Ыйыт-хоруйдуубут: хаһан үлэм киниискэтин биэрэрий?

Ааҕааччыларбытыттан ыйытыылар киирэллэр. Бу сырыыга ааҕааччыбыт маннык ыйытыылаах.

— Мин салгыы баҕа өттүбүнэн уурайыам диэн уоппуска көрдөөн сайабылыанньа суруйбутум. Үлэни биэрээччи ханнык күҥҥэ аахсыы (расчет) оҥоруохтааҕый уонна үлэм киниискэтин биэриэхтээҕин туһунан быһааран биэриҥ эрэ.

 

Ыйытыыга Саха Өрөспүүбүлүкэтин Идэлээх сойуустарын федерациятын үлэҕэ быраап иниспиэксийэтин салайааччыта, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх юриһа Барковская Наталья Ивановна маннык хоруйдаата:

— РФ Үлэҕэ кодексын 127 ыстатыйатыгар сөп түбэһиннэрэн, уурайарыгар үлэһиккэ туһамматах уоппускатын барытын харчынан толуйуллар.

Үлэһит суругунан сайабылыанньатынан туһамматах уоппускатын киниэхэ салгыы уурайарын иһин бэриллиэн сөп (буруйу оҥорон уурайарыттан уратыларга).

Маныаха үлэһиккэ уоппускатын биэрии үлэни биэрээччи эбээһинэһинэн буолбакка, быраабынан буолар.

Уоппускатын быраабынан туһанарыгар уурайбыт күнүнэн уоппускатын бүтэһик күнэ ааҕыллар. Ол эрээри үлэһити кытта бары аахсыылары үлэһит уоппускаҕа барыан иннинэ оҥоһуллар, тоҕо диэтэххэ, бу туоллаҕына өрүттэр эбэһээтэлистибэлэрэ тохтуур. Үлэ киниискэтин уонна атын докумуоннары үлэһиккэ уоппускаҕа барыан иннинэ, ол эбэтэр үлэтин бүтэһик күнүгэр биэрэр.

РФ Конституционнай Суутун 2007 сыл 25.01 күнүнээҕи 131‑О‑О №-дээх Быһаарыытыттан биллэххэ, салгыы уурайарынан уоппускатын биэриигэ РФ Үлэҕэ кодексын 84.1, 136 уонна 140 ыстатыйаларынан бигэргэммити сөптөөхтүк толорор туһугар докумуонун толоруу уонна уурайар үлэһити кытта аахсыы оҥоһуллар. Үлэһит үлэтин тиһэх күнүнэн уурайбыт күнэ буолбакка (уоппускатын бүтэһик күнэ), уоппускатын иннинээҕи (предшествующий первому дню) күн буолар. Ол иһин баҕа өттүнэн уурайарын туһунан сайабылыанньаны уоппускатын туһанарынан уонна салгыы уурайарынан сибээстээн, үлэтин олоччу тохтотуор диэри төттөрү көрдүүр бырааптаах.

Ол эбэтэр үлэһити кытта үлэҕэ сыһыан уоппуска саҕаланаатын кытта тохтуур. РФ Үлэҕэ кодексын 127 ыстатыйатын 4 чааһыгар сөп түбэһиннэрэн, туһамматах уоппускатын бэйэтин баҕа өттүнэн салгыы уурайарыгар бэриллибит үлэһит уоппуската саҕаламмытын кэннэ уурайарын туһунан бэйэтин сайабылыанньатын төттөрү ылар бырааба суох, уоппускатын бастакы күнэ да буоллаҕына. Ол эрээри бу үлэһит бэйэтин сайабылыанньатын уоппуската саҕаланыан иннинээҕи күҥҥэ төттөрү ылар бырааптаах, өскөтүн кини миэстэтигэр көһөрүү бэрээдэгинэн атын үлэһит ыҥырыллыбатах буоллаҕына.

Роструд 2007 сыл ахсынньы 24 күнүнээҕи 5277 №-дээх Суругар быһаарбытынан, өскөтүн үлэһит салгыы уурайыахтаах уоппускатын кэмигэр ыарыйдаҕына, киниэхэ быстах кэмҥэ үлэтэ суох буолуутунан босуобуйа төлөнөр. Ол эрээри РФ Үлэҕэ кодексын 124 ыстатыйатынан олохтоммут уопсай быраабылалартан уратыта диэн, ыалдьыбыт күнүн ахсааныгар уоппуската уһаабат. Салгыы уурайыам диэн уоппуска ылбыт үлэһит үлэни биэрээччини кытта үлэҕэ сыһыанын тохтоторго сөбүлэспит. Ол эрээри уоппуска бу түгэҥҥэ уһаабатынан, үлэһиккэ бэриллибит больничнай илиис салгыы уурайар уоппускатын кэмигэр үлэлиир кыаҕа суох бары күнүгэр төлөнөр. Больничнай илииһэ хаһан бүтэриттэн тутулуга суох.

 

ТАР5АТ: