Саха сирэ

Клещтэн хайдах көмүскэнэбит?

Сайын аайы дойду үрдүнэн клещкэ ытыртарар киһи ахсаана элбиир. Клещкэ ытыртарыы куттала энцефалит курдук ыарыыга сыстыы буолар.  «Газета.Ru» суруйарынан, бу сайын хаһааҥҥытааҕар да элбэх клещ үөскүүр куттала баар. Клещ вирустаах энцефалиты тарҕатар. Алҕас ытыртарбыт киһи кирииптээбит курдук чэпчэкитик эмиэ аһардыан сөп. Оттон ыарыылаах клещ ытырдаҕына, менингит, энцефалит, баралыыс курдук ыарыыларга ылларыан сөп. Бу сайын ыам …

Клещтэн хайдах көмүскэнэбит? Читать полностью »

Катарактаны эмтииргэ харах хрусталигын солбуйар “Ясень” линзаны таһаардылар

Маннык линзаны харахха туруордахтарына, ачыкыланан бүтүөххэ сөп. Өскөтө катаракталаах уонна сааһырыы бэрээдэгинэн ырааҕы көрөр буолбут буоллахха, “Ясень” линзанан төһө баҕарар ырааҕы көрөр кыах үөскүүр. Оттон атын харах ыарыылаах дьоҥҥо линза анал көрүҥнэрэ бааллар. “Ясень” торическай көрүҥэ өссө астигматизмы көннөрөн, ырааҕы үчүгэйдик көрөр буолаҕын, диэн Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтигэр чуолкайдаатылар. Маннык линзаны Арассыыйа олохтоохторо ОМС полиһынан босхо …

Катарактаны эмтииргэ харах хрусталигын солбуйар “Ясень” линзаны таһаардылар Читать полностью »

СҮБЭҺИТ: Пион сибэкки хойуутук тылларын туһугар тугунан аһатабыт? 

Саха сирин сайына кылгас да буоллар, биһиги хаһаайкаларбыт даачаларыгар уонна тэлгэһэлэригэр эгэлгэ сибэккини үүннэрэллэр. Олортон биирдэстэрэ — кэрэ көстүүлээх пион. Сахабыт сиригэр пион хойуутук тылларын туһугар сөптөөхтүк аһатыахха наада. Пионнары хаһан аһатыахха нааданый? Сайын устата пион түөртэ аһатыллыахтаах: Бастакы аһатыы — саас эрдэ оҥоһуллар. Саха сиригэр бу кэм ыам ыйын бүтүүтүгэр эбэтэр бэс ыйын саҥатыгар, …

СҮБЭҺИТ: Пион сибэкки хойуутук тылларын туһугар тугунан аһатабыт?  Читать полностью »

Вячеслав Емельянов: «ОДьКХ үлэһиттэрин хамнастарын үбэ-харчыта тиэрдиллиэҕэ»

ОДьКХ уонна энэргиэтикэ миниистирэ Вячеслав Емельянов Ил Дархан уонна Бырабыыталыстыба дьаһалтатын социальнай ситимнэригэр хамнас иэһин боппуруоһун быһаарарга миниистирдэр кэбиниэттэрэ эбии миэрэлэри ылыммыттарын иһитиннэрдэ. Кини этэринэн, муус устар иккис аҥаарыттан саҕалаан бүгүҥҥү күҥҥэ диэри хамнас иэһэ 900 мөлүйүөн солкуобайтан тахса буолла. «Бырабыыталыстыба судаарыстыбаннай унитарнай тэрилтэҕэ субсидияны тиэрдиигэ саамай сүрүн боппуруоһу – ааспыт ыйдааҕы хамнаһы төлөөһүнү – …

Вячеслав Емельянов: «ОДьКХ үлэһиттэрин хамнастарын үбэ-харчыта тиэрдиллиэҕэ» Читать полностью »

Өлүөхүмэҕэ икки дьахтар биир суумкаттан көмүс уоран тутулуннулар

Өлүөхүмэ улууһугар полиция үлэһиттэрэ 400 тыһ.солк. суумалаах уорууга уорбаланар икки дьахтары туттулар. Уратыта диэн, кинилэр биир киһи суумкатыттан тус-туспа күн, бэйэ-бэйэлэриттэн тутулуга суох уорбуттар. Дьокуускайтан төрөөбүт дойдутугар, Өлүөхүмэҕэ, аймахтарыгар ыалдьыттыы кэлбит дьахтар төннөрүгэр дьүөгэтин дьиэтигэр хаалбыт. Көрсүһүүнү бэлиэтээн, дьон мустубут. Бастакы уоруу. Остуол тула олоруу кэмигэр 29 саастаах олохтоох дьахтар ыалдьыт суумкатыгар көмүс киэргэллэрин уктубутун …

Өлүөхүмэҕэ икки дьахтар биир суумкаттан көмүс уоран тутулуннулар Читать полностью »

Саха сиригэр ойуур баһаардарын сүрүн төрүөттэрэ туохханый?

ЫБММ Саха сиринээҕи сүрүн управлениета эрэгийиэҥҥэ ойуур баһаардара тахсар сүрүн төрүөттэрин ааттаата. Биэдэмистибэ дааннайынан, баһаар кутталлаах кэмэ саҕаланыаҕыттан уот туруу түбэлтэлэрин 60-тан тахса бырыһыана киһи буруйунан тахсыбыт. Ол курдук, уоту сэрэҕэ суох тутууттан, умуруоруллубатах табах, кутаа уоту оттууттан уонна кураанах оту уоттааһынтан. Бэрэбиэркэ кэмигэр ойуур баһаарын таһаарбыт 8 киһи уонна айылҕа баһаарын таһаарбыт 5 киһи …

Саха сиригэр ойуур баһаардарын сүрүн төрүөттэрэ туохханый? Читать полностью »

Куруһуоктар кыттыылаахтарын тэрээһиннэрэ болҕомтону тарта

Нам улууһугар Апааныга былырыын күһүҥҥэттэн саҕалаан, биһиги бочуоттаах сынньалаҥҥа олорор ытык кырдьаҕастарбыт араас хайысханан куруһуоктарга көхтөөхтүк уонна тиһиктээхтик дьарыктаннылар. Бу сыл устата анал кыраапыгынан үлэлээн саҥа талааннар, дьоҕурдар арылыннылар, айарга-тутарга кынаттаннылар уонна эдэр көлүөнэҕэ үтүө холобур буоллулар. Наадалаах уонна интэриэһинэй дьарыктары түмэр куруһуоктар сыллааҕы үлэлэрин үөрүүлээх быһыыга-майгыга түмүктээтилэр. Бу тэрээһиммит үрдүк таһымнаах быыстапканан уонна кэнсиэринэн …

Куруһуоктар кыттыылаахтарын тэрээһиннэрэ болҕомтону тарта Читать полностью »

Кырдьаҕастарга үөрүүнү бэлэхтээн

Соторутааҕыта Саха сиригэр — Ырыа уонна Оһуохай күннэринэн Капитоновкаҕа кырдьаҕастар интэринээт-дьиэлэригэр тэрээһин буолан ааста. Тулагытааҕы М.П.Обутова-Эверстова аатынан култуура киинин уонна Капитоновкатааҕы «Тирэх» үлэһиттэрэ пансионат олохтоохторугар үөрүү-көтүү аргыстаах түгэннэри бэлэхтээтилэр. Тулагы-Киллэмҥэ Сомоҕолоһуу сылынан сиэттэрэн, тэрээһин кэмигэр кыттааччылар бары сөбүлүүр ырыаларын көхтөөхтүк ыллаатылар. Ырыа-тойук барыларыгар үчүгэй санааны аҕалла, доҕордоһууну уонна өйөһүүнү күүһүртэ. Тэрээһин саамай ураты уонна чаҕылхай …

Кырдьаҕастарга үөрүүнү бэлэхтээн Читать полностью »

«Ырыа ыллыгынан”

Тамара Лазаревна Данилкина аатынан Өлөөннөөҕү Оҕо искусствотын  оскуолатын Харыйалаах үөрэнээччилэрин Ырыа күнүгэр анаан “Ырыа ыллыгынан” диэн ааттаах отчуоттуур кэнсиэртэрэ буолла. Оҕолор өссө биир сыл ырыа алыптаах, кэрэ эйгэҕэ үөрэммиттэрин көрөөччүлэр,  төрөппүттэрин, бииргэ үөрэнэр доҕотторун иннилэригэр көрдөрдүлэр. Оҕолор сценаҕа тахсан туттарга-хаптарга, көрөөччүгэ ырыа ис хоһоонун тиэрдэр үөрэҕи ааһаллар, ол улаатан личность быһыытынан сайдалларыгар олук буолар. Кыргыттар мап-мааны маҥан …

«Ырыа ыллыгынан” Читать полностью »

Ыра санааҕа кынаттыыр

2025 сыллаахха Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханын Гранын биир кыайыылааҕынан Мэҥэ Хаҥалас улууһун «ДОВЕРИЕ» социальнай өйөбүлгэ наадыйар ыалы кытта үлэлиир тэрилтэ буолбута. Уонна бу кэмиэрчэскэйэ суох тэрилтэ «14-тэн 35–гэр диэри саастаах  инбэлиит оҕолору уонна ыччаты олоххо бэлэмниир, эрчийэр хос» диэн бырайыагын олоххо киллэрэригэр 1924000 солкуобай суумалаах үбүнэн өйөбүл оҥоһуллубута. Бырайыагы олоххо киллэрии бу дьыл тохсунньутуттан соторутааҕыта тэриллибит “Дьиэ …

Ыра санааҕа кынаттыыр Читать полностью »