Саха сирэ

СӨ “Оһуохай” түмсүүтэ өрөбүл аайы Дьокуускай куорат Арчы дьиэтигэр араас улуустары түмэн оһуохайдатар буолан, манна дьон тоҕуоруһа мустар. Ааспыт өрөбүлгэ тэриллибит оһуохайга аммалар ыалдьыттаан аастылар. Амма оһуохайын үйэтиппит саха норуотун талааннаах ырыаһыта, олоҥхоһута, оһуохайдьыта Устин Нохсоороп оһуохайын тарҕата сылдьар аммалары Ф. Потапов аатынан норуот айымньытын дьиэтин оһуохай салаатын салайааччыта Анфиса Федорова салайан аҕалбыт. Үс массыынанан айаннаан …

Аммалар оһуохайдаан дьиэрэттилэр Читать полностью »

Күүтүүлээх бырааһынньыкка – Аан дойду дьахталларын күнүгэр түөкүттэр саҥа албаһы толкуйдаан таһаардылар. Кинилэр дьону «телеграм» мессенджер нөҥүө биллиилээх артыыстар кэнсиэрдэригэр «босхо билиэт» түҥэтэбит диэн албынныыллар. Албын схема хайдах үлэлиирий? Кибер-буруй оҥорооччулар бырааһынньык айдаанын туһаналлар. Кинилэр дьоҥҥо, ордук кэрэ аҥардарга, маннык ис хоһоонноох суруктары ыыталлар: «Эһиги биллиилээх ырыаһыт кэнсиэригэр босхо билиэт сүүйдүгүт» эбэтэр «Бырааһынньыктааҕы оонньууга кыттыҥ». …

Сэрэниҥ! Дьахтар күнүгэр түөкүттэр саҥа албыннара тарҕанна Читать полностью »

Кулун тутар ыйыгар Сиргэ Күн уотун  дьайыыта хайдах буолуой? ИКИ уонна ИСЗФ РАН күн астрономиятын лабораториятын исписэлиистэрэ чугастааҕы кэмҥэ сабаҕалааһыннарын таһаардылар. Исписэлиистэр этэллэринэн, кулун тутар 8–11 күннэригэр геомагнитнай турук 3 баалга тэҥнэһиэҕэ. Бу намыһах таһым «от күөх» зонаҕа киирэр. Онон халлаан уларыйыытын уйбат дьон доруобуйаларыгар да, тиэхиньикэ үлэтигэр да биллэр дьайыыта суох буолуоҕа. Ол эрээри, …

Магнитнай буурҕа хаһан түһэрий?  Читать полностью »

Ааһан эрэ нэдиэлэ Саха сиригэр араас түбэлтэлэринэн, үөрүүлээх сонуннарынан баай буолла. «Саха сирэ» сайт ааҕааччыларын болҕомтотун ордук тардыбыт нэдиэлэ сүрүн биэс сонуннарын таһаарабыт. 1. Дьокуускай киин улууссаларыгар — саха таҥастаах дьон Өрөбүл күннэргэ Дьокуускай куорат киин уулуссаларынан 1200 киһи сахалыы таҥастаах сэлэлээн хаамыыга кытынна. Бу тэрээһин Арассыыйаҕа норуоттар сомоҕолоһууларын, Саха сиригэр Култуура сылларынан сибээстээн ыытылынна. …

Ааһан эрэ нэдиэлэ биэс бастыҥ сонуннара Читать полностью »

Арассыыйа үтүөлээх маастара, биир дойдулаахпыт Владимир Балынец Грузияҕа буола турар Европа чөмпүйэнээтигэр ситиһиилээхтик кытынна. Кини пауэрлифтиҥҥа дойду сүүмэрдэммит хамаандатын састаабыгар киирэн, боруонса мэтээли ылла.  Бу туһунан Сүүмэрдэммит хамаандалары успуорка бэлэмниир өрөспүүбүлүкэтээҕи киин иһитиннэрдэ. Күрэхтэһии Тбилиси куоракка ыытыллар, манна континен бастыҥ күүстээхтэрэ муһуннулар. Саха сирин күрэчитэ 54 кг диэри ыйааһыннаахтарга күөн көрүстэ. Владимир сытан эрэ штанганы …

Владимир Балынец — Европа чөмпүйэнээтин боруонса призера Читать полностью »

Аҕата саас эпэрээһийэҕэ барыан эрэ иннинэ Кэнтиккэ кэлэ сылдьыбыта. Улахан уолун уу баһар массыынатыгар олорсон, интэринээт  иннигэр хорус гына түспүтэ. Түргэн-тарҕан туттунуулаах Хабырыыл көхсө дьиктитик холбойбутун, сэриигэ сүтэрбит соҕотох хараҕа ууламмытын көрөн Туонньа бастаан “дьик” гыммыта. Онтон аҕата сэттэ оҕотуттан саамай  атааҕар, хотунугар,  хары чаһытын сиэбиттэн хостоон таһаарбытыгар, оҕо оҕо курдук, бары болҕомтото тирии быалаах …

Сүрэх, дьулус үрдүккэ! Читать полностью »

  Бүгүн сахалар биир чулуу, чаҕылхай киһибит, Роман Михайлович Дмитриев төрөөбүт күнэ. Мин кинини хаһан да көрбөтөҕүм, дьон кэпсээниттэн истэр уонна хаһыаттарга ааҕар, тэлэбиисэргэ көрөр,   успуортка туох да сыһыана суох оҕо этим. Оскуоланы бүтэрэн биир сыл тырахтарыыстаан баран, 1981 сыл күһүн аармыйаҕа  сулууспалыы бардым. Иркутскайга тиийэн буойаска олорон, биир састаап тобус толору саха, нуучча уолаттара …

Аҥардас кини аата-суола миигин, саллааты, араҥаччылаабыта Читать полностью »

Савва Васильевич Васильев Үөһээ Бүлүү Маҥаас с. 1884 сыллаахха Мукучай Баһылайа уонна Уһумаан кыыһа Маарыйа дьиэ кэргэнигэр маҥнайгы оҕонон төрөөбүтэ. “Харбаала” холкуос кииниттэн 4 биэрэстэлээх хайдахтаах да кураан дьылларга уолбат уулаах От Арыылаах диэн улуу күөл соҕуруу өттугэр баар тумуһах кырдалыгар олорбута. Онно олорон 1 уол, 3 кыыс оҕоломмута. Сэрии саҕаланыаҕыттан үлэһит илии тиийбэтэ. Онон Савва кыһынын муҥхаһыт, идэтийбит булчут уонна …

МуҥхаҺыт Сааба Читать полностью »

Киллэмҥэ Аан дойду дьахталларын күнүгэр аналлаах астык тэрээһин буолан ааста. Саха сирин ырыа айааччыларын Сойууһун чилиэнэ, СӨ култууратын туйгуна, Чурапчыттан силистээх Марианна Федотова — Намыына ырыаларын дьоро киэһэтэ өрө көтөҕүллүүлээхтик буолан ааста. Намыына айар үлэтин туһунан, ырыа хоһоонтон иэйиллэн тахсарын, матыып үөскээн, музыка таҥыллан, куолас уһуллан истээччигэ тиийэрин кэпсээтэ. Хас биирдии ырыа ханнык поэт тылыгар, …

Намыына намыын ырыаларыгар уйдаран Читать полностью »

Марфа, Сергей Расторгуевтар ааттарынан Саха циркэтигэр »Дороти» испэктээкил ситиһиилээхтик сүрэхтэннэ. Ураты драманы биллэр режиссер Сергей Потапов туруорда. Судаарыстыбаннай циркэ дириэктэрэ Сергей Расторгуев: «Бу маннык дьикти испэктээкил биһиэхэ өссө тура илик этэ. Онон артыыстар да, биһиги да олус долгуйабыт», — диэн эттэ. Чахчы да туруоруу уратытык саҕаланна. Туох да муусуката, уота-күөһэ суох, циркэ артыыстара эрэпэтииссийэлии сылдьаллара …

»Дороти» испэктээкил ситиһиилээхтик сүрэхтэннэ Читать полностью »