Киһи барыта сылайар-элэйэр. Сылаа төһө түргэнник ааһара киһи доруобуйатыттан уонна сааһыттан тутулуктаах. Эдэр, доруобай киһи кыратык олоро түстэ, аһаата да сылайбытын тута умнар.
Сылайыы төрдө: илии-атах, өй ыарахан үлэтэ, араас стресс, ыарыы, сыыһа аһааһын, куһаҕан дьаллык, уо.д.а. Киһи үксэ, сылааны таһаарабын диэн, кофе, арыгы, табах үрдүгэр түһэр. Итилэр хааҥҥа адреналины элбэтэллэриттэн киһи чэпчээбит, сынньаммыт курдук сананар.
Саахар, кэмпиэт, барыанньа эниэргийэни түргэнник биэрэллэр. Онон киһи сылайан, сотору-сотору минньигэһи сиэн баҕарар буолар. Наһаа саахардаах аска үөрэммит киһи куртах аннынааҕы быччархайа инсулины таһаарар кыаҕа кыччаан, саахар диабетыгар ылларыан сөп. Ол аата инсулин диэн гормона тиийбэт буолан, астан үөскүүр глюкоза килиэккэлэргэ кыайан киирбэккэ, хааҥҥа мунньустар. Оччоҕо хааҥҥа саахар үрдүүр.
Маныаха маннык судургу сүбэлэри биэрэллэр.
Бастатан туран эрэсиимнэниҥ! 7-8 чаас утуйуҥ. Биир кэмҥэ сытыҥ, туруҥ. Ууну иһиҥ. Ыраас салгыҥҥа күүлэйдээҥ. Тиэтэйбэккэ оргууй аҕай хаамыҥ. Иҥэмтиэлээх аһы-үөлү аһааҥ. Үлэлии олорон туран сынньаныҥ. Сэрээккэлээҥ, хамсаныҥ, хаамыҥ.
Саха ыалын халандаарыттан («Айар», 2026 с.) уонна интэриниэттэн ылылынна.