Быйыл атырдьах ыйыгар Дьокуускай куоракка СӨ Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, А.М.Горькай аатынан литература институтун устудьуона Любовь Горохова-Сүүмэх “Сайыына” диэн уус-уран айымньытын сүрэхтэниитэ Клавдия Максимова-Сайыына аатынан Духуобунас киинигэр киэҥ далааһыннаахтык буолан ааспыта.
Онтон сэтинньи 28 күнүгэр дойдубут тэбэр сүрэҕэр СӨ Бастайааннай бэрэстэбиитэлистибэтигэр Любовь Горохова бу кинигэтин билиһиннэриитэ эмиэ бэрт сэргэхтик, сонуннук тэрилиннэ.
Манна кыттыбыт дьон тэрээһин үрдүк таһымнааҕын, Сүүмэх бэйэтин кинигэтин уонна Сайыына айар үлэтин туһунан кэрэхсэбиллээх кэпсээнин нөҥүө Саха сиригэр дьикти көрүүлээх, ураты күүстээх дьон олороллорун биллилэр, сэҥээрдилэр.
Саха сирин норуодунай бэйиэтэ Семен Данилов доҕоро Алим Кешоков кыыһа, литература институтугар омук литературатын преподаватела, доцент, филология наукатын хандьытаата Елена Алимовна Кешокова: “Любовь Егоровна миигин олус сөхтөрдө. Олус сэмэй, нарын-намчы устудуоҥкам маннык ис күүстээҕин уонна Сайыына туһунан ис-иһиттэн суккуллан тахсар кэпсээнин олус сөхтүм”, — диэн устудьуоҥкатын атын хараҕынан көрбүтүн билиннэ.
Ону сэргэ бэйэлэрин эҕэрдэлэрин Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, тылбаасчыт, литература кириитигэ, литература институтун преподавателэ Аита Ефимовна Шапошникова; доцент, филология наукатын доктора Лидия Николаевна Дмитриевская; француз тылын ыстаарсай преподаватела Маргарита Владимировна Королева, литература институтун устудьуона Николай Терешкин уо.д.а. тириэртилэр. Кинилэр Сүүмэх айар талаанын, ол иһигэр тэрээһини көр-нар аргыстаан, чэпчэки тыыннаахтык ыыппытын бэлиэтээн: “Тапталынан, итэҕэлинэн, инникигэ эрэлинэн толору туолбут, сырдык эйгэлээх тэрээһиҥҥэ сылдьан олус астынныбыт. Үтүө киһи үтүө дьону түмэр”, — диэн эттилэр.
Бүгүҥҥү күн «буруйдааҕын» хоһооннорун тылбаастыы сылдьар литература институтун устудьуоҥката Мария Медведева саха тыынын, өйүн санаатын бэйэтигэр иҥэринэн тылбаастаабыт үс хоһоонун ааҕан, сонун сүрэхтэниини өссө ситэрэн-хоторон биэрдэ.
Любовь Горохова-Сүүмэх бэйэтэ тэрээһин туһунан маннык кэпсээтэ:
—Клавдия Ильинична Максимова туһунан “Сайыына” кинигэм сүрэхтэниитин дойдубут тэбэр сүрэҕэр ыыппыппар, бастатан туран, СӨ Бастайааннай бэрэстэбиитэлистибэтигэр уонна сүдү күүстэргэ ис сүрэхпиттэн махтанабын. Бастайааннай бэрэстэбиитэлистибэ үлэһитэ Вера Сергеевна Свешникова сүбэтинэн-аматынан тэрээһин үксэ барда.
Ону сэргэ, биллэн турар, биир идэлээхтэрим, биир сойуустаахтарым дьоһуннаах сүбэлэригэр-амаларыгар, көмөлөрүгэр олус үөрдүм. Бэйэм ыраах Саха сириттэн кэлбит киһи маннык улахан, дьоһун сиргэ кинигэи биһирэмин оҥоруом диэн санаабар да суох этэ буоллаҕа. Чуолаан Владислав Семенович Доллонов суруйааччылар үлэлэрэ дьоҥҥо-сэргэҕэ биллиэхтээх диэн сурук суруйан, СӨ Бастайааннай бэрэстэбиитэлистибэ үлэһиттэрин чахчы итэҕэтэн, тэрээһин манна ыытыллар кыахтанна. Сүрэхтэниини хайдах ыытарым туһунан Наталья Владимировна Михалева—Сайаттан сүбэлэппиппэр: “Сүрүнэ, олус холку буолуохха наада”, — диэн этэн кэбиспитэ күүспэр күүһү, кыахпар кыаҕы эптэ быһылаах. Ити курдук, өбүгэм дьоно бары даҕаны харыстыыр, араҥаччылыыр күүстээхтэрин билэбин.
СӨ Суруйааччыларын сойууһун аатыттан кэлбит эҕэрдэ сурукка Сайыына айар үлэтин туһунан кылгастык, ол эрэн олус чаҕылхайдык суруйан кэбиспиттэрин тэрээһиҥҥэ кэлбит дьон сөҕө-махтайа иһиттилэр. Бэйэм да тэрээһини ыытар үөрүйэҕим суоҕун билинэрим. Ол гынан баран, Дьокуускайга баар Сайыына аатынан Духуобунаһым киинин үлэһиттэрэ, чуолаан Клавдия Ильинична тыыннааҕар кынатчыт буола сылдьыбыт Домна Прокопьевна Потапова, Мария Ивановна Ушницкая уонна курсааннарым дьиҥнээх духуобунай көмөнү оҥордулар. Тэрээһини ыытарга бэйэм күүспэр улахан эрэлэ суох киһи кинилэр уонна улуу сүдү күүстэрим баар буоланнар, санаам кыайда.
Саамай сүрүнэ, «Сайыына» кинигэ биһирэмэ Саха суругунан литературатын 125 сылыгар уонна Олоҥхону ЮНЕСКО киһи аймах уһулуччулаах нэһилиэстибэтинэн билиммитэ 20 сылыгар, Саха сиригэр бэлиэтэнэр Олоҥхо күнүгэр (сэтинньи 27 күнүгэр) сөп түбэспитэ миигин олус долгутта. Биллэн турар, Сайыына олоҕо, айар-тутар үлэтэ уонна олоҥхо быстыспат ситимнээхтэр. Кини олоҕо — бэйэтэ олоҥхо, кини олоҥхо бухатыыра. Клавдия Ильинична: “Эһиги, бу кууруска сылдьар дьон, бары Олоҥхо бухатыырдара буолаҕыт, дьоҥҥут-сэргэҕит туһугар сырдыгы эрэ тарҕатар, тапталынан сылдьаайар дьонноргут”, — диирэ.
Любовь Егоровна олоҕун аргыһа Георгий Матвеевка ураты махталлаах. Георгий Николаевич Дьокуускай куораттан сылгы этин, тоҥ балык арааһын уонна саха төрүт астарын сыа-сым курдук тутан аҕалан, ыалдьыттарга саха маанылаах остуола тардылынна. Онон, Москва ыалдьыттарыгар саха аһылыга эмиэ биир күндү-мааны, умнуллубат түгэнинэн буолла.
