Июлия Былкова: «Үҥкүүлээтэхпинэ эппин-сииммин ордук истэбин, ылынабын»

Муус устар 29 күнэ – норуоттар икки ардыларынааҕы Үҥкүү күнэ. Бүгүн биһиги ураты ыалдьыттыын көрүстүбүт. Кини 2007 сылтан култуура эйгэтигэр бэриниилээхтик үлэлиир, олус кэрэтик үҥкүүлүүр.

Июлия Былкова үҥкүүһүт эрэ буолбакка, мааны ыал эдэркээн ийэтэ, иллэҥ кэмигэр дьиэтин-уотун тупсарарын уонна бурдук аһын арааһын астаан оҕолорун, чугас дьонун күндүлүүрүн туохтааҕар да ордорор.  Бу кэпсэтиибитигэр кинини кытта кини айар үлэтин, хоббитын, олоххо көрүүтүн туһунан ыйыталаһыахпыт.

— Июлия, аан бастаан эйигин алаһа дьиэ хаһаайкатын быһыытынан арыйыах. Эн дьиэҕэ-уокка тупсаҕай көстүүнү үөскэтэргин олус сөбүлүүгүн, араас минньигэс бурдук аһын буһараҕын. Бу үҥкүүгэ олус маарынныыр: онно эмиэ форманы «быһыахха», ритми (тэтими, бириэмэни) тутуһуохха, дууһаны ууруохха наада. Ханнык короннай бүлүүдэҥ таптыыр үҥкүүгэр ордук маарынныырый? (Холобур: «Кыһыҥҥы вишня» пирог = бытаан лирическэй вальс?).

— Отой улуу асчыт буолбатахпын ээ (күлэр). Ол эрэн мин түргэнник астанар аһы астыырбын сөбүлүүбүн. Миэнэ барыта тургэн буолар, өр баҕайы «мачайданарбын» уруккаттан сөбүлээбэппин. Оҕолорум сөбүлүүр астара – эчпочмак. Тоҕо диэтэр, ийэм кыра эрдэхпитинэ наар бу бүлүүдэни астааччы. Кини остолобуойга татааркалары кытта үлэлээбитэ. Маны таһынан сүрүннээн синнабон астыыбын. Оҕо көрөн олорор кэммэр торт арааһын астааччыбын. Билигин онно бириэмэм тиийбэт. Киэһэ хойукка диэри үлэлиир буоламмын, сарсыарда эрдэ туран күнүскү, киэһээҥҥи аспын астаан кэбиһэбин.

— Эн 2007 сылтан култуураҕа үлэлиир үс оҕо ийэтэҕин — бу «дьахтар-оркестр» курдук иһиллэр. Чиэһинэйдик кэпсиэҥ дуо: эйиэхэ ханнык комплимент ордугуй: «хайдах курдук кэрэтик үҥкүүлүүгүнүй» эбэтэр «дьиэҕэр хайдах курдук ырааһый, минньигэс ас сыта тунуйарый»?

— Бу эппиттэргиттэн миэхэ икки комплимент иккиэн астыктык иһиллэллэр. Үҥкүүлүүрбүн уонна астыырбын туохтааҕар да ордоробун. Кыыһым кытта астына көрөн, бэйэтэ үҥкүү үөрэттэн, уҥуоҕун-арҕаһын (осанкатын), тута-хапта сылдьарын көннөстө сатыыра миигин үөрдэр. Онтон мин хайдах аһы астыырбын чугас дьонум, дьүөгэлэрим кытта билэллэр. Куруук ураты, минньигэс диэн сыаналааччылар, бэл диэтэр, таҥнар стильбын эмиэ ураты дииллэр. Мин оҕо эрдэхпиттэн үҥкүүлүүбүн. Оскуолаҕа үөрэнэ сылдьан күндү учууталым Сардана Ивановна Иванова оҕо ускуустубатын оскуолатыттан үлэлээн кэлбитин кэннэ киэһэ кини дьиэтигэр тиийэн үҥкүүлээччибин (мичээрдиир). Кини өрүү миигин сылайары аахсыбакка дьарыктааччы. Оннук күүстээх баҕалаах этим. Салгыы үөрэххэ култуура кэллиэһигэр киирбиппэр кураторым Любовь Алексеевна Никитина («Гулун» ансаамбыл салайааччыта) миигин бэйэтин кыыһын курдук таптаан, сөбүлээн, ансаамбылга 1 куурустан тута киллэрэн, 2005 сыллаахха Японияҕа илдьэ барбыта. Онон миигин кытаанах дьиссипилиинэлээх, эппиэтинэстээх буоларга, култуураҕа кини үөрэппитэ диэхпин сөп.

— Июлия, өскөтүн эйиэхэ атастас диэн этии киллэрдиннэр: «Биэс сыл дьиэҕэ эҥкилэ суох тупсаҕай олох, ол гынан баран сыанаҕа тахсыбаккын», — диэн этэллэрэ буоллар, сөбүлэһиэҥ этэ дуо?

— Мин сыаната суох кыайан өр олорботум буолуо дии саныыбын. Айар куттаах дьон оннук.

— Эйигин оҕолоруҥ тулалыыллар: икки уол уонна кыыс. Маны таһынан үҥкүүлүүр, айар дьоҕурдааххын — бу кинилэргэ дьахтары уопсайынан ытыктааһыны иитэр дии саныыгын дуо?

— Оннук дии саныыбын, уолаттарым наар хайгыыллар, кыра уолум хайдах таҥнарбын олус сөбүлүүр, астынар, кини комплимент этэр. Үҥкүүлээн, дьарыктанан өрүү «в тонусе» сылдьарбыттан буолуо, уолум: «Эдэр кыыс курдуккун», — дии-дии наар астына хайгыыр.

— Үҥкүү дьон-сэргэ хараҕын далыгар сылдьарга, саалаҕа эньиэргийэни биэрэргэ үөрэтэр. Оттон дьиэҕэр-уоккар тупсаҕай көстүүнү, сылаас-сымнаҕас эйгэни дьахтар барахсан биллибэккэ-көстүбэккэ эрэ оҥорор. Сценаҕа 19 сыл кэнниттэн (2007 сылтан) иккиэннэриттэн да дуоһуйар туһугар ханнык ураты күүс ирдэнэрий?

— Бэйэни таптыахха наада дии саныыбын. Мин бэйэбин наһаа таптыыбын. Бастатан туран, бэйэбин саныыбын эрээри, эгоист буолбатахпын. Үҥкүүлээтэхпинэ эппин-сииммин ордук истэбин, ылынабын диэххэ сөп.

— Июлия, иһирэх сэһэргэһиибит иһин истиҥник махтанан туран, инникитин да таһаарыылаах айар үлэни, этэҥҥэ буолууну уонна ыам ыйын 2 күнүгэр ыытыллаары турар улуустааҕы үҥкүү күрэҕэ олус үрдүк таһымҥа ыытылларыгар бастыҥ баҕа санаабын тиэрдэбин!

Галина Васильева

ТАР5АТ: