Саха сирэ

Бу иннинэ көҕүлээһини Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин өйөөбүтэ. «Сокуон барыла үлэһит уонна үлэ биэрээччи икки өттүнэн сокуонунан араҥаччыланаллар, иккис өттүнэн эдэр киһи быраабын көмүскүүргэ кыах биэрэр. Стажеры кытта болдьохтоох үлэ дуогабарын түһэрсэллэр, ол аата кини бары социальнай мэктиэлэринэн хааччыллар, ыстааһа мунньуллар, биэнсийэ страховката оҥоһуллар, хамнаһа алын кээмэйиттэн итэҕэһэ суох буолуоҕа, ыарыйдаҕына больничнай лииһин төлөбүрүн ылыаҕа», …

«Биир ньыгыл Арассыыйа» дьокутааттарынан стажердар бырааптарын көмүскүүр сокуоннара ылылынна Читать полностью »

Саха сирин баһылыга Айсен Николаев сүөһү аһылыгын бэлэмнээһин боппуруостарыгар анаммыт мунньахха суукка иһинэн тыа хаһаайыстыбатын  табаарын оҥорооччуларыгар ньиэп бородууктатын бигэргэммит мэхэньиисимин үлэҕэ киллэриини хааччыйарга сорудахтаата. Гражданскай оборуона дьыалаларыгар уонна өрөспүүбүлүкэ нэһилиэнньэтигэр куттал суох буолуутун хааччыйыыга суукка иһинэн аграрийдары уматыгынан хааччыйыыга ылыныллыбыт дьаһаллары уматыгы тиэрдээччилэргэ тиэрдэргэ сорудахтанна. “Ньиэп бородууктатын биэриигэ оҥоһуллубут  уонна бигэргэммит мэхэньиисим уталыппакка үлэҕэ …

Айсен Николаев тыа хаһаайыстыбатын оҥорон таһаарааччыларыгар уматыгы биэрии мэхэньиисимин суукка иһинэн үлэҕэ киллэрэргэ сорудахтаата Читать полностью »

Бүгүн, от ыйын 8 күнүгэр, 18 ч. 50 мүн. Саха сирин Быыһыыр сулууспатын дьуһуурунай чааһыгар оҕо сүппүтүн туһунан иһитиннэрии киирбит. Бүлүүлүүр суол 16-с килэмиэтигэр, «Сугун» диэн сөтүөлүүр сиртэн төннөн испит алта саастаах уол оҕо сүппүт. Оҕо ийэтин кытта баран испит. Дьахтар хааман иһэн кэннин хайыһан көрбүтэ уола суох эбит. Чааһы быһа оҕотун бэйэтэ көрдөөбүт, онтон …

Дьокуускайга ойуурга сүппүт оҕону быыһааччылар буллулар Читать полностью »

Бу күннэргэ сырылас куйаас күннэр туран, маннык сылааска үөрэммэтэх дьон, хаһан сөрүүкүүрүн кэтэһэн бардыбыт. Санаабытыгар, бу куйааһы кини эрэ тохтотуон сөбүн курдук санаан, эмиэ “Тускул туох диэн билгэлиирий, хаһан сөрүүкүүрүй?” диэн “Саха сирэ” хаһыакка эрийэллэрэ үксээтэ. Норуот синоптига иһитиннэрбитинэн, бастакынан “Саха сирэ” саайтка биэрэр буолан, бу ыйытыыны киниэхэ туһаайдыбыт. — Аҕыйах хонукка куйаарбытыгар айманан эрэллэр …

Тускул: “Бу өрөбүлтэн сөрүүкүөҕэ…” Читать полностью »

Саха сиригэр АЗС-га баар саппаастары биир тэҥник үллэриини хааччыйыыга хааччахтааһын  киллэрилиннэ. Бу туһунан СӨ гражданскай оборона дьыалаларыгар уонна нэһилиэнньэ олоҕун-дьаһаҕын куттала суох буолуутун хааччыйыыга миниистир Дмитрий Лепчиков иһитиннэрдэ. —Бэнсиин уматык ситимиттэн көрөн 20-30 л диэри кээмэйдээх, дизельнэй уматык — үксүн уматык каарталарынан ыытыллар. Ону сэргэ, кэниистирэлэргэ сапыраапка быстах кэмҥэ хааччахтанна. Ылыллыбыт дьаһаллар хонуу үлэтэ ыытыллар …

Туруктаахтык хааччыйарга миэрэлэр ылыллаллар Читать полностью »

Саха сиригэр элбэх оҕолоох ыаллар ахсааннара туруктаахтык эбиллэрэ бэлиэтэнэр: кэнники алта сылга кинилэр ахсааннара 26% — тан тахса элбээтэ. 2020 сыллаахха өрөспүүбүлүкэҕэ 29 385 элбэх оҕолоох ыал баар эбит буоллаҕына, 2026 сылга кинилэр ахсааннара 37,1 тыһыынчаҕа тиийбитэ бэлиэтэнэр. Маннык динамика — РФ Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин көҕүлээбит «Дьиэ кэргэн» национальнай бырайыагын, «Биир ньыгыл Арассыыйа» баартыйа норуодунай …

Саха сиригэр элбэх оҕолоох ыаллар ахсааннара алта сылга 26% улаатта Читать полностью »

Ааспыт 60 сыл тухары аан дойду үрдүнэн харах мөлтөөһүнэ бара турар. Ырааҕы кыайан көрбөт буолуу (близорукость, миопия) – аныгы кэм биир саамай түргэн тэтимнээхтик тарҕанар ыарыыта. Ордук  түргэнник оҕо миопияҕа ылларыыта бэлиэтэнэр. Бу кыһалҕаны үгэс курдук аныгы технологиялар олоххо киириилэрин содулунан ааҕаллар. Бастаан тэлэбиисэр, онтон көмпүүтэр, төлөпүөн экрана “дьон хараҕын быһа сиэтэ” диэн этии саарбахтаммат …

Харах туохтан мөлтүүрүй? Читать полностью »

Бу дьыл балаҕан ыйын 1 күнүттэн бастакы кылааска үөрэтии дьиэҕэ сорудаҕа суох ыытыллыаҕа. Бу туһунан РФ Үөрэхтээһинин министиэристибэтин суругар олоҕуран, ТАСС ааҕыныстыба иһитиннэрэр. Докумуоҥҥа быһаарылларынан, маҥнайгы кылаас үөрэнээччилэригэр дьиэҕэ сорудаҕы толорорго көҥүллэнэр кэм (бары биридимиэттэргэ холбоон биир чаас) туһунан балаһыанньа уһулунна. Урут Үөрэхтээһин сайдыытын стратегиятын институтун методическай сүбэлэринэн, бастакы кылааска дьиэҕэ сорудаҕы биэрэр көҥүллэнэрэ. Ол …

Маҥнайгы кылаастарга балаҕан ыйын 1 күнүттэн дьиэҕэ сорудаҕы тохтотоллор Читать полностью »

Элбэх үлэһит, ордук уһун өрөбүллэр иннилэринэ эбэтэр үп-харчы өттүнэн ыарахаттар үөскээтэхтэринэ, уоппускам оннугар харчы ылыам этэ диэн толкуйдуур. Ханнык түгэҥҥэ сынньалаҥы харчынан солбуйар көҥүллэнэрин, оттон хаһан бобулларын туһунан «Прайм» ааҕыныстыбаҕа А2 HR управляющай партнера Алексей Чихачев кэпсээтэ. «„Уоппусканы харчынан солбуйуохха сөп дуо?“ диэн ыйытыы мэлдьи иһиллэр, оттон хоруйа —  мэлдьи „суох“ диэн буолар. Үлэ кодексатын …

ЫЙЫТ-ХОРУЙДУУБУТ: Уоппусканы харчынан солбуйуохха сөп дуо? Читать полностью »

Саха киһитэ барахсан тугу гыммыта барыта ис хоһоонноох, тоҕо диэн токоолостоххо эппиэттээх, хайдаҕый диэтэххэ хардалаах буолар. Ол бука олорор, үлэлиир-хамсыыр усулуобуйабыт кытаанаҕыттан – эбэтэр орто Азияттан итэҕэһэ уот куйааһы, эбэтэр аан дойдуга биһиэхэ эрэ тостор торулуур тымныыны мээнэ киһи тулуйбат, тулуйарын ааһан олох олорор усулуобуйа оҥостубат. Олох олорорго биир саамай эппиэтинэстээх, наадалаах хайысха таҥнар таҥаспыт …

Туймаада ыһыаҕа: Саха таҥаһын көрүү быйыл даҕаны бэрт сэргэхтик ааста Читать полностью »