Саха сирэ

Саха сиригэр элбэх оҕолоох ыаллар ахсааннара туруктаахтык эбиллэрэ бэлиэтэнэр: кэнники алта сылга кинилэр ахсааннара 26% — тан тахса элбээтэ. 2020 сыллаахха өрөспүүбүлүкэҕэ 29 385 элбэх оҕолоох ыал баар эбит буоллаҕына, 2026 сылга кинилэр ахсааннара 37,1 тыһыынчаҕа тиийбитэ бэлиэтэнэр. Маннык динамика — РФ Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин көҕүлээбит «Дьиэ кэргэн» национальнай бырайыагын, «Биир ньыгыл Арассыыйа» баартыйа норуодунай …

Саха сиригэр элбэх оҕолоох ыаллар ахсааннара алта сылга 26% улаатта Читать полностью »

Ааспыт 60 сыл тухары аан дойду үрдүнэн харах мөлтөөһүнэ бара турар. Ырааҕы кыайан көрбөт буолуу (близорукость, миопия) – аныгы кэм биир саамай түргэн тэтимнээхтик тарҕанар ыарыыта. Ордук  түргэнник оҕо миопияҕа ылларыыта бэлиэтэнэр. Бу кыһалҕаны үгэс курдук аныгы технологиялар олоххо киириилэрин содулунан ааҕаллар. Бастаан тэлэбиисэр, онтон көмпүүтэр, төлөпүөн экрана “дьон хараҕын быһа сиэтэ” диэн этии саарбахтаммат …

Харах туохтан мөлтүүрүй? Читать полностью »

Бу дьыл балаҕан ыйын 1 күнүттэн бастакы кылааска үөрэтии дьиэҕэ сорудаҕа суох ыытыллыаҕа. Бу туһунан РФ Үөрэхтээһинин министиэристибэтин суругар олоҕуран, ТАСС ааҕыныстыба иһитиннэрэр. Докумуоҥҥа быһаарылларынан, маҥнайгы кылаас үөрэнээччилэригэр дьиэҕэ сорудаҕы толорорго көҥүллэнэр кэм (бары биридимиэттэргэ холбоон биир чаас) туһунан балаһыанньа уһулунна. Урут Үөрэхтээһин сайдыытын стратегиятын институтун методическай сүбэлэринэн, бастакы кылааска дьиэҕэ сорудаҕы биэрэр көҥүллэнэрэ. Ол …

Маҥнайгы кылаастарга балаҕан ыйын 1 күнүттэн дьиэҕэ сорудаҕы тохтотоллор Читать полностью »

Элбэх үлэһит, ордук уһун өрөбүллэр иннилэринэ эбэтэр үп-харчы өттүнэн ыарахаттар үөскээтэхтэринэ, уоппускам оннугар харчы ылыам этэ диэн толкуйдуур. Ханнык түгэҥҥэ сынньалаҥы харчынан солбуйар көҥүллэнэрин, оттон хаһан бобулларын туһунан «Прайм» ааҕыныстыбаҕа А2 HR управляющай партнера Алексей Чихачев кэпсээтэ. «„Уоппусканы харчынан солбуйуохха сөп дуо?“ диэн ыйытыы мэлдьи иһиллэр, оттон хоруйа —  мэлдьи „суох“ диэн буолар. Үлэ кодексатын …

ЫЙЫТ-ХОРУЙДУУБУТ: Уоппусканы харчынан солбуйуохха сөп дуо? Читать полностью »

Саха киһитэ барахсан тугу гыммыта барыта ис хоһоонноох, тоҕо диэн токоолостоххо эппиэттээх, хайдаҕый диэтэххэ хардалаах буолар. Ол бука олорор, үлэлиир-хамсыыр усулуобуйабыт кытаанаҕыттан – эбэтэр орто Азияттан итэҕэһэ уот куйааһы, эбэтэр аан дойдуга биһиэхэ эрэ тостор торулуур тымныыны мээнэ киһи тулуйбат, тулуйарын ааһан олох олорор усулуобуйа оҥостубат. Олох олорорго биир саамай эппиэтинэстээх, наадалаах хайысха таҥнар таҥаспыт …

Туймаада ыһыаҕа: Саха таҥаһын көрүү быйыл даҕаны бэрт сэргэхтик ааста Читать полностью »

Өрөспүүбүлүкэтээҕи 2 №-дээх балыыһа-Мэдиссиинэ суһал көмөтүн киинин иһинэн Тымыр эрэгийиэннээҕи киинигэр Арассыыйа Доруобуйатын харыстабылын Е.И.Чазов аатынан кардиология НМИЦ эспиэрдэрин бөлөҕө үлэлээтэ. Бөлөх састаабыгар РФ субъектарыгар НМИЦ соруктарын олоххо киллэриигэ управление начаалынньыгын солбуйааччы Анна Михайловна Шангина, бу управление исписэлииһэ Олег Викторович Милько бааллар. Эспиэрдэр оробуочай сырыыларын кэмигэр суһал кардиология (анестезиология уонна реанимация) уонна  ыарыыны быһаарарга уонна …

Арассыыйа кардиологтара Өрөспүүбүлүкэтээҕи 2 №-дээх балыыһа үлэтин үрдүктүк сыаналаатылар Читать полностью »

Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр 2026 сыл алта ыйыгар социальнай хантараакка олоҕурбут социальнай көмө 938  дьиэ кэргэҥҥэ уонна соҕотоҕун олорор дьоҥҥо оҥоһулунна. Өйөбүл бу үнүстүрүмүөнэ көдьүүстээҕин көрдөрөр. СӨ Үлэҕэ уонна социальнай сайдыыга министиэристибэтэ иһитиннэрэринэн, бу  кыра дохуоттаах дьон олоҕун хаачыстыбатын тупсарар  дьаһаллартан биир дьайыылаахтара РФ бэрэсидьиэнэ Владимир Путин көҕүлээбит “Дьиэ кэргэн”  национальнай бырайыагын  чэрчитинэн олоххо киллэриллэр. Социальнай хантараак …

Сыл бастакы аҥаарыгар 900-тэн тахса дьиэ кэргэн социальнай хантараагынан туһанна Читать полностью »

Араас бириистэргэ, наҕараадаларга улахан ааттаах-суоллаах тэрилтэлэр харчынан  өйөбүл оҥорбут буоллахтарына, Кэбээйиттэн төрүттээх дьон бэйэлэрин баҕаларынан эмиэ араас өйөбүлү оҥордулар. Ол курдук, «Дыгын оонньууларын» кыайыылаахтарын чиэстээһиҥҥэ  урбаанньыт Семен Дьяконов төрөөбүт Кэбээйилэрин дорҕоонноохтук ааттаппыт Артем Дьяконовка уонна Яков Дмитриевка бэйэтин аатыттан сүүстүү тыһыынча солкуобайдаах сэртипикээти бэлэх уунна. Мин Семены кытта анаан көрсөн кэпсэттим. «Эн төрөөбүт дойдугар олох …

Урбаанньыт Семен Дьяконов «Дыгын оонньууларын» кыайыылаахтарын харчынан өйөөтө Читать полностью »

Кэбээйи оройуона 1937 сыллаахха Нам, Горнай, Бүлүү оройуоннарын кытыы нэһилиэктэриттэн таҥыллан олохтоммут. 1962 сыллаахха оройуоҥҥа Саккырыыр оройуонун Сэбээн Күөл уонна Сиэгэн Күөл нэһилиэктэрэ холбоммуттар. Оройуон киининэн Кэбээйи сэлиэнньэтэ буолбут. 1959 сыллаахха чох, гаас хостооһуна сайдан, оройуон киинэ Сангаарга көспүт. Онон Кэбээйи нэһилиэктэрин икки ардыгар суол-иис мөлтөҕө, мукучулар уонна тыайалар Бүлүү Хампатынан, сииттэлэр — Нам улууһунан …

Олоҥхо ыһыаҕын тутуулара уу сахалыы тыыннаахтар Читать полностью »

От ыйын 7-8 күннэригэр сарсыарда 09:00 чаастан киэһэ 19:00 чааска диэри, күһүҥҥү-кыһыҥҥы кэмҥэ бэлэмнэнии чэрчитинэн, «Майа – Бороҕон» 110 кВ кабельнай салгын лииньийэтигэр былааннаах үлэлэр ыытыллыахтара. Ол курдук, Уус Алдан улууһугар, Сыгыннаахха, Харыйалаахха, Фрунзеҕа Нам улууһугар «Майа – Бороҕон» 110 кВ КВЛ ситимтэн «Бороҕон –Төҥүлү» 35 кВ ВЛ ситимҥэ көһөрүү кэмигэр быстах кэмҥэ уоту биэриини …

Энергетиктэр «Майа – Бороҕон» ситимҥэ уоту араарыы туһунан сэрэтэллэр Читать полностью »