Чаһы киһи олоҕор бигэтик киирбит тэрил. Кинитэ суох хайдах олоробут диэн санаа да кыайан кэлбэт. Билиҥҥи бары тэриллэр бириэмэни көрдөрөр функциялаахтар.
Бу киһиэхэ бириэмэ улахан суолталааҕын өссө төгүл туоһулуур. Дьон саныырынан, бириэмэ өй-санаа таһынан баар, бэрт түргэнник ааһыан, эбэтэр уһуннук да устуон сөп. Ол эрээри киһи бэйэтин баҕатынан кинини бытаардыан да, түргэтэтиэн да сатаммат.
Туох эрэ өйдөммөтү быһаараары дьон билгэлэргэ тиийэр. Ол курдук, чаһы кытта сибээстээх элбэх билгэ баар. Саамай кутталлааҕа, бириэмэ тохтоон хаалыыта эбэтэр төттөрү ааҕыыта буолар. Ол иһин, чаһы төттөрү барарын көрдөххө, киһи туох буоларын билиэн баҕарар. Чаһы тоҕо төттөрү барарый? Билгэ кистэлэҥэ тугу этэрий? Билгэ быһыытынан, чаһы төттөрү бардаҕына, кэнники кэмҥэ кыайан бүтэрбэккэ сылдьар дьыалаҕар хаттаан төннүү. Сорохтор киһи олохтон бараары гыннаҕына дииллэр. Онон, төттөрү барар чаһыны атын сиргэ уурар эбэтэр батарыайатын уларытар ордук.
Түүлгэр чаһы төттөрү бардаҕына, бу киһи урут оҥорбутуттан кэмсинии диэн тойоннууллар. Ол эрээри, ааспыты кэмсинии – бириэмэни халтайга ыытыы.
Часовщиктар этэллэринэн, бу – механизм алдьаныыта эрэ. Сороҕор чаһы охсулуннаҕына эмиэ төттөрү барыан сөп.