Саха сирэ

Үтүө санаанан, сүбэнэн

Атамайдааҕы сынньалаҥ киинин кэлэктиибэ үтүө санаанан салайтаран дьоҥҥо-сэргэҕэ көмөлөһөр. Өрөбүл күннэри кинилэр туһалаахтык атаардылар. Ол курдук, «Дьулуур» инбэлииттэр түмсүүлэрин чилиэнигэр Р.И.Ефремоваҕа тиэргэнигэр көмөлөстүлэр. Тиэргэнин иһин өрө тартылар, хаптаһыннары хомуйдулар, сааһылаатылар. Анна Дмитриева, Атамай, Горнай. Ааптар хаартыскаларга түһэриитэ

Куоскалар — билгэһиттэр

Куоска бары буолуохтаах мөкү да, үтүө да өрүттээх уларыйыылары-тэлэрийиилэри эрдэттэн билэр. Оннооҕор халлаан туругун кытта сөпкө билгэлиир дииллэр. Холобур: Өрөҕөтүнэн тиэрэ сытан утуйар буоллаҕына, халлаан сылыйар, итийэр. Төбөтүнэн иһигэр түүрүллэн утуйар — халлаан тымныйар. Кутуругун салыыр эбэтэр көҥүлүнэн хамсатар — тибии түһэр. Кутуругун салыыр, төбөтүн кистиир — ардыыр. Кэлиҥҥи атаҕын өрө көтөҕөр буоллаҕына, тыалырар. Кулгааҕын …

Куоскалар — билгэһиттэр Читать полностью »

Элбэх оҕолоох дьоҥҥо биир кэлим босуобуйаны ылыыны судургутутуохтара

Ыам ыйыгар олоххо кэккэ сокуоннар киирээри тураллар. Онтон биирдэстэринэн биир кэлим босуобуйа буолар. Ыам ыйын 22 күнүттэн үстэн элбэх оҕолоох төрөппүттэр единэй босуобуйаны, өскөтүн биир киһиэхэ тэҥнэһэр орто дохуоттара эрэгийиэн алын тиийинэн олорор кээмэйин ааспыт даҕаны буоллаҕына, өссө биир сыл уһаттарыахтарын сөп. Ол гынан баран  тиийинэн олорор алын кээмэйтэн 10 бырыһыан үрдүө суохтаах. Объясняем.РФ суруйарынан, …

Элбэх оҕолоох дьоҥҥо биир кэлим босуобуйаны ылыыны судургутутуохтара Читать полностью »

Сомоҕолоһуу күүһэ — үлэҕэ!

Үлэ күнүн көрсө Сунтаар дьоно-сэргэтэ уонна тэрилтэлэр үлэһиттэрэ көхтөөх субуотунньукка таҕыстылар. Кыһыны быһа мунньуллубут бөҕү-сыыһы хомуйан, уулуссалары ыраастаан, нэһилиэк сирэ-уота тупса түстэ. Бырааһынньык саамай суолталаах түгэнинэн улуус дьаһалтатын эр дьоно тэрийбит аһымал аахсыйалара буолла. Кинилэр биир киһи курдук түмсэн, байыаннай дьайыыга сылдьар уолаттар дьиэ кэргэттэригэр оттук маһы бэлэмнээтилэр. Уопсайа 62 киһи күүһүн түмэн саһаан маһы …

Сомоҕолоһуу күүһэ — үлэҕэ! Читать полностью »

Баһаарга саастаах дьахтар эмсэҕэлээтэ

Ааспыт сууккаҕа өрөспүүбүлүкэҕэ 7 техногеннай баһаар таҕыста, биир киһи эмсэҕэлээтэ диэн ЫБММ Саха сиринээҕи салаатын пресс-сулууспата иһитиннэрдэ.   ЫБММ баһаарынайдара Дьокуускайга Покровскайдыыр суолга Тускул түөлбэҕэ сэтиэнэх от, Некрасов, Каландаришвили уулуссаларга бөх-сыыс умайбытын умуруордулар.  Хатаска Севернай уулуссаҕа чааһынай дьиэ умайда. Томпо улууһугар Хаандыга бөһүөлэгэр Лесной уулуссаҕа элбэх кыбартыыралаах дьиэҕэ баһаар тахсан,  1952 с.т. дьахтар эмсэҕэлээтэ.  

«Полярные волки» хамаанда Иркутскайтан Улуу Кыайыы кубоктаах кэллэ

Муус устар 27-29 күннэригэр Иркутскай куоракка 2017–2018 сыллааҕы төрүөх оҕолорго Улуу Кыайыы кубогар аналлаах хоккей күрэхтэһиитигэр аһаҕас турнир буолан ааста. Бурятияттан, Иркутскайтан уонна Саха сириттэн барыта 6 хамаанда күрэхтэстэ. Түмүккэ икки хамаанда — «Олимпия» (Иркутскай) уонна «Полярные волки» (Дьокуускай) бастаатылар. — Саха сириттэн 14 оҕо кыттан, кыайыы өрөгөйүн билэн, үөрэн-көтөн кэллэ. Турнир финалын кэмигэр биһиги …

«Полярные волки» хамаанда Иркутскайтан Улуу Кыайыы кубоктаах кэллэ Читать полностью »

СҮБЭҺИТ: Ыам ыйыгар тугу олордобут?

Дойдуга хааччахтааһынынан, экология киртийиитинэн сибээстээн, ис ырыынагы сайыннарыыга, олохтоох аһы-үөлү, оҕуруот аһын дэлэтиигэ улахан болҕомтону уураллар. Бэйэ ылбыт сиэмэтин хааччыныы эмиэ улахан оруоллаах. Арктикатааҕы судаарыстыбаннай агротехнологическай университет ойуур комплексыгар уонна сири оҥорууга факультетын агрономия уонна химия кафедратын старшай преподавателэ Мария Лукина пекинскэй хаппыыстаны олордууга үгүс сыллаах уопутуттан үллэстэр. ПЕКИНСКЭЙ ХАППЫЫСТА Кэлин Саха сирин олохтоохторо пекинскэй …

СҮБЭҺИТ: Ыам ыйыгар тугу олордобут? Читать полностью »

Өлөөҥҥө күн-дьыл туруга

Өлөөн улууһугар халлаан туруга урукку сыллардааҕар олох биллэрдик уларыйбытын олохтоохтор бэлиэтииллэр. Бастакы ардах ыам ыйын саҕаланыыта түһээччи, оттон билигин хаһан баҕарар ардах, хаар түстэҕинэ киһи соһуйбат. Ыам ыйыгар түүн улаханнык тоҥорооччу, билигин оннук көстүү суоҕун кэриэтэ. Улахан самыырдаах өксүөн күннэр ыам ыйын ортотугар буолааччылар. Тыаҕа сылдьар киһи итини барытын кэтии, бэлиэтэнэ сылдьар идэлээх. Н.Колодезникова Убайдарым …

Өлөөҥҥө күн-дьыл туруга Читать полностью »

СҮБЭҺИТ: хортуоппуй мырчыстыбыт, сымнаабыт буоллаҕына

Бэртээхэй сүбэ-ама. Саха ыалын халандаарыгар туһалаах сүбэ-ама элбэх буолар. Бука, элбэх хаһаайка туһанан эрдэҕэ. Холобур, хаптаҕас барыанньатын оҥорорго маннык бэртээхэй сүбэ суруллубут. «Хаптаҕас саамай битэмииннээх сир аһа диэн этэллэр. Ол эрээри, барыанньалаатахха элбэх саахары эрэйэр, отонунан төһө да бэйэлээх элбэҕи сиэбэккин. Хаһаайкалар хаптаҕас барыанньатын маннык оҥорон боруобалааҥ.  1,5 кг хаптаҕас, 2 кг саахар, 500 гр …

СҮБЭҺИТ: хортуоппуй мырчыстыбыт, сымнаабыт буоллаҕына Читать полностью »

Эһиил 2027 сылга хас күн сынньанабыт?

2027 сылга Саҥа дьыл сынньалаҥа 11 күн буолуоҕа – ахсынньы 31 күнүттэн тохсунньу 10 күнүгэр диэри. Дойду Үлэҕэ министиэристибэтэ 2027 сыллааҕы үлэ уонна бырааһынньыктааҕы халандаар бырайыагын уопсастыбаннай ырытыыга таһаарбыт. Бу туһунан Объясняем.РФ суруйар.  2027 сылга 3 күн биэстэ өрүөхпүт: олунньуга, кулун тутарга, иккитэ – ыам ыйыгар уонна бэс ыйыгар. Ону тэҥэ, түөрт күннээх өрөбүллэр бааллар: …

Эһиил 2027 сылга хас күн сынньанабыт? Читать полностью »