Чурапчы оройуонун суута материальнай хоромньуну толуйар туһунан Чурапчы нэһилиэгин дьаһалтатын аатыгар үҥсүүнү көрдө. Үҥсээччи ирдэһиитигэр 2023 сыл олунньу 13 күнүттэн бэс ыйын 18 күнүгэр диэри Чурапчы сэлиэнньэтин Интернат микрооройуонугар бэйдиэ сылдьар ыттар биэлэргэ саба түһүүлэрин бэлиэтэммитин суруйбут. Ыттар сылгыларга саба түһүүлэрэ элбэхтэ хатыламмыт, ирдэһээччи Чурапчы оройуонунааҕы ИДьМ отделыгар ол туһунан хаста даҕаны сайабылыанньа суруйбут, полиция үлэһиттэрэ быһаарбыттарынан, ыттар хаһаайыттара суохтар.
2023 сыл олунньу 13 күнүгэр хотон аттыгар ыттар туппут 2 саастаах биэ өлүгэ көстүбүт, ол туһунан өлүү аактата оҥоһуллубут. 2023 сыл бэс ыйын 18 күнүгэр сыбаайа аттыгар эмиэ итиччэ саастаах биэ өлүгэ булуллубут. ИДьМ отделын бэрэбиэркэтин матырыйааллара Чурапчы оройуонунааҕы ветеринария управлениетыгар ыытыллыбыттар, ыт хаһаайыттара булуллубуттар.
Ыспыраапка быһыытынан, икки саастаах эдэр сылгы тыыннаах ыйааһына ырыынак орто сыанатынан 1 киилэтэ 500 солк. тэҥнэһэр. Икки төбө ыйааһынын учуоттаан 225000 солк. тэҥнэспит, ону сууттаһааччы эппиэттээччиттэн ирдээтэ. Ону таһынан сууттаһааччы 3300000 солк. сууманы өлбүт биэлэрэ 25 саастарыгар тиийэ олорон сыл аайы биирдии убаһаны аҕалыахтарын сөп этэ диэн ааҕан-суоттаан таһаарбыт. Биир убаһа сыаната 75 000 солк., кини барыһын икки биэттэн 44 убаһа төрүөхтээҕин ааҕан киллэрбит.
Суут мунньаҕар эппиэттээччи бэрэстэбиитэлэ ирдэһиини ылымматах. Кини олохтоох бэйэни салайыныы уорганнарын боломуочуйаларыгар бэйдиэ сылдьар ыттары тутуу, тиэйии уонна көрүү-истии киирэрин, ол эрээри көрүүтэ-истиитэ суох ыттар оҥорбут хоромньуларын дьаһалта буруйа дакаастаннаҕына эрэ, ол эбэтэр эбээһинэһин сөбө суох толоруу дакаастаннаҕына эрэ быһаарыахпытын сөп диэн эппиэттээбит. Эппиэттээччи сөптөөх дьаһаллары толорбут: хаһаайына суох ыттарга муниципальнай приюту туппут, бэйдиэ сылдьар ыттары тутууга, таһыыга уонна көрүүнү оҥорорго ИП-ны кытта дуогабар түһэрсибит. Итини сэргэ сылгы тыа хаһаайыстыбатын сүөһүтэ буоларын, чуолаан бас билээччи харыстыыр-харайар эбээһинэстээҕин бэлиэтээбит. Нэһилиэк киинигэр сылгы-сүөһү көрүүтэ-истиитэ суох сылдьыыта ирдэһээччи мэччирэҥ быраабылатын кэһиитин туоһулуон сөп. ИДьМ Чурапчытааҕы отделын рапортарыгар сурулларынан, бастакы түбэлтэҕэ биэ атыыра ытырбытын кэннэ хамсаабат буолбут, онтон сылтаан ыттар саба түспүттэр, иккис түбэлтэҕэ туоһу суох эбит.
Чурапчы оройуонун суута дакаастабылы үөрэтэн көрөн баран, көрүүтэ-истиитэ суох дьиэ