Саха сирэ

«Удьуор харалы дьон. Дьүлэй нэһилиэгэ» кинигэ сүрэхтэниитэ бүгүн Таатта Туора Күөлүгэр буолла. Кинигэни биэс сыл устата хомуйан, архыыбы хасыһан үгүс матырыйаалы хомуйбут Саргылаана Ивановна Неустроева буолар. Кини бу тула санаатын үллэһиннэ: — Кинигэ тахсан күн сирин көрүүтэ биһиги нэһилиэкпит устуоруйатыгар улахан суолталаах. Мэхэньисээтэрдэр тустарынан кинигэ тахсыытын идиэйэтэ биэс сыллааҕыта киирбитэ. Бу — суруктан-бичиктэн ыраах дьон. …

Туора Күөлгэ «Удьуор харалы дьон. Дьүлэй нэһилиэгэ» кинигэ сүрэхтэннэ Читать полностью »

Биһиги сайыҥҥы итии күннэри уһуннук күүтэбит, ол эрээри куйаас түстэҕинэ «хаһан сөрүүдүйэр» диибит. Бу кэмҥэ саамай улахан кыһалҕанан — утуйар уу көтөрө буолар. Итии түүннэргэ хайдах түргэнник уонна уоскулаҥнык утуйуохха сөбүн туһунан сомнологтар маннык туһалаах сүбэлэри биэрэллэр. 1. Уунан эмтэнии Куйааска утуйуон иннинэ сылаастыҥы дууска киирэр ордук (киһи бэйэтин этин температуратыттан тымныы буолуо суохтаах). Бу …

Сомнологтар сүбэлэрэ: Куйаас түүн сөпкө дьаһанан утуйабыт… Читать полностью »

Өскөтүн эһиги дьиэҕэ астыыртан сүрэҕэлдьээн, үксүн бэлэм аһы сакаастыыр эбэтэр кафеҕа аһыыр  буоллаххытына, кэлэр кэмҥэ деменцияҕа ылларар куталгытын үрдэтэҕит. Ас астыыр үөрүйэх уонна кырдьаҕас киһи мэйиитин үлэтин мөлтөөһүнүн туох ситимниирин дьоппуон учуонайдара быһаардылар. Кэнники кэмҥэ дьон дьиэлэригэр аанньа астаабат буоллулар: сорохтор бэлэм аһы сакаастаан аҕалтарар эбэтэр супермаркет анал маҕаһыыннарыттан атыылаһаллар, атыттар кафелары уонна эрэстэрээннэри ордороллор. …

Учуонайдар ас буһарыы деменция кутталын аччатар диэн быһаардылар… Читать полностью »

Уус-Алдан улууһун полиция отделын дьуһуурунай чааһыгар олохтоох биэнсийэлээх дьахтар даачатыттан ас-үөл уорбуттарын туһунан үҥсүү киллэрбит. Уопсай хоромньу 15 тыһыынча солкуобайга сыаналаммыт. Суһал-көрдүүр үлэлэр түмүктэригэр, уорбаланааччыны холуобунай көрдөөһүн үлэһиттэрэ суоллаан булбуттар. Кини урут уорууга уорбалана сылдьыбыт 55 саастаах олохтоох киһи буолара быһаарыллыбыт. Полицейскайдар быһаарбыттарынан, уорбаланааччы дьиэлээх хотун суоҕунан туһанан, куорат таһынааҕы даача дьиэтигэр киирбит уонна аһы-үөлү …

Биэнсийэлээх дьахтар даачатыттан халбаһыы, сымыыт уонна эт уорбут… Читать полностью »

Саха сиригэр наркотическай эмптэри туттууну сэрэтэр нэдиэлэ саҕаланна. Бу тэрээһин бэс ыйын 22 күнүттэн 28 күнүгэр диэри ыытыллар. Нэдиэлэ сыл аайы бэс ыйын 26 күнүгэр бэлиэтэнэр. Наркотигы сыыһа-халты туһаныыны уонна сокуону кэһэн эргиниини утары охсуһуу аан дойдутааҕы күнүгэр ананар. Наркотигы туттан саҕалыыр дьон үксэ – ыччаттар, үксүгэр 35 саастарыгар диэри дьон буолара, ордук улахан долгуйууну …

Саха сиригэр наркоманияны сэрэтии нэдиэлэтэ саҕаланна Читать полностью »

Покровскай куорат уонна Өктөм нэһилиэгин баһылыктара, ону тэҥэ байыаннай дьайыы бэтэрээнэ  байыаннай дьайыы зонатыгар сырыыларын түмүктээтилэр. Кинилэр инники кирбиигэ сулууспалыыр Хаҥалас улууһун байыастарыгар гуманитарнай көмөнү тиэртилэр. Покровскай куорат баһылыга Виктор Константинов иһитиннэрбитинэн, дэлэгээссийэ сүрүн байыаннай сорудахтарынан сылдьыбыт, ол курдук Запорожскай уонна Купянскай хайысхаларынан тиийбит. Үлэ бастаан Донецкайтан саҕаламмыт, онтон дэлэгээссийэ Луганскай уобаласка тиийэн «Боотур» этэрээт …

Хаҥалас улууһун дэлэгээссийэтэ байыаннай дьайыы зонатыгар ситиһиилээхтик сылдьан кэллэ Читать полностью »

Киһи барыта сылайар-элэйэр. Сылаа төһө түргэнник ааһара киһи доруобуйатыттан уонна сааһыттан тутулуктаах. Эдэр, доруобай киһи кыратык олоро түстэ, аһаата да сылайбытын тута умнар. Сылайыы төрдө: илии-атах, өй ыарахан үлэтэ, араас стресс,  ыарыы, сыыһа аһааһын, куһаҕан дьаллык, уо.д.а. Киһи үксэ, сылааны таһаарабын диэн, кофе, арыгы, табах үрдүгэр түһэр. Итилэр хааҥҥа адреналины элбэтэллэриттэн киһи чэпчээбит, сынньаммыт курдук сананар. …

Сылааны хайдах аһарабыт? Читать полностью »

Бэс ыйын 21 күнүгэр ыччаттарга «Больше, чем путешествие» диэн киэҥ хабааннаах бырайыак саҕаланна. Орто уонна үрдүк үөрэхтэр устудьуоннарын, волонтердары уонна Арассыыйатааҕы куурустар кыайыылаахтарын «Время открытий» түмтэ. Бу похуот норуот уус-уран оҥоһуктарын күнүгэр ананар. «Билигин биһиги оҕолорбут интэриэһинэйдик, көхтөөхтүк уонна бэйэлэрин сайыннаралларыгар туһалаахтык бириэмэлэрин атааралларыгар бары кыахтар бааллар. Росмолодежь, «Движение Первых» уонна «Больше, чем путешествие» бырагыраама …

Ыччат түмүстэ Читать полностью »

Саха норуота былыр-былыргыттан кус быһый, ат түргэн, былчыҥнаах уонна сымса бөҕөстөрүн уос номоҕо гынан кэпсиир үтүө үгэстээх. Кинилэр хорсун, күүстээх быһыылара үгүс үһүйээннэргэ киирэн, көлүөнэттэн көлүөнэҕэ киэн тутта кэпсэнэр. Ол курдук, Бүлүүчээн сиригэр-уотугар төрөөн-үөскээн олорон ааспыт, омуннаах күүстээх Маччаҕа Бөҕө аата Сунтаар ыһыаҕар сыл ахсын айхалланан ааттанар. Бу ураты тэрээһиҥҥэ күүстээхтэр, түргэттэр уонна сымсалар күөн …

Маччаҕа бөҕө — Сунтаар ыһыаҕын өрөгөйө! Читать полностью »

Оҥоһуу өй (ИИ) биһиги үлэбитигэр уонна күннээҕи олохпутугар сыһыаммытын тосту уларытар кэмигэр олоробут. Ол иһигэр, Оҥоһуу өй көмөтүнэн оҥоһуллубут муусуканы арыт тыыннаах муусукаттан араарыа да суохпутун сөп курдук буолла. Ол да иһин, муусука эйгэтигэр оҥоһуу өйү туттуу тула мөккүөр билигин да уҕараабат. Бүгүн биһиги “Итии чэй” рубрикабытыгар дьэ, бу эйгэни баһылаабыт дьикти суоллаах-иистээх Николай Азаматович …

Оҥоһуу өйү “ыллатар” Суор Сурук Читать полностью »