Олунньуга, кулун тутарга тугу олордобут?

Халлаан сырдаан, сылыйан үүнээйини олордуу кэмэ кэллэ. Бу нүөмэргэ чопчу сибэккигэ тохтоон ааһыахха. Хаһыаппыт солбуллубат сүбэһитэ, уопуттаах оҕуруотчут, Чурапчы улууһун С.Д.Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолатын үлэҕэ үөрэтэр маастара, агроном-учуонай Мария Лукина ыйыытыгар-кэрдиитигэр сигэниэҕиҥ.

 
Үүнээйи олордуллар кэмин тутуһуҥ

Ханнык баҕарар үүнээйи бэйэтэ олордуллар бириэмэлээх, ону бу арассаада кэминэн ааҕабыт. Саха сиригэр үүннэриллэр сибэккилэр уонна оҕуруот астара бары арассааданан олордуллар бириэмэлэрэ уһун уонна кылгас кэмнээх күннэриттэн тутулуктаах. Ол курдук эустома, дельфиниум 5–6 ый устата арассаадаланан, ол кэннэ олохтоох сирдэригэр көһөрүллэр. Олус эрдэ арассаадаламмыт үүнээйи сырдыга, сылааһа тиийбэккэ устунан ыарытыйан барыан сөп. Хойут таһаарыллыбыт сиппэккэ хаалыан сөп. Онон үүнээйи олордуллар кэмин булгуччу тутуһар ирдэнэр.

Сибэккилэр

Олунньуга уонна кулун тутарга ханнык сибэккилэри ыһыахха сөбүн ырытан көрүөҕүҥ.

Эустома — Ирландия розата. Бу сибэкки розатыҥы курдук кэрэ, чаҕылхай уһун (букетнай) уонна кылгас уктаах көрүҥнэрдээх. Кылгас уктаах суортар 20–35 см уһуннаахтар: Рози белая (махровай), Сапфир Пинк Рим, Кармен, о. д.а. көрүҥнэрэ. Уһун, 50–80 см уктаахтарга киирсэллэр: Золушка, Мариачи Кармин, Эхо розовая, Эхо лавандовая, Мадам Баттерфляй, Эхо Шампань уо. д.а. уопсайа, 60‑ча суорт. Саха сиригэр кылгас уктааҕын олордо сатыыллар. Бу суортары көрүүтүн кыайдахха, сааска диэри үүнүөн сөп. Иһиккэ эбэтэр кашпоҕа туспа олортоххо, күһүн киллэриллэр. Билигин кылгас уктаахтары арассаадалыыр кэм (3–4 ый).

Дельфиниум — уһун сыллаах сибэккилэргэ киирсэр (15 сыл), ол гынан баран, биир сыллаахтар диэн эмиэ бааллар. Сибэккитин өҥө араас, үнүгэһин уһуна 90 см — 2 м диэри тиийэр, суорда элбэх. Саха сиригэр сиэмэни тымныыга тутуу (стратификация) ньыматын туһанан ыһыллар. Чараас буору эбэтэр салпыакканы уунан илитэн, ол үрдүгэр сиэмэни ыһан баран холодильникка 4–5 угуллар, салапаанынан бүрүйэн, 1–2 нэдиэлэ туруоруллар.

Аквилегия — 60–70 см уһуннаах, араас өҥнөөх, сибэккитэ 5 см кэриҥэ буолар. Сибэккитэ сыттаах буолан үөн-көйүүр сөбүлээн мустар, онон сибэкки түргэнник улаатар. Министар, Руби порт, о. д.а. уопсайа 35 араас суортаах. Олордорго сиэмэтин булгуччу тымныыга тутан үүннэрэр ирдэнэр.

Лобелияны олунньуга, кулун тутар ортотугар диэри ыһыахтарын сөп. Кыра, бытархай сибэккилээх. Бөлөх уктаах уонна сабырыйан, намылыйан түһэр (ампельнай) үүнээйи. Арассаадатын кэмэ 60–70 хонук. Суортара: Хрустальнай дворец, Кембридж, Белая леди, Сапфир, Жемчужная нить, Фонтан, уо. д.а. Сиэмэтин эмиэ тымныыга тута түһэн баран олордор табыгастаах. Сиэмэтэ бытархай буолан буорунан көмүллүбэт, үрдүнэн эрэ ыһыллар, быыл курдук бытархай сиэмэлэрдээх. Бу биир сыллаах сибэкки.

Львиный зев эмиэ олунньуга, кулун тутарга олордуллар, биир уонна уһун сыллаахтарга киирсэр. Суордуттан көрөн үрдүгэ араас буолар. Уһуннук сибэккилиир. Арассаадатыгар хаппырыыс, онон тута биирдэ туттуллар ыстакааннарга ыһар ордук.

Петунияны олунньуга, кулун тутарга эмиэ сиэмэтин тымныыга уонна итиигэ тутан (стратификациялаан) ыһар табыгастаах, бытааннык үүнэр. Суорда олус элбэх. Кэлин хаһаайкалар Махровайы, Тайдал (изи вейв), Петхао көрүҥнэрин биһирээн үүннэрэллэр. Петуния сиэмэнэн олордууга хаппырыыс, ол иһин арассаадатынан олордууну ордороллор. Таһырдьа олортоххо салгын хамсааһынын, курааны тулуйумутуо, өлгөм сибэккилээх, кырылларын сөбүлүүр сибэкки.

Дихондра серебристая олунньуттан кулун тутар саҥатыгар диэри ыһыллар. Өрүү күөх турар, декоративнай көстүүлээх, манньыат курдук быһыылаах, субуруйан түһэр сибэкки. Таһырдьа биир сыллаах үүнээйи быһыытынан олордуллар. Ыарыыны, итиини да, курааны даҕаны тулуйар, аҕыйах ууну ирдиир.

Брахикома иберисолистная олунньу бүтэһигиттэн кулун тутар 20‑гэр диэри ыһыллар. Биир сыллаах, 30 см диэри уһуннаах сибэкки. Олус үчүгэй сыттаах, сиреневэй, тэтэркэй, сырдык халлаан күөх, маҥан өҥнөөх сибэккилэрдээх. Олордорго сиэмэтин көмпөккө, буорга кыратык баттаан эрэ бэриллэр.

Гацания ромашкатыҥы сибэкки, киэһэтин сабыллар, күннээх сиргэ үүнэрин сөбүлүүр. Олунньу бүтэһигиттэн кулун тутар 10 күнүгэр диэри олордуллар.

Душистай табаҕы сиэмэтин олунньу бүтэһигиттэн кулун тутар 10 күнүгэр диэри ыһыллар. 5–6 см диаметрдаах сибэккилэнэр. Хаһаайкалар киэһэтин уонна былыттаах күҥҥэ таһаарар сытын иһин сөбүлээн олордоллор.

Венидиум подсолнухха майгынныыр, хойукка диэри сибэккилиир, маҥан уонна мандаринныҥы өҥнөөх, биир сыллаах, 60 см диэри уһуннаах, 10 см диэри диаметрдаах сибэккилээх биир чаҕылхай үүнээйи. Сылааһы сөбүлүүр, хахха, күннээх сиргэ сөбүлээн үүнэр. Олус элбэх ууну кутуллубат. Сиэмэтин кулун тутар саҥатыгар ыһыллар.

 

Тэттик сүбэлэр

Сибэкки сиэмэтин маҕаһыынтан атыылаһыахха эбэтэр бэйэ, даачалаах дьон сиэмэтин ылан хааччыныахха сөп. Атыылаһан баран эустома, дельфиниум сиэмэлэрин тымныыга туруорабыт. Холобур, холодильникка +4 С. Бастатан туран, сиэмэни араас ыарыылартан, бактыарыйалартан эмтиибит, ол эбэтэр 40–60 мүн. устата марганцовкаҕа эбэтэр фитоспорин-М (хлоргексидин, алоя) илитэҕит. 2–4 хааппыланы 1 ыстакаан ууга булкуйуллар. Суурадаһын оҥорорго бороһуогу 1–2 чаас иннинэ бэлэмнэниллэр,
1 лиитирэ ууга 3 гр кутуллар. Онтон үүнүүнү күүһүрдэр эттигинэн байытабыт: 1 ыстакаан ууга 1 хааппыла Эпини эбэтэр Циркону (НВ 101) куппут убаҕаска уган ылабыт.

Итиини-тымныыны тулуйа үөрэтэргэ стратификация ньымата туһаныллар. Ол аата сиэмэни таҥаска, буорга сиигирдэн, ол үрдүгэр ууран холодильникка, тымныыга туруоран ылыллар (албыннаан кыһыҥҥы усулуобуйаны тэрийиллэр). Дельфиниум стратификацията суох тыллыбат эбэтэр олус бытааннык үүнэр. Петуния сиэмэтэ эмиэ тымныы ньыманы сөбүлүүр. Ол гынан баран, оргуйбут уунан буору, табылыакканы суурайан кутан, онно олордуллара өссө үчүгэй. Ханнык баҕарар ылыллыбыт буору хайаан да итии, оргуйа турар ууну ыһан сараасатын өлөрөбүт, Фитоспорин-М ыстаран биэрэбит.

Буорга үчүгэйдик уу кутуллар, ол кэннэ сиэмэни баттаныллар, үнүгэһэ бастакыта быгыар диэри сиигэ тиийиэхтээх. Бытархай сиэмэлэри кумахха булкуйан баран буорга биир тэҥник түһэллэрин курдук табыгыната ыһыллар. Эбэтэр лобелияны, быыл курдук сиэмэлээҕи, харандаас төбөтүнэн таарыйан ылан буорга сыһыарыллар. Үрдүн салаппаанынан бүрүйүллэр. Аһара сииктээх буорга сиэмэ сытыйар. Үнүгэстэр быкталлар эрэ 16–18ºC сылаас уонна сырдык эрээри, күн уота тэһэ көрбөт сиригэр туруоруллар.

ТАР5АТ: