Горнай улууһун Бэрдьигэстээх нэһилиэгэр өрөспүүбүлүкэтээҕи, Арассыыйатааҕы көрүү күрэхтэр, бэстибээллэр гран-при хаһаайыннара, араас анал ааттар кыайыылаахтара – “Надежда” муода устуудьуйата төрүттэммитэ 20 сылын бэлиэтиир дьоро тэрээһин буолан ааста.
“Надежда” муода устуудьуйа СӨ уус-уран оҥоһуктарын, Горнай улууһун норуотун маастара, СӨ доруобуйатын харыстабылын туйгуна Надежда Афанасьевна Иванова баайыы, өрүү оҥоһуктарыгар олоҕуран кыыһа Лена уонна биир санаалаахтарын уопсай сүбэлэринэн тэриллибитэ.
Оҕо эрдэҕиттэн иистэнэр баҕалаах Өлүөхүмэ улууһун ырыаҕа ылламмыт, хоһооҥҥо хоһуллубут Кыыллаах Арыытын Даппарай сэлиэнньэтиттэн төрүттээх Надежда Иванова (Корнилова), Горнай сиригэр-уотугар олохсуйуоҕуттан, тарбаҕар талаана өссө арыллан, кэҥээн, Саха Өрөспүүбүлүкэтин уус-уран оҥоһугун, Горнай улууһун норуотун маастара курдук үрдүк аакка тиийэ үүннэ. Надежда Афанасьевна күрүчүөгүнэн баайыы муҥур уһуга көстүбэтин, синньигэс саптан, биир биэтилэттэн сиэттэрэн остуолга ууруллар салпыаккаттан, ыскаатартан саҕалаан, ураты сервизкэ, кэтэр таҥаска, оннооҕор соҥҥо тиийэ баайыахха сөбүн итэҕэтэ сылдьар саха талааннаах Далбар Хотуна буолар. Бэйэтэ этэринии, олоҕун 50-ча сылын баайыы кэрэ эйгэтигэр анаата.
Бу бэлиэ күн сүүрбэ сыл устата устуудьуйаттан кынат анньынан тахсыбыт кыталык кыргыттар, бүгүҥҥү иитиллээчилэр, биир дойдулаахтара түмсэн, Надежда Афанасьевна илиитин сылааһынан баайбыт көрүөхтэн кэрэ, сонун кэллиэксийэлэрин — араас күөн күрэстэргэ кыайбыт таҥастары-саптары көрдөрөн умнуллубат киэһэни бэлэхтээтилэр. Манна оҕоҕо, улахан киһиэхэ аналлаах нарын-намчы ырбаахылары, күнтэн харыстыыр мааны зонтиктары, сонун сэлээппэлэри тус-туспа тиэмэлэринэн, түһүмэхтэринэн көрдөрдүлэр. Бу үрдүк сыанаҕа таһаарбыт таҥастара, айбыт оҥоһуктара барыта аныгылыы креативнайдар, саҥалыы, сонун көрүүлээхтэр уонна үрдүк хаачыстыбалаахтар. Кини айбыт кэллиэксийэлэрэ кэми кытта тэҥҥэ хардыылаан иһэр аналлаахтар. Айымньылаах, тус көрүүлээх, тарбаҕар талааннаах маастар сатабыла хааһахтан хостонон иһэрдии үүнэ-сайда турар. Онтон Надежда Афанасьевна аҕыйах хонуктааҕыта силигин ситэрэн тикпит тииҥ истээх сахалыы сонун кэтэн сыанаҕа тахсан, көрөөччүлэри сөхтөрдө. Видеоны манна көрүҥ.
Бу күн “Надежда” устуудьуйа 20 сыллаах үбүлүөйүгэр аналлаах “Кэрэ эйгэ аан дойдуну араҥаччылыыр” кинигэ-альбом биһирэмэ буолла. Кинигэ Ю.А.Гагарин аатынан типографияҕа 50 ахсаанынан тахсыбыт. Үйэлээх өйдөбүнньүгү Надежда Афанасьевна бииргэ төрөөбүт балтыта, СӨ култууратын туйгуна Ю.А.Корнилова, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Өлүөхүмэ улууһун култууратын управлениетын начаалынньыгын солбуйааччы М.Д.Ларионова хомуйан оҥорбуттар. Кинигэҕэ Н.А.Иванова олоҕун, айар үлэтин туһунан ахтыылар, устуудьуйаны төрүттэспит салайааччылар, дьарыктаммыт иитиллээччилэр, бииргэ үлэлиир кэллиэгэлэрин, биир дойдулаахтарын ахтыылара киирбиттэр.
