Саха сирэ

Быйыл 3-тэн 79-гар диэри саастаах нэһилиэнньэ уопсай ахсааныттан физическэй култууранан уонна успуордунан систиэмэлээхтик дьарыктанар дьон ахсаана 62,5%-ҥа диэри үрдээтэ — сыл саҕаланыытыгар 60,2% этэ. Физическэй култуураҕа уонна успуорка министиэристибэтин коллегиятын кэҥэтиллибит мунньаҕар сыл түмүктэрин  таһаардылар диэн биэдэмистибэ пресс-сулууспата иһитиннэрэр. Дьон успуорт эбийиэктэринэн хааччыллыытын таһыма — 62,1%, 2019 сылы кытта тэҥнээтэххэ, көрдөрүү 17,1%-нан үрдээбит. Ол курдук, …

Саха сиригэр нэһилиэнньэ 60%-тан тахсата успуордунан дьарыктанар Читать полностью »

Ыйытыыга Арассыыйа ФНС Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр управлениетын 1 разрядтаах исписэлииһэ Пелагея Гуляева маннык хоруйдаата: — Арассыыйа ФНС саайтыгар нолуокка иэһи учуоттааһын бэрээдэгин уонна иэһи сабыы туһунан иһитиннэрии (промостраница) таҕыста. Ол курдук, сэтинньи 1 күнүттэн физическэй сирэйдэртэн нолуокка иэһи ирдээһин саҥа бэрээдэгэ киирдэ. Мантан инньэ иэһи суута суох (внесудебнай) уонна суутунан ирдээһин нолуок сууматын кытта төлөөччү сөбүлэһиититтэн уонна сөбүлэспэт буолуутуттан …

Ыйыт-хоруйдуубут: Дьонтон иэһи ирдээһин бэрээдэгэ хайдах уларыйыаҕай? Читать полностью »

Cаҥа дьылы кэтэһии бырааһынньыктааҕар ордук үчүгэй, күүтүүлээх, күндү курдук буолар. Оннук күндү кэтэһиини биһиги бэйэбит оҥоробут эбээт. «Хюгге» диэн тугуй»? Скандинавия дойдулара хотугу эргимтэҕэ сытар буолан, уһун, тыйыс кыһыннаахтар. Эмиэ эрдэ хараҥарар, хойут сырдыыр. Бу дойдулар олохтоохторо тыйыс усулуобуйаны тулуйарга бэйэлэрэ туспа ньыманы айбыттар. Ол ньыма аата – “хюгге”. “Хюгге” диэн – олоххо дьол түгэннэрин …

Кыһын — «Хюгге» кэмэ Читать полностью »

Дьокуускай куорат борокуратуурата киин куорат икки олохтооҕун туһунан судаарыстыбаннай буруйдааһыны өйөөтө. Кинилэр РФ ХК 126-с ыстатыйатын 2-с чааһын «а», «в» уонна «г» пууннарынан, 30-с ыстатыйатын 3-с чааһынан сууттаннылар. Суукка быһаарыллыбытынан, сууттанааччылар быйыл атырдьах ыйын 9 күнүгэр итирик сылдьан билэр киһилэрин кырбаабыттар уонна биллибэт сиргэ илдьээри, эчэйбит доҕордорун массыына багажнигар укпуттар. Ол эрээри, сууттанааччылар киһини уорарга …

Киһини уорбут эр дьон сууттаннылар Читать полностью »

РИА Новости ааҕан-суоттаан таһаарбытынан, эһиил дойдуга сааһынан страховой биэнсийэ барыларыттан ордук Чукоткаҕа үрдүөҕэ, онно эбиллиитэ 3,2 тыһыынча солкуобайга тиийиэҕэ. Бу көрдөрүүнэн иккис миэстэҕэ Ненецкэй АУ турар, онно төлөбүр 2,9 тыһыынча солкуобайынан улаатыаҕа. Магадан уобалаһыгар уонна Камчаткаҕа биэнсийэлэр 2,8 тыһыынча солкуобайынан үрдүөхтэрэ. Ханты-Мансийскай уонна Ямал-Ненецкэй автономнай уокуруктар олохтоохторугар үрдээһин 2,7 тыһыынча солкуобайынан буолуоҕа. Бастыҥнар ахсааннарыгар Саха …

2026 сылга биэнсийэ ордук үрдүүр эрэгийиэннэрэ ааттаннылар Читать полностью »

Түмэл иитэр-үөрэтэр үлэҕэ музейнай педагогика диэн улахан суолталаах эйгэ буолар. Бу, оҕо экспонат көмөтүнэн устуоруйаны үөрэтэригэр, олоҕу сыаналыырыгар, бырайыак оҥорорго, чинчийэр үлэҕэ көмөлөөх. Бу кэмҥэ оҕоҕо экспонат иккис “учуутал” буолар. Манна экскурсия эрэ буолбакка, музейнай уруоктар, маастар-кылаастар, квестар, араас бырайыактар ыытыллаллар. Ахсынньы 12 күнүгэр биир бэлиэ күн буолан ааста — Кыыллаах орто оскуолатын түмэлэ тэриллибитэ …

Бастакы экспонаттан саҕалаан билиҥҥи саҕахтары арыйыы Читать полностью »

Бүгүн, ахсынньы 19 күнүгэр, Татыйаас Филиппова «Дойду» диэн ааттаах фотопоэзиятын персональнай быыстапка, «Үргэл» арт-галереяҕа аһылынна. Татыйаас төрөөбүт улууһун, Сахатын сирин ураты айылҕатын, дьонун-сэргэтин хаартысканан дьүһүйүүтэ быыстапкаҕа кэлбит дьон интэриэһин тарта. Бу бэлиэ тэрээһиҥҥэ элбэх киһи, искусство диэйэтэллэрэ, киномотографтар, култуура үлэһиттэрэ, худуоһунньуктар, ааптар чугас дьоно, доҕотторо, о.д.а. кэлбиттэр. Татыйаас айар куттаах буолан, барыга дэгиттэр талааннааҕын кэпсээтилэр, …

«Дойду» быыстапка: Татыйаас Филиппова фотопоэзията Читать полностью »

“Саха “НКИК суруналыыһа Олег Колесов Норуоттар сомоҕолоһууларын сылыгар дойду норуоттарын өйүүр миэрэлэр тустарынан ыйытыытыгар хоруйдууругар дойду Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин дойдуга култуураны уонна тылы өйүүллэрин эттэ. Саха сиригэр 134 национальность уонна этническэй бөлөх олорор. 21 муниципальнай оройуон 70 нэһилиэнньэлээх пуунугар эбэҥкилэр, эбээннэр, чукчалар, долганнар, юкагирдар олороллор. Кинилэри национальнай бырааһынньыктара түмэр. Саха сирин олохтоохторо бэс ыйыгар “Туймаада …

Саха сирин олохтоохторун өрөспүүбүлүкэ норуоттарын национальнай бырааһынньыктара түмэр Читать полностью »

Владимир Путины 2026 сыл балаҕан ыйын 1 күнүгэр Жатай бөһүөлэгэр «Кэлэр кэм туочуката» үөрэх кластерын аһыллыытыгар ыҥырдылар. Дойду баһылыгар ыйытыыны Иркутскай уобаласка баар «Кэлэр кэм туочукатын» дириэктэрэ Максим Астраханцев биэрдэ, кини оҥоһуу өй (ИИ) үйэтигэр үөрэхтээһин туһунан ыйытта. Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ үөрэх процеһа уонна атын да тэрээһиннэр үөрэх аудиторияларыгар буолаллара наада диэн хоруйдаата. «Үөрэнээччи, оскуола оҕото, …

Владимир Путины Саха сиригэр «Кэлэр кэм туочукатын» аһыллыытыгар ыҥырдылар Читать полностью »

Саха сиригэр уот тарыыба социальнай тэрилтэлэргэ эмискэ улааппытын, онон саахал тахсар куттала баарын туһунан Саха сириттэн Анна Ярыгина эттэ. «Уһук Илиҥҥи эбилиги саатар Арктикаҕа төннөрүөххэ сөп дуо?— диэн ыйытыытыгар судаарыстыба баһылыга манна болҕомтону уурарга эрэннэрдэ. Кини этэринэн, экэниэмикэ сайдар буолан уоту туһаныы улаатар. Онон атын источниктары толкуйдуурга эттэ.