Саха сирин уһун тымныы кыһынын кэннэ уонна сааскы халлаан уларыйар кэмигэр киһи иммунитетын бөҕөргөтөрө олус суолталаах, доруобуйаҕа туһалаах, битэмииннээх облепихалаах чэй туһунан кэпсиибит.
Облепиха чэйэ туох туһалааҕый?
Облепиха (нууч. облепиха, сахалыы сорохтор чаҥар уга эбэтэр үөт отон диэн ааттыыллар) — айылҕа биир саамай баай битэмииннээх бэлэҕэ.
- Иммунитеты бөҕргөтөр: Облепихаҕа С битэмиин лимоннааҕар хас да төгүл элбэх. Ол иһин тымныйыыны утары охсуһарга уонна доруобуйаны бөҕөргөтөргө саамай үчүгэй отон.
- Сэниэ биэрэр: Ньиэрбэни уоскутар, истириэһи таһаарар, утуйар ууну тупсарар уонна киһиэхэ кут-сүр, сэниэ киллэрэр.
- Тириини тупсарар: Антиоксиданнара уонна Е, А битэмииннэрэ элбэх буолан, киһи тириитин, баттаҕын туругун тупсарар, эдэр көрүҥнүүр.
Дьокуускайга уонна өрөспүүбүлүкэҕэ хантан булуохха сөбүй?
Билигин облепиханы булар уустуга суох. Дьокуускай куоракка бааһынай ырыынакка сибиэһэй эбэтэр тоҥоруллубут отоннору атыылаһар кыах баар. Ону таһынан өрөспүүбүлүкэ улахан супермаркеттарыгар уонна маҕаһыыннарыгар тоҥоруллубут облепиха бакыатынан киэҥник атыыланар. Олохтоох оҥорон таһаарааччылар, ону тэҥэ араас кафелар уонна эрэстэрээннэр бэлэм облепихалаах сироптары, оргутарга эрэ наадалаах тоҥоруллубут чэйи дьоҥҥо-сэргэҕэ тиэрдэллэр.
Дьиэҕэ хайдах бэлэмниибитий?
Чэйи астыыр олус судургу. Итии ууга битэмииннэрэ өлбөттөрүн туһугар оргуппакка, 80-90 кыраадыстаах (оргуйбутун кэннэ кыратык сойбут) ууга көөнньөрөр ордук.
1. Боростуой облепихалаах чэй (мүөттээх)
- Наада буолар: 100 гр облепиха, 2-3 ньуоска мүөт, 500 мл итии уу.
- Хайдах оҥоробут: Облепиханы иһит түгэҕэр ньуосканан илдьиритиҥ (уутун таһаарыҥ). Итии ууну кутуҥ уонна 10-15 мүнүүтэ хаппахтаан көөнньөрүҥ. Чэй кыратык сойбутун кэннэ мүөтү эбэҕит (мүөтү оргуйа турар итии ууга кутуллубат, битэмиинин сүтэрэр).
2. Имбиирдээх уонна апельсиннаах чэй
- Наада буолар: 100 гр облепиха, кыра имбиир силиһэ (эбэтэр 0,5 чаайынай ньуоска хатарыллыбыт имбиир), 2-3 апельсин кырбаһа, мүөт эбэтэр саахар амтанын көрөн.
- Хайдах оҥоробут: Облепиханы илдьиритиҥ, сибиэһэй имбиири теркаҕа аалыҥ уонна апельсин кырбастарын ууруҥ. Барытын иһиккэ уган баран итии ууну кутуҥ. 15 мүнүүтэ көөнньөрөн баран иһиэххитин сөп. Бу чэй тымныы киэһэ киһини олус үчүгэйдик ириэрэр, тымныйбыт буоллахха күөмэйи эмтиир уонна сэниэ биэрэр.
Бэйэҕит доруобуйаҕытын харыстааҥ, битэмииннээх облепиха чэйин иһэн мэлдьи сэргэх, сэниэлээх буолуҥ!