Аан Алахчын Хотуҥҥа сүгүрүйэр сиэр-туом

Саха былыргы үгэһинэн, от ыйа —  Аан Алахчын Хотун ыйа. Аан Алахчын Хотун — сир-дойду, айылҕа иччитэ, киһи аймах көмүскээччитэ уонна олох төрдө. 
Хаартыска: Тимофей Степанов хартыыната

Аан Алахчын Хотун — Айыылартан биирдэстэрэ. Кини аата элбэх. Сороҕор Күөгэл Хотун, Иһэгэй Хотун  дииллэр. Аан Алахчын үксүн аар хатыҥ маска олорор. Атын мастарга, кэрэ томторго, тумулга эмиэ олоруон сөп. Кини нүөл эттээх-сииннээх дьахтар буолан көстөр. Сороҕор сир-дойду алдьаннаҕына-кээһэннэҕинэ, аас баттахтаах эмээхсин буолан түүлгэ көстөр, ытыыр, соҥуур.

Аан Алахчын  үүнээйилэри, кыыллары, көтөрдөрү араҥаччылыыр. Кини Иэйиэхсит күүһүн айылҕаҕа биэрэр. Алахчын олорор сирэ ытык сир буолар. Кини Эрэкэ-дьэрэкэ оҕолордоох. Аан Алахчын киһиэхэ киирэн, киһини оту-маһы, кыылы-көтөрү, үөнү-көйүүрү кытта сибээстиир. Киһини көрө-истэ, араҥаччылыы сылдьар, дьоҥҥо чугас. Куһаҕан майгыттан, быһыыттан кэлэйэр, киэр хайыһар. Онон аламаҕай Айыыбытыгар сүгүрүйэ, үҥэ-сүктэ сылдьыахтаахпыт.

Аан Алахчыҥҥа анаан ыам ыйыгар, бэс ыйын саҕаланыытыгар салама ыйааһынын туома ыытыллар. Бэс ыйын бастакы аҥаарыгар Эрэкэ-дьэрэкэ оҕолорго анаан Туҥуй кымыс ыһыаҕа буолар.

Анал сиргэ, хатыҥ чараҥҥа Аан Алахчын Хотуҥҥа сүгүрүйэр сиэр-туом толоруллар. Бастаан алгысчыт уот оттон, уот иччитэ Хатан Тэмиэрийэҕэ, онтон сир-дойду иччитэ Аан Алахчын Хотуҥҥа махтанар алгыс тылларын этэр, арыылаах алаадьынан айах тутар. Ол кэнниттэн хотун дьахталлар ыллыы-ыллыы хатыҥ мастарга уйгу-быйаҥ бэлиэтин, саламаны ыйыыллар.

Алгыһа: 

Нарын-наскыл, нарыл-наскыл, нарыл-наскыл!

Үүнэри төрүттээччи,

Быйаҥы биэрээччи,

От анныгар обугунаспыт

Ойуу-бичик уолаттардаах,

Сэбирдэх быыһыгар сибигинэспит

Ойуу-бичик кыргыттардаах,

Үүс кыыл тириитэ бэргэһэтин

Эҕэтэйдии кэппит,

Киис кыыл тириитэ саҕынньаҕын

Нэлэккэйдии кэппит,

Баһыы көмүс тарбахтаах,

Көҕүөр-таһыар эмиийдээх,

Күскэм-тускул,

Айхал-мичил,

Аан Алахчын

Хотун ийэбит,

Бэттэх көрөн

Мичик гын!

Дом!

ТАР5АТ: