Иһит нэһилиэгиттэн Аҕа дойду Улуу сэриитигэр 132 киһи барбыта, мантан аҥара кэриэтэ эргиллибэтэҕэ. Бу сиртэн буойуттар дьылҕаларын, ону сэргэ өссө Бастакы Аан дойдутааҕы сэрии кыттыылаахтарын туһунан өр сыл улуус дьаһалтатыгар үлэлээбит Игорь Ильич Федоров, бу сыллар тухары утумнаахтык дьарыктанан, дьонун-сэргэтин туһунан ирдэһэн чинчийэ сылдьар. Аҕыйах хонуктааҕыта кини урут аанньа биллибэккэ сылдьыбыт икки фронтовик туһунан сибидиэнньэлэри буллум диэн үөрэ-көтө кэпсээтэ, диэн «Хаҥалас» хаһыат суруйар.
— Соловьев Илья, Агафон Харитоновичтар — биирдэрэ подводник, иккиһэ летчик. Мин маннык дьон улууска баалларын өссө урут истэ илик этим. Сэдэх көстүү.
Илья Харитонович Иһиккэ 1921 сыллаахха төрөөбүт. Дьокуускайдааҕы өрүс училищетын кэнниттэн салгыы муоратааҕы байыаннай үөрэҕи бүтэрбит эбит, Кыһыл аармыйа кэккэтигэр ыҥырыллан кистэлэҥ 2 №-дээх сибээс муоратааҕы чааһыгар бойобуой хамандыырынан сулууспалаабыт. Сэрии кэнниттэн Өлүөнэ өрүс устун «Ленинград», «Иркутск» диэн борохуоттарга капитан эбит. Дьокуускай-Осетрово-Дьокуускай маршруттарынан уста сылдьыбыт. Кэлин Дьокуускайга Өлүөнэтээҕи холбоһуктаах пароходствоҕа иниспиэктэринэн үлэлээбит. Бойобуой уонна үлэ уордьаннарынан, мэтээллэринэн наҕараадаламмыт бэтэрээн. Мин кини аата тэрилтэтин стендэтигэр суруллан турарын билэбин, бэйэтин хам-түм көрөрүм даҕаны подводник буоларын билбэт этим.
Онтон Соловьев Агафон Харитонович (кини кэлин аатын Андрей диэн уларыппыт этэ) 1924 сыллаах төрүөх. Оскуола кэнниттэн саастыылаахтарын курдук дойдутугар Кальвиц-Леонгард аатынан холкуоска үлэлээбит. 1942 сыллаахха аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. Байыаннай училищены бүтэрэн I-Белорусскай фроҥҥа авиацияҕа сулууспалаабыт, салгын стрелога (ытааччыта) эбит, “Ил-2” сөмөлүөккэ. Сэриилэһэн Берлиҥҥэ тиийбит хорсун киһи. Сэрии кэнниттэн Дьокуускайга кэлэн 42 сыл радиостанцияҕа үлэлээбит, араас дуоһунастарга.
Агафон Соловьев Аҕа дойду Улуу сэриитин I истиэпэннээх, Үлэ Кыһыл Знамята уордьаннарынан, “Хорсунун иһин”, “Варшаваны босхолооһун иһин”, “Берлины ылыы иһин” о.д.а. мэтээллэринэн наҕараадаламмыта. Киниэхэ “Саха АССР норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ” дьоһун аат иҥэриллибитэ.
Биһиги сэдэх идэлээх фронтовиктарбытынан, үтүөкэн үлэһиттэрбитинэн киэн туттабыт. Аҕа көлүөнэ дьоммут дьоһун олохторугар сүгүрүйүөҕүҥ. Мин буойуттар төрөппүттэрин билэр этим. Аҕалара Харитон Семенович Бастакы Аан дойду сэриитин кыттыылааҕа этэ, ийэлэрэ Надежда Константиновна уон оҕону төрөппүтэ. Иккиэн үлэһит дьон этилэр, сэрии кэмигэр тыылга кыайыыны уһансыбыттара. Махтал, эйэлээх олох иһин! – диэтэ Игорь Федоров, үлэ бэтэрээнэ.
Людмила Мордовская.
Хаартыскалары И.И. Федоров тиксэрдэ.
Сообщение Иһиттэн ини-бии Соловьевтар: биирдэрэ муораҕа, иккиһэ – халлааҥҥа өстөөхтөрү кыдыйсыбыттара появились сначала на Улус Медиа.