Ил Дархан Айсен Николаев социальнай хайысхалаах бэлиитикэтин биир холобурунан тус сыаллаах хапытаал – Саха сиригэр хас биирдии оҕо төрөөтөҕүнэ бэриллэр Дьиэ кэргэн хапытаала буолар. Манна даҕатан эттэххэ, өрөспүүбүлүкэтээҕи хапытаал суумата кээмэйдээх көмө хайа да эрэгийиэҥҥэ оҥоһуллубат. Бу көҕүлээһин 2022 сылтан олоххо киллэриллэн, 2027 сылга диэри салҕанар. Өрөспүүбүлүкэҕэ 50 тыһыынчаттан тахса дьиэ кэргэн “Үйэ оҕолоро” тус сыаллаах хапытаалы ылла.
“Саха сиригэр оҕо төрөөһүнүн туһунан этэр буоллахха, биһиги өрөспүүбүлүкэбит хас биирдии төрдүс киһитэ – оҕо. Ол эбэтэр нэһилиэнньэ 25 бырыһыанын оҕолор ылаллар. Бу — Уһук Илиҥҥэ уонна дойдуга барытыгар даҕаны дьоһуннаах көрдөрүү. Маннык көрдөрүү ситиһиллибитигэр төрөппүттэр өҥөлөрө улахан, оттон судаарыстыба соруга – дьиэ кэргэттэри өйөөһүн”, — диэн СӨ үлэҕэ уонна социальнай сайдыыга миниистири солбуйааччы Наталья Черноусова Перинатальнай кииҥҥэ Оҕо көмүскэлин күнүгэр төрөөбүт 13 кырачааны балыыһаттан таһаарыы үөрүүлээх сиэригэр-туомугар иһитиннэрдэ.
Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр оҕо төрөөһүнэ элбииригэр, чуолаан орто дойдуга саҥа кэлэр кырачаан чэгиэн төрүүрүгэр, оҕо уонна ийэ доруобуйата туруктаах буоларыгар Дьокуускай куоракка баар икки Перинатальнай киин үлэһиттэрэ улахан кылааттарын киллэрсэ сылдьаллар.
Өрөспүүбүлүкэтээҕи килиниичэскэй балыыһа иһинэн үлэлиир Перинатальнай киин бүгүҥҥү үлэтин хамнаһын-туһунан тустаах дьон маннык билиһиннэрдилэр:
«Кырачаан төрөөһүнэ — барыбыт дьоло»
Данара Донская, Өрөспүүбүлүкэтээҕи килиниичэскэй балыыһа акушерствоҕа уонна гинекологияҕа кылаабынай бырааһын солбуйааччы :
“Биһиги 2027 сылга “Дьиэ кэргэн” национальнай бырайыак бырагырааматынан, РФ бэрэсидьиэнэ Владимир Путин өйөбүлүнэн, Кииммитин саҥалыы хааччыйбыппыт. Былырыын мэдиссиинэ тэриллэрин саҥардарбытыгар 35 мөлүйүөн солкуобай бэриллибитэ, оттон 2027 сылга 200 мөлүйүөнтэн тахса суумаҕа аныгы тэриллэри атыылаһар былааннаахпыт.
Биһиэхэ 500 грамм ыйааһыннаах оҕолорго уонна ыарахан патологиялаах ийэлэргэ көмө оҥорорбутугар наадалаах мэдиссиинэ тэрилэ барыта баар. Биһиги ийэ уонна оҕо бииргэ буолалларыгар 85 куойкалаахпыт. Ону таһынан патология отделениетыгар 60 куойка баар. Катамнез отделениебытынан киэн туттабыт. Тоҕо диэтэххэ, тэрилтэ базатыгар маннык отделениены Уһук Илиҥҥэ бастакынан тэрийбиппит, маннык отделение Уһук Илиҥҥэ биһиги эрэ баарбыт.
Биһиги оҕо күүтэринэн учуокка турбут ийэлэри барыларын кэтээн көрөбүт. Өрөспүүбүлүкэҕэ төһө ийэ учуокка турарын чопчу билэбит. Билигин 5900 кэриҥэ дьахтар учуокка турарыттан доруобуйатын туругунан кутталлаах бөлөххө хас дьахтар турарын эмиэ билэбит. Хас биирдии улууска ийэ уонна саҥа төрөөбүт кырачаан ыарыыларын аҕыйатарга үлэ барар.
Үлэһиттэрбит туһунан этэр буоллахха, биһиэхэ сүрүннээн бэйэлэрин үлэлэригэр бэриниилээх дьон үлэлииллэр. Манна 20 уонна сүүрбэттэн тахса сыл үлэлиир дьон – дьиҥнээх бүгүрү үлэһит дьон. Кинилэр бэйэлэрин үлэлэрин түмүгүн тута көрөллөр. Кырачаан төрөөһүнэ — барыбыт дьоло, онон биһиги наһаа үчүгэй, истиҥ эйгэлээхпит”.
Наталья СОСИНА, Өрөспүүбүлүкэтээҕи килиниичэскэй балыыһа Перинатальнай киинин саҥа төрөөбүт уонна болдьохторун иннинэ төрөөбүт оҕолор патологияларын отделениетын сэбиэдиссэйэ :
“Биһиги Кииммитигэр сыл аайы алта тыһыынча кэриҥэ кырачаан күн сирин көрөр. Бу – биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр төрүүр оҕолор 50-ча бырыһыаннарын ылар. Перинатальнай кииммит мэдиссиинэ үрдүк таһымнаах, саамай аныгы уонна Уһук Илиҥҥэ саамай үчүгэй тэриллэринэн хааччыллыбыппыт. “Дьиэ кэргэн” национальнай бырайыак көмөтүнэн модернизация куруук ыытыллар”.
х х х
Дьокуускай куоракка Перинатальнай киин “Доруобуйа харыстабыла” национальнай бырайыак чэрчитинэн тутуллубута. Оттон мэдиссиинэ тэриллэринэн “Уһун уонна көхтөөх олох” уонна “Дьиэ кэргэн” национальнай бырайыактарынан салгыы хааччыллаллар. 2018 сыллаахха арыллыбыт Киин Өрөспүүбүлүкэтээҕи килиниичэскэй балыыһа састаабыгар киирэр. Манна акушерство-гинекология, неонатология, педиатрия уонна анестезиология-реанимация), амбулатория-поликлиника өҥөлөрүн оҥороллор.