Саха сирэ

Бу күннэргэ Тулагы-Киллэмҥэ «Родник» култуура дьиэтигэр өтөрүнэн буолбатах ураты тэрээһин буолла. Бу соҕотох сылдьар дьоҥҥо анаммыт тэрээһин үрдүк таһымнаахтык уонна ис сүрэхтэн истиҥник ыытылынна. Маннык хабааннаах сынньалаҥ тэрээһиннэр буолбатахтара, кырдьыга, балачча ыраатта. Тулагы-Киллэмҥэ Онуоха олохпутугар социальнай ситимнэр күүскэ киириэхтэриттэн сорохтор аралдьыйаллара, бириэмэлэрин атаараллара төлөпүөннэрэ эрэ диэтэхпитинэ, улаханнык сыыстарыахпыт суоҕа дис саныыбын. Дьиҥэр, үксүбүт сүргэни көтөҕөр …

Сүргэни көтөҕөр ураты тэрээһин Читать полностью »

Элбэх кыбартыыралаах дьиэлэргэ үгүстүк  кирилиэс былаһааккатыгар, сорохтор халлаан сылааһыгар болкуоҥҥа табахтыыллар. Табах сыта киирэрин ыаллыы олорор дьон сөбүлээбэтэ чахчы.   Табах буруотугар никотин эрэ буолбакка, канцерогеннай сымала, бензол, аммиак, ацетон, оксид углерода, уклекислай гаас, синильнэй кислота, кадмий, формальдегид, фенол, стирол, сибиниэс, мышьяк, радиоктивнай полоний курдук элбэх куһаҕан бэссэстибэ баар. Инньэ гынан, дьиэ уопсай бөлөҕөр табахсыттары …

Табах сыта, буруота мэһэйдиир буоллаҕына… Читать полностью »

СӨ Национальнай архыыбын саайтыгар киирэн, ирдэбил ыытан, 17-с, 18-с, 19-с үйэтээҕи докумуоннары арыйтаран, көрүөххэ, үөрэтиэххэ сөп. Аныгы үйэҕэ архыыпка бэйэтигэр да тиийбэккэ эрэ, көрдүөххэ сөп. Атын улууска олорон, айаҥҥа ороскуотурбакка, үлэлиириҥ табыгастаах буоллаҕа. Ол эрээри, саайтка үлэ судургу буолбатах эбит, элбэх ымпыктаах-чымпыктаах.   Сэбиэскэй былаас саҕана нэһилиэнньэ биэрэпиһэ 1927–1928 сс. ыытыллыбыта. Төрүччүнү оҥорор киһи бу …

Национальнай архыып саайтыгар киирэн хайдах-туох үлэлииргэ сүбэлиибит Читать полностью »

Халлаан сырдаан, сылыйан үүнээйини олордуу кэмэ кэллэ. Бу нүөмэргэ чопчу сибэккигэ тохтоон ааһыахха. Хаһыаппыт солбуллубат сүбэһитэ, уопуттаах оҕуруотчут, Чурапчы улууһун С.Д.Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолатын үлэҕэ үөрэтэр маастара, агроном-учуонай Мария Лукина ыйыытыгар-кэрдиитигэр сигэниэҕиҥ.   Үүнээйи олордуллар кэмин тутуһуҥ Ханнык баҕарар үүнээйи бэйэтэ олордуллар бириэмэлээх, ону бу арассаада кэминэн ааҕабыт. Саха сиригэр үүннэриллэр сибэккилэр уонна оҕуруот …

Олунньуга, кулун тутарга тугу олордобут? Читать полностью »

Куорат килбэйэр киинигэр турар биир мааны эрэстэрээн гардеробугар саастаах дьахтар үлэлии турара…   Тоҕо эрэ, тыл бырахсан, кэпсэтэн киирэн барбыппыт. Арааһа, кини кэпсэтэргэ бэлэм, аһаҕас турар буолан буоллаҕа дуу? — Дьон миигин биэнсийэтэ тиийбэккэ, манна үлэлии турар дииллэрэ буолуо. Ол эрээри, мин манна дьону кытта кэпсэтээри-ипсэтээри, сэргэхсийээри кэлэн үлэлиибин, — диэбитэ кини. Чахчыта, кини үбэ-харчыта тиийбэт курдук …

Олох очурдара: Таҥас тутааччы кэпсээнэ Читать полностью »

Олунньу 22 күнүгэр өрөбүллээҕи Оһуокайбыт Аҕа дойдуну көмүскээччилэр күннэригэр ананна. Оһуокайбыт күнэ «Чараҥ» вокальнай ырыа ансаамбылын эҕэрдэ ырыатынан саҕаланна. «Чараҥ» вокальнай ырыа ансаамбыла «Оһуокай» түмсүү иһинэн тэриллибитэ ыраатта. Араас ырыа күрэхтэригэр көхтөөхтүк кыттар, куоракка биир биллэр ансаамбыл буолар. Оһуокайы Дархан этээччилэр Валентин Хорунов, Марта Николаева, үтүөлээх этээччилэр Каджана Евсеева, Светлана Сивцева о.д.а эттилэр. «Оһуокай» түмсүү …

Аҕа дойдуну көмүскээччилэргэ аналлаах Оһуокай Читать полностью »

Дьокуускайга урут киһини өлөрүүгэ сууттана сылдьыбыт 50 саастаах дьахтарга бириигэбэр таҕыста. 2025 сыл күһүнүгэр кини итирик туруктаах сылдьан, бииргэ олорор эрин кытта этиһэн, күнүүлээн, түөһүгэр уонна санныгар быһаҕынан иккитэ аспыт. Эмсэҕэлээччи доруобуйатыгар ыарахан эчэйии оҥоһуллубут. Суукка буруйданааччы буруйун толору билиннэ уонна кэмсиннэ. Судаарыстыбаннай буруйдааччы этиитин учуоттаан, суут кинини уопсай эрэсиимнээх холуонньаҕа 4 сылга көҥүлүн быһарга …

Дьокуускайга урут сууттана сылдьыбыт дьахтар хаттаан холуонньаҕа барар буолла Читать полностью »

Дьокуускайга полицейскайдар куорат биир баарыгар эр киһи сүтэрбит кумааһынньыгыттан харчыны уорбут киһини буллулар. Кумааһынньык иһигэр баан каартата уонна 10 000 солкуобай харчы баар эбит. Уорбаланааччынан 40 саастаах эр киһи буолла. Полиция сабаҕалыырынан, кини кумааһынньыгы булан баран, ким да көрбөтүн итэҕэйэн, илдьэ барбыт. Бастаан баарга булуллубут каартанан төлөөбүт, онтон эрэстэрээҥҥэ стейк, буокка, морс уонна пиибэ сакаастаабыт …

Харчылаах кумааһынньыгы булан, атын дьон суотугар аһаабыт Читать полностью »

Саха сирин сорох улуустарынан тыа бизоннарын айылҕаҕа төнүннэрэр бырагыраама күүһүрэн иһэр. Билигин өрөспүүбүлүкэҕэ 340 бизон баар, олортон сорохторун Өлүөнэ уонна Бүлүү өрүстэр икки ардыларыгар көһөрөргө бэлэмнииллэр. «СӨ Ил Дархана Айсен Николаев бизоннары айылҕаҕа төнүннэрэр бырайыагы Саха сирэ аан дойду айылҕаны харыстыыр хамсааһыныгар киллэрбит улахан кылаатынан ааттаата. 30 сыл анараа өттүгэр «Саха Өрөспүүбүлүкэтин сиригэр тыа бизонун …

Тыа бизоннарын атын улуустарынан олохсутуохтара Читать полностью »

Арассыыйаҕа кулун тутар 1 күнүттэн ыла суоппар быраабыгар үөрэнии саҥа быраабылалара күүстэригэр киириэхтэрэ. Манна суол быраабылатыгар (ПДД) киирбит бүтэһик уларыйыылар учуоттаннылар. Бу туһунан Судаарыстыбаннай Дуумаҕа «Единая Россия» фракциятын дьокутаата Алексей Говырин иһитиннэрдэ. «Быраапка үөрэнии саҥа быраабылата кулун тутар 1 күнүттэн күүһүгэр киирэр. Бэлэмниир, хаттаан бэлэмниир уонна квалификацияны үрдэтэр 47 холобур бырагыраама бигэргэтилиннэ. Суол быраабылатын уларыйыылара …

Кулун тутар 1 күнүттэн ыла суоппардар саҥа быраабыланан үөрэниэхтэрэ Читать полностью »