Саха сирэ

Энэргиэтиктэн сылтаан, инбэлиит буолбут…

Энэргиэтик утахтартан сылтаан, эдэр дьон доруобуйалара айгыраабытын туһунан сурахтар кэлэр буоллулар. Туох буортулааҕый уонна тоҕо боппотторуй? Быйыл күһүн Ямало-Ненецкэй уокурук олохтооҕо, 22 саастаах Артемий Авдеев 8 сылы быһа күн аайы энэргиэтиги испитин кэннэ атахтара хаампат буолан хаалбыттар диэн Киин тэлэбиидэнньэҕэ кэпсээбиттэрэ. Ийэтэ этэринэн, уол 14 сааһыттан энэргиэтиги иһэн саҕалаабыт. Түүннэри көмпүүтэргэ оонньуур эбит, ол иһин утуйумаары бастаан 1 бааҥканы, …

Энэргиэтиктэн сылтаан, инбэлиит буолбут… Читать полностью »

ОЛОХ ОЧУРДАРА: Сүрэх бааһа

Лия бөлүүн түһээн эмиэ оҕо сааһыгар, олорбут дьиэтигэр, оонньообут тэлгэһэтигэр, үрдүк эмпэрэ биэрэктээх Өлүөнэ кытылыгар тиийэ сырытта. Аттыгар төрүөҕүттэн биэс сааһыгар диэри арыаллаабыт бастакы дьиҥнээх доҕоро Куочай, кыһыл бөртөлүөт көстөллөр… Доҕоро, Лия биэс саастааҕар барбыта. Итии ууга сиэтии Доҕорум Куочай түүлбэр туохха киирбит буоллаҕай? Бэйи, хайдах этэй, диэн уһуктан кэлээт, Лия оҕо сааһыгар төнүннэ. Киһи …

ОЛОХ ОЧУРДАРА: Сүрэх бааһа Читать полностью »

Мэҥэ ыччаттарын алгыстаах Оһуокайдара

Бүгүн, ахсынньы 14 күнүгэр, аам даам тымныы күүһүрэн турдаҕына, Мэҥэ Хаҥалас күнүгэр аналлаах Оһуокайга ыччаттар алгыстаах түһүлгэни төрүттээтилэр. Тымныы да чаҕыппакка дьон-сэргэ кэлбит. Оһуокайбыт алгыһынан саҕаланна. Алгысчыт, Дархан этээччи Денис Оконешников аал уоту оттон,арыылаах алаадьынан айах тутан Оһуокай дьону-сэргэни түмэригэр, салгыы сайдарыгар, эйэлээх халлааҥҥа Кыайыы түстэнэригэр көрдөстө. Гавриил Колесов аатынан Мэҥэ Хаҥалас улууһун Олоҥхо дьиэтин …

Мэҥэ ыччаттарын алгыстаах Оһуокайдара Читать полностью »

«Ньурбалар түмсэр түһүлгэлэрэ» үрдүк таһымнаахтык ааста

Ахсынньы 11 күнүгэр Дьокуускай куоракка «Өрөгөй» улахан уораҕайыгар «Ньурбалар түмсэр түһүлгэлэрэ» диэн элбэх биир дойдулаахтарын түмпүт далааһыннаах тэрээһин үрдүк таһымнаахтык тэриллэн ааста. Сарсыарда 11 чаастан атыы-эргиэн, ас-үөл дьаарбаҥката, биирдиилээн урбаанньыттар, тарбахтарыгар талааннаах норуот маастардарын үлэлэрин көрдөрөр быыстапка тэрилиннилэр. «Саха сүөһүтэ» саха ынаҕыттан бородууксуйа арааһын атыылаан, куоракка олорор биир дойдулаахтара эти, үүт ас арааһын атыылаһан астыннылар. …

«Ньурбалар түмсэр түһүлгэлэрэ» үрдүк таһымнаахтык ааста Читать полностью »

«Иэйии» 5 сыллаах биһирэмэ

Айар куттаах суруйааччылар ахсынньы 7 күнүгэр аам-даам тымныыны аахсыбакка ахсынньы аргыарын ортотунан «Ника» уораҕайга ыраахтан ыалдьыттаан, чугастан чуоҕуһан, көх-нэм буола көтөҕүллэн кэллилэр. Алгыс тылынан арчылыы, эҕэрдэ эриэккэһин этэ, этэн-тыынан кэҕийэн, этигэн хомустарын дьүрүһүтэн, дьикти абылаҥҥа куустардылар. Харыйа тулата барыта дьикти сыдьаайынан сандааран, кэрэчээн лабаатынан сапсыйан, дьиримнии-чыпчыҥныы көрүстэ. Имнэрэ кыыһа тэтэрбит кэрэ бэйэлээх Далбар Хотуттар, күүстээх …

«Иэйии» 5 сыллаах биһирэмэ Читать полностью »

Харыйа – баҕа санаа ымыыта…

Саҥа сылы көрсө харыйаны туруоруу, дьиэни киэргэтии аҥаардас бырааһынньыкка эрэ бэлэмнэнии буолбатах. Фэн-шуй этэринэн, бу барыта үүнүөхтээх сылга бэйэҕэ үтүөнү, доруобуйаны, баайы-дуолу, тапталы, ситиһиини тардыы буолар.   Харыйа аптаах тыына Өскөтүн, харыйа сөптөөх сиргэ турдаҕына, барыта эриэ-дэхси буолар, сыл устата дьиэ олохтоохторугар ситиһиини, дьолу, үөрүүнү түстүүр. Ахсынньы аам-даам тымныыта аптаах салгынынан толору курдук. Тоҕо эрэ оҕолуун, …

Харыйа – баҕа санаа ымыыта… Читать полностью »

Дипфейк: уодаһыннаах үтүгүннэриилэр

Маны туһанан Арассыыйаҕа түөкүттэр сиэри таһынан баран эрэллэр. Куйаар ситимэ киириэҕиттэн бэйэтэ да түргэтээбит, ааһа баран кутталламмыт олохпут тэтимигэр аны оҥоһуу өй олорсо түстэ.   Мэҥиэҕэ киирэн биэримэҥ Барыллаан 2017 сылтан аан дойду үрдүнэн дипфейк диэн нейроситимнэр көмөлөрүнэн оҥоһуллубут синтетическэй медиафайл (видео, аудио, ойуу) тарҕанан барбыта. Ол көмөтүнэн киһи дьүһүнүн, куолаһын үүт үкчү үтүгүннэрэн, хамсатан, саҥарбатаҕын …

Дипфейк: уодаһыннаах үтүгүннэриилэр Читать полностью »

Борис Сдвижков хос эһээтин дойдутугар — 2 Наахараҕа

Бүгүн, ахсынньы 13 күнэ,  САССР норуодунай артыыһа, сахалартан бастакынан улуу сирдьит Ленин оруолун саха национальнай тыйаатырыгар толорон, үгүс дьон сэҥээриитин, махталын ылбыт А.Е.Ефремов төрөөбүт күнэ! Бу күн Мэҥэ Хаҥалас улууһун 2 Наахара нэһилиэгэр артыыс төрөппүт кыыһа, Амма улууһун Чапчылҕан оскуолатын учуутала, СӨ үөрэҕириитин туйгуна, “Методист Якутии” анал бэлиэ хаһаайына  Мотрена Афанасьевна Ефремова кыыһа Эльза Васильевна …

Борис Сдвижков хос эһээтин дойдутугар — 2 Наахараҕа Читать полностью »

Арассыыйаҕа бастыҥ арыылаах Арыылаах

Дойду бэйэтэ оҥорон таһаарар аһынан-үөлүнэн хааччынар буоллаҕына, бигэ туруктаах, сарсыҥҥыга эрэллээх, дьоно-сэргэтэ чэгиэн туруктаах буолар. Ол иһин 2020 сыллаахха Ас-үөл өттүнэн куттала суох буолуу доктрината ылыллыбыта. Бэрэсидьиэн Владимир Путин бу боппуруоска улахан болҕомтотун ууран, быйыл бу доктринаҕа уларытыылары киллэрдэ. Онон тас дойдулартан киллэриллэр аһы-үөлү аҕыйатыы, бэйэ оҥорон таһаарыытын элбэтии, ол туһуттан суолу-ииһи, уоту, агро-бырамыысыланнай хаһаайыстыбалары …

Арассыыйаҕа бастыҥ арыылаах Арыылаах Читать полностью »

Сиэр-майгы: “Дьол чуумпуну сөбүлүүр”

Биир үтүө күн маҕаһыыҥҥа бэркэ билэр дьахтарбын көрсө түстүм. Билэр киһи сиэринэн, үөрэ-көтө дорооболоһоору гыммытым, дьахтарым билбэтэхтии халты көрөн кэбистэ. Онтон дьэ, өйдөөтүм, арба, кини миигин билбэт буоллаҕа дии. Оттон мин кини олоҕун барытын кэриэтэ билэбин. Тугунан дьарыктанарын, кимнээҕи кытта көрсүбүтүн; ханнык дьиэҕэ олорорун, сарсыардааҥҥы кофе иһэ олорон, түннүгүнэн тугу көрөрүн; хас оҕолооҕун, ааттара ким …

Сиэр-майгы: “Дьол чуумпуну сөбүлүүр” Читать полностью »