Дьоро күнүнэн Надежда Афанасьевнаны, устуудьуйаны салайсар үлэһиттэри, иитилээччилэри Горнай улууһун баһылыгын бастакы солбуйааччы Сардаана Стручкова үрдүк сыанаттан эҕэрдэлээн туран: “Мин урут уруккуттан Надежда Афанасьевна айар үлэтин сөҕө көрөбүн. Бэйэтин фантазиятынан, сатабылынан үрдүк ускуустубаны айан таһаарарыгар сүгүрүйэбин. Бүгүн биһиги кырачаан кыргыттары, “Надежда” муода устуудьуйаттан тахсыбыт кыргыттары көрдүбүт. Бу кыргыттар бары өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр-көстөр, улууспутун ааттата сылдьар дьон буола үүннүлэр. Надежда Афанасьевна таҥас баайар эрэ буолбакка, аан дойдуга кэрэни, үтүөнү тарҕатааччы. Өссө даҕаны талба талааныҥ арылла, саҥа идиэйэлэр, бырайыактар олоххо киирэ турдуннар” – диэн бэлиэтээтэ.
Бэрдьигэстээх нэһилиэгин баһылыгын солбуйааччы Ксения Васильева: “Надежда Афанасьевна ис-иһиттэн сырдыгынан сыдьаайа сылдьар, дьоҥҥо барытыгар үтүөнү эрэ баҕарар киһи буолар диэн бүгүн тоһоҕолоон этиэхпитин баҕарабыт. Идэтэ даҕаны ону туоһулуур – аан дойдуга кэлэр кырачаан дьоҥҥо күн сирин көрдөрөн, илиитин сылааһыгар көрсөн ылар. Онтон баайыынан дьарыктанар абылаҥа букатын ураты, үөһэттэн айдарыллыбыт талаан. Бүгүн көрбүт ураты оҥоһуктарбыт, нарын таҥастарбыт кини дьиҥнээх маастар буоларын туоһулуулар. Бу эйгэҕэ атыттары эмиэ уһуйар талааннаах” – диэн эттэ. Кырдьык, Надежда Афанасьевна дьону хомоппоторбун, куруук үөрдэ эрэ сырыттарбын диэн толкуйдаах, үтүө санаалаах киһи. Кырдьык, бу бэйэм баһылаабыт сатабылым диэн кистээн сытыарбакка, куруук оҕо-аймаҕы, кыргыттары, далбар хотуттары баайыы эйгэтигэр кытыннарар дьүккүөрдээх.
“Надежда” муода устуудьуйатын (Горнай улууһа) 20 сыллаах бэлиэ күнүнэн Өлүөхүмэ улууһун “Түмсүү”, Кыыллаах Арыы “Сомоҕо” түмсүүлэр ааттарыттан нэһилиэктэн төрүттээхтэр түмсүүлэрин салайааччыта, СӨ култууратын туйгуна, Дьокуускайдааҕы ойуулуур-дьүһүннүүр ускуустуба кэллиэһин преподавателэ Надежда Корнилова эҕэрдэлээтэ. “Дьылҕаҥ уһун суолланан, үтүө-мааны дьыалаларынан киэргэйдин. Тулалыыр эйгэҥ оһуорданан, күннээҕи олоҕуҥ симэннин. Үгүс атаһыҥ-доҕоруҥ, бииргэ үлэлиир кэлэктиибиҥ, иитиллээччилэриҥ махталларынан арыаллатан, истиҥ сыһыаннарынан кынаттанан өссө даҕаны айа-тута сырыт. Эн дьулууруҥ, талааныҥ дьону үлэҕэ көҕүлээтин”, — диэн дойдутун аатыттан алгыс тылларын анаата. Ити курдук, эҕэрдэ эриэккэһин, үтүө тыл үтүмэнин “Надежда” устуудьуйаны төрүттээччилэргэ, иитиллээччилэргэ салайааччылар, төрөппүттэр, бу устуудьуйаҕа дьарыктаммыт билигин номнуо үлэһит аатын сүкпүт дьон, Надежда Иванова биир идэлээхтэрэ, биир түмсүүлээхтэрэ, аймахтара, оҕолоро эттилэр.
Дьоро күнү Кыыллаахтан төрүттээхтэр – Елена Готовцева, Николай Протопопов, Артур Сокорутов, Андрей Латышев, “Кыыллаах Арыы кыргыттара” ансаамбыл ылбаҕай ырыаларынан киэргэттилэр.
