Бырабыыталыстыба отчуотун быһа эпииринэн түмүктүүр тэрээһиҥҥэ МАХ сыһыарыынан көрөөччү ыйытыы биэрдэ: “Биһиэхэ оскуолаҕа маастар баар, оҕолору үлэҕэ үөрэтэр. Билигин саҥа быраабыланан кини оҕолору кытта үлэлиир кыаҕа суох дииллэр. Оҕо уруокка эрэ буолбакка, быраактыкаҕа эмиэ үөрэниэхтээх. Кинини хайдах эмэ оскуолаҕа хаалларыахха сөп дуо?”.
Тустаах ыйытыыга үөрэх уонна билим миниистирэ Нюргуна Соколова хоруйдаата.
— Былырыын үөрэх эйгэтигэр үлэни сааһылааһыҥҥа, сөп түбэһиитигэр улуустары кытта улахан үлэ барбыта. Бары үөрэх тэрилтэлэрин штатнай расписаниеларын, үөрэххэ былааннарын бэрэбиэркэлээбиппит. Билигин үлэлии турар норматив иитинэн сиэрдээхтик көрбүппүт. Маныаха, бастатан туран, ФГОС туолуута хааччыллыахтаах. Сарбыйыыга административнай-салайар үлэһиттэр эрэ хаарыллыбыттара. Учууталлар бары хаалбыттара.
Федеральнай модельнай штатнай расписаниеҕа олоҕуран, биһиги олорор сирбитин, эрэгийиэммит уратытын, ол иһигэр кыра кэмпилиэктээх оскуолалары учуоттуур эрэгийиэннээҕи расписание оҥоһуллубута. Эһиги ыйытыыгыт чопчу бэрэбиэркэ кэмигэр булуллубут кэһиллиини көрдөрөр. Үлэҕэ үөрэтэр маастар, дуоһунаһынан үөрэнээччи оробуочай идэни ыларын туһугар үлэлиир. Бу манна сөп түбэһэр лиссиэнсийэ уонна муниципальнай сакаас буолар. Хомойуох иһин, оскуола барыта маны тутуһан олорор буолбатах этэ. Өрөспүүбүлүкэ оскуолаларыгар 162 үлэҕэ үөрэтэр маастар баарыттан, 82 киһи эрэ үөрэтэр лиссиэнсиэйэлээҕэ. Онон көннөрөр ирдэнэр. Маныаха быһаарыы быһыытынан биһиги үлэ инструктора дуоһунаска көһөрүүнү көрөбүт. Оскуоланы бүтэрээччилэр аттестаты эрэ буолбакка, ону тэҥэ, оробуочай идэни эмиэ ылыахтаахтар диэн Ил Дархан бигэргэппит Ыйааҕа баар. Маныаха анаан “Мин бастакы идэм” бырайыак үлэлиир. Бырайыак көдьүүстээҕэ көһүннэ, сылга 2500 кэриҥэ оҕо оробуочай идэни ылар буолла. Кинилэргэ биһиги кэллиэстэрбит, тиэхиньикумнарбыт көмөлөһөллөр. Онон ити этэр оскуола салалтата боппуруоһу толкуйдаан, үлэни ыытан лиссиэнсийэ ылыахтаах. Оччотугар үөрэнээччилэрбит оскуоланы бүтэрэллэригэр оробуочай идэлээх тахсыах этилэр, — диэн быһааран биэрдэ.