Саха сиригэр орто анал үөрэх систиэмэтэ хайдах уларыйар, өссө туох кыаҕы биэриэй диэн ыытааччы «Быһа лииньийэ» кэмигэр Ил Дархантан ыйытта.
— Кэлин орто анал үөрэххэ дойду үрдүнэн улахан уларыйыы киирдэ. Билигин онноооҕор Москваҕа 9-с кылааһы бүтэрээччилэр аҥаардара кэллиэскэ туттарсар барар. Оҕолор оробуочай идэлэри ылан, улахан хамнаһы аахсар баҕалаахтар. Тоҕо? Билигин оробуочай идэ ирдэнэр.
Биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр эмиэ оҕолор орто үөрэҕи сэҥээрэллэр. Былырыын 43 орто үөрэх тэрилтэтигэр туттарсыыга биир миэстэҕэ быһа холуйан 6 киһи куонкурустаспыта. Ол эрээри, рекордсменнар эмиэ бааллар. Холобур, информационнай технология кэллиэһигэр (уруккута сибээс) биир миэстэҕэ 14 киһи куонкурустаспыта. Онтон Дьокуускайдааҕы педагогическай кэллиэскэ, бэйэм даҕаны соһуйбутум, бэрэбиэркэлээбитим, чопчу бүддьүөт миэстэтигэр 29 киһи этэ. Бу аата оҕолор сэҥээрэллэрин, ирдэнэрин туоһулуур.
Билигин үгүс кэллиэстэр сайдан, уларыйан эрэллэр. Мэдиссиинэ кэллиэстэрэ улуустар кииннэригэр салааларын арыйаллар. Кинилэр үчүгэй үлэлэрин түмүгэр, миэстэтигэр сиэстэрэлэри бэлэмниир буолан, билигин бу кыһалҕа олус сытыытык турбат.
Бөдөҥ бырамыысыланнай тэрилтэлэргэ исписэлиистэри бэлэмниир кэккэ кэллиэстэр хампаанньалары кытта быһаччы үлэлэһэллэр. Саха сирин соҕурууҥҥу технологическай кэллиэһин ойуччу тутан бэлиэтиэхпин баҕарабын. Таас чох бөдөҥ хампаанньаларын, бастатан туран, “Колмары”, “Эльгауголь” тэрилтэни кытта ыкса ситимнээхтик, сөпкө үлэлиир. Күн бүгүн тустаах кэллиэс өрөспүүбүлүкэҕэ, ону ааһан уһук Илиҥҥэ хайа бырамыысыланнаһыгар исписэлиистэри үөрэтиигэ лидеринэн буолар.
Биһиги араас күөн күрэстэргэ кыттабыт. Ааспыт сылларга “Профессионалитет” бырагырааманан кэллиэстэри өрөмүөннээһиҥҥэ, тэрилинэн хааччыйыыга 300 мөл. солк. тахса федеральнай үп туһанылынна. Орто үөрэҕи салгыы даҕаны сайыннарыахпыт, — диэн эттэ.