Саха сирэ

Олунньуга, кулун тутарга тугу олордобут?

Халлаан сырдаан, сылыйан үүнээйини олордуу кэмэ кэллэ. Бу нүөмэргэ чопчу сибэккигэ тохтоон ааһыахха. Хаһыаппыт солбуллубат сүбэһитэ, уопуттаах оҕуруотчут, Чурапчы улууһун С.Д.Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолатын үлэҕэ үөрэтэр маастара, агроном-учуонай Мария Лукина ыйыытыгар-кэрдиитигэр сигэниэҕиҥ.   Үүнээйи олордуллар кэмин тутуһуҥ Ханнык баҕарар үүнээйи бэйэтэ олордуллар бириэмэлээх, ону бу арассаада кэминэн ааҕабыт. Саха сиригэр үүннэриллэр сибэккилэр уонна оҕуруот …

Олунньуга, кулун тутарга тугу олордобут? Читать полностью »

Олох очурдара: Таҥас тутааччы кэпсээнэ

Куорат килбэйэр киинигэр турар биир мааны эрэстэрээн гардеробугар саастаах дьахтар үлэлии турара…   Тоҕо эрэ, тыл бырахсан, кэпсэтэн киирэн барбыппыт. Арааһа, кини кэпсэтэргэ бэлэм, аһаҕас турар буолан буоллаҕа дуу? — Дьон миигин биэнсийэтэ тиийбэккэ, манна үлэлии турар дииллэрэ буолуо. Ол эрээри, мин манна дьону кытта кэпсэтээри-ипсэтээри, сэргэхсийээри кэлэн үлэлиибин, — диэбитэ кини. Чахчыта, кини үбэ-харчыта тиийбэт курдук …

Олох очурдара: Таҥас тутааччы кэпсээнэ Читать полностью »

Аҕа дойдуну көмүскээччилэргэ аналлаах Оһуокай

Олунньу 22 күнүгэр өрөбүллээҕи Оһуокайбыт Аҕа дойдуну көмүскээччилэр күннэригэр ананна. Оһуокайбыт күнэ «Чараҥ» вокальнай ырыа ансаамбылын эҕэрдэ ырыатынан саҕаланна. «Чараҥ» вокальнай ырыа ансаамбыла «Оһуокай» түмсүү иһинэн тэриллибитэ ыраатта. Араас ырыа күрэхтэригэр көхтөөхтүк кыттар, куоракка биир биллэр ансаамбыл буолар. Оһуокайы Дархан этээччилэр Валентин Хорунов, Марта Николаева, үтүөлээх этээччилэр Каджана Евсеева, Светлана Сивцева о.д.а эттилэр. «Оһуокай» түмсүү …

Аҕа дойдуну көмүскээччилэргэ аналлаах Оһуокай Читать полностью »

Дьокуускайга урут сууттана сылдьыбыт дьахтар хаттаан холуонньаҕа барар буолла

Дьокуускайга урут киһини өлөрүүгэ сууттана сылдьыбыт 50 саастаах дьахтарга бириигэбэр таҕыста. 2025 сыл күһүнүгэр кини итирик туруктаах сылдьан, бииргэ олорор эрин кытта этиһэн, күнүүлээн, түөһүгэр уонна санныгар быһаҕынан иккитэ аспыт. Эмсэҕэлээччи доруобуйатыгар ыарахан эчэйии оҥоһуллубут. Суукка буруйданааччы буруйун толору билиннэ уонна кэмсиннэ. Судаарыстыбаннай буруйдааччы этиитин учуоттаан, суут кинини уопсай эрэсиимнээх холуонньаҕа 4 сылга көҥүлүн быһарга …

Дьокуускайга урут сууттана сылдьыбыт дьахтар хаттаан холуонньаҕа барар буолла Читать полностью »

Харчылаах кумааһынньыгы булан, атын дьон суотугар аһаабыт

Дьокуускайга полицейскайдар куорат биир баарыгар эр киһи сүтэрбит кумааһынньыгыттан харчыны уорбут киһини буллулар. Кумааһынньык иһигэр баан каартата уонна 10 000 солкуобай харчы баар эбит. Уорбаланааччынан 40 саастаах эр киһи буолла. Полиция сабаҕалыырынан, кини кумааһынньыгы булан баран, ким да көрбөтүн итэҕэйэн, илдьэ барбыт. Бастаан баарга булуллубут каартанан төлөөбүт, онтон эрэстэрээҥҥэ стейк, буокка, морс уонна пиибэ сакаастаабыт …

Харчылаах кумааһынньыгы булан, атын дьон суотугар аһаабыт Читать полностью »

Тыа бизоннарын атын улуустарынан олохсутуохтара

Саха сирин сорох улуустарынан тыа бизоннарын айылҕаҕа төнүннэрэр бырагыраама күүһүрэн иһэр. Билигин өрөспүүбүлүкэҕэ 340 бизон баар, олортон сорохторун Өлүөнэ уонна Бүлүү өрүстэр икки ардыларыгар көһөрөргө бэлэмнииллэр. «СӨ Ил Дархана Айсен Николаев бизоннары айылҕаҕа төнүннэрэр бырайыагы Саха сирэ аан дойду айылҕаны харыстыыр хамсааһыныгар киллэрбит улахан кылаатынан ааттаата. 30 сыл анараа өттүгэр «Саха Өрөспүүбүлүкэтин сиригэр тыа бизонун …

Тыа бизоннарын атын улуустарынан олохсутуохтара Читать полностью »

Кулун тутар 1 күнүттэн ыла суоппардар саҥа быраабыланан үөрэниэхтэрэ

Арассыыйаҕа кулун тутар 1 күнүттэн ыла суоппар быраабыгар үөрэнии саҥа быраабылалара күүстэригэр киириэхтэрэ. Манна суол быраабылатыгар (ПДД) киирбит бүтэһик уларыйыылар учуоттаннылар. Бу туһунан Судаарыстыбаннай Дуумаҕа «Единая Россия» фракциятын дьокутаата Алексей Говырин иһитиннэрдэ. «Быраапка үөрэнии саҥа быраабылата кулун тутар 1 күнүттэн күүһүгэр киирэр. Бэлэмниир, хаттаан бэлэмниир уонна квалификацияны үрдэтэр 47 холобур бырагыраама бигэргэтилиннэ. Суол быраабылатын уларыйыылара …

Кулун тутар 1 күнүттэн ыла суоппардар саҥа быраабыланан үөрэниэхтэрэ Читать полностью »

Итирик охсуһуулар кэннилэриттэн холуобунай дьыалалар тэрилиннилэр

Саха сиригэр арыгыны аһара иһииттэн тахсыбыт хас да быһылаан бэлиэтэннэ. Дьыалаҕа эриллибиттэргэ доруобуйаҕа араас эчэйиини оҥоруу чахчыларынан холуобунай дьыалалар тэрилиннилэр. Быраабы араҥаччылыыр уорганнар буруйу оҥоруу тэрилэ гынан быһаҕы уонна бытыылканы туттулар. Ньурба улууһугар 48 саастаах оробуочай иирсээн кэмигэр 40 саастаах дьахтар куртаҕын быһаҕынан анньыбыт. Эмсэҕэлээччи балыыһаҕа киирдэ. Нам улууһугар 59 саастаах олохтоох көхсүгэр быһаҕынан аньыллан …

Итирик охсуһуулар кэннилэриттэн холуобунай дьыалалар тэрилиннилэр Читать полностью »

Кэмпэндээйи тууһуттан — эр дьоҥҥо аналлаах мыыла

“Саха сирэ” хаһыат бэйэ бородууксуйатын оҥорон таһаарар дьону “Сатабыл” рубрикаҕа өрүү сырдатар. Горнай улууһун Бэрдьигэстээҕин урбаанньыта Майя Винокурова  бииргэ төрөөбүт балтын Туяра Хабахованы кытта мыыла оҥоруутугар былырыыҥҥыттан ылсыбыттара. “Айар үлэ буолан, араас толкуй үгүс. Эр дьон бырааһынньыгар бэлэмнэнэн, саха уоланнарыгар аналлаах мыыла араас көрүҥүн толкуйдуу сылдьабыт. Ол курдук, “гипергидроз” диэн эр киһи көлөһүнүн бохсор састааптаах …

Кэмпэндээйи тууһуттан — эр дьоҥҥо аналлаах мыыла Читать полностью »

“Олохпун  кустук  өҥүнэн киэргэтэбин”

Анаабырга  Үрүҥ Хайа дэриэбинэтигэр күн тохсунньу ортотугар күөрэйэн тахсар. Оҕолорго үөрүү-көтүү, күнү уруйдааһын, күн тахсар бырааһынньыга буолар. Ийэлэр, эбээлэр иистэнэн, кыргыттар оҕуруолаан, уолаттар маһынан уһанан,  дьиэлэргэ оһуор ойуу оҥороллор. Арктикатааҕы “Хэйро” этно-култуурунай кииҥҥэ  иистэнньэҥ идэлээх  Вера Михайловна Кылтасова оҕолору үөрэтэ сылдьарыгар түбэһэн кэпсэттим. Уһуйаан оҕолоругар “Волшебная изонить”, оскуола оҕолоругар “Боскуой кыыс”,  “Точечная роспись”  диэн ааттаах …

“Олохпун  кустук  өҥүнэн киэргэтэбин” Читать полностью »