Акыйааҥҥа, муораҕа дьикти-дьиибэ балыктар олороллор. Байҕал түгэҕэ өссө да үөрэтиллэ илик буолан, дьикти-дьиибэ балыктар, харамайдар көстөллөр. Дьэ, сорохторун билиэххэ-көрүөххэ.
Ньамах ыстаҥаһыта
Сиринэн хаамар, маска ыттар балык туһунан истибиккит дуо? Бу — ньамах ыстаҥаһыта (илистый прыгун). Кини кислороду инчэҕэй тириитинэн ылан, тыынар. Атах курдук лапчааннарынан сиринэн хаамар, бэл, маска ыттар.
Бу балык тропическай мангровай ойуурга олорор. Онно мастар аҥаардара ууга турар. Онон балык уунан, маһынан сылдьан, аһын булунар.
Таас балык
Бу саамай дьааттаах балык. Соҕурууҥҥу-Илиҥҥи Азия муораларыгар олорор. Көхсүгэр баар чорбоҕордоро күүстээх дьааттаахтар. Таас балык түгэххэ хамсаабакка сытар, кинини булан көрөр олус уустук. Чахчы да, муора түгэҕэр сытар таас курдук дьүһүннээх.
Онон киһи алҕаска үктээн кэбистэҕинэ, бу дьааттаах балык сиэртибэтэ буолуон сөп.
Сельдь хоруола
Бу саамай уһун балык, 8 миэтэрэҕэ тиийэ уһуннаах буолуон сөп. Бу балык олус дириҥ ууга олорор, онон булан көрөр уустук.
Ол эрээри, буурҕа кэмигэр кытылга быраҕыллыбыт балыктары булааччылар. Бу балыгы буллахтарына, олохтоохтор куттаналлар, тоҕо диэтэр, сельдь хоруола кытылга таҕыстаҕына, «бэстилиэнэй тыһыынча» буолар диэн итэҕэйэллэрэ. Былыр бу балыгы өссө «муора моҕойо» диэн ааттыыллара.
Быа балык
Быа балык Саха сиригэр олорор. Көрүҥүнэн эриэн үөҥҥэ майгынныыр. Биир түбэлтэни кэпсиэм.
Биирдэ Бүлүү өрүстэн 1 туонна уу киирэр улахан иһиккэ уу куттардыбыт. Арай, өйдөөн көрбүппүт, иһит иһигэр туох эрэ сылдьар. Хара өҥнөөх, эриэн үөн курдук уһун, синньигэс, лапчаана суох. Уһуна 25-30 см курдук быһыылаах.
Уһун-синньигэс буолан, «водовоз» массыына ууну оборторугар кэлсэн хаалбыт уонна эмиэ соннук иһиккэ түспүт. Тута сатаатыбыт да, сылбырҕата сүрдээх, олох туттарбат. «Сотору аччыктаан өлөрө буолуо», — дэстибит, көрө сылдьыах буоллубут, аны ууну сытытыа.
Ол эрээри, балыкпыт тыыннаах, уста сылдьар. Тугу аһаан сылдьара буолла? Иһит уута аҕыйаан барда. Дьэ, онтон, биир ый кэриҥэ сылдьан баран, өлбүт этэ. Дьэ, тулуурдаах да балык баар буолар эбит.