар кэмин тутуһуҥ Ханнык баҕарар үүнээйи бэйэтэ олордуллар бириэмэлээх, ону бу арассаада кэминэн ааҕабыт. Саха сиригэр үүннэриллэр сибэккилэр уонна оҕуруот …

Олунньуга, кулун тутарга тугу олордобут? Читать полностью »

Куорат килбэйэр киинигэр турар биир мааны эрэстэрээн гардеробугар саастаах дьахтар үлэлии турара…   Тоҕо эрэ, тыл бырахсан, кэпсэтэн киирэн барбыппыт. Арааһа, кини кэпсэтэргэ бэлэм, аһаҕас турар буолан буоллаҕа дуу? — Дьон миигин биэнсийэтэ тиийбэккэ, манна үлэлии турар дииллэрэ буолуо. Ол эрээри, мин манна дьону кытта кэпсэтээри-ипсэтээри, сэргэхсийээри кэлэн үлэлиибин, — диэбитэ кини. Чахчыта, кини үбэ-харчыта тиийбэт курдук …

Олох очурдара: Таҥас тутааччы кэпсээнэ Читать полностью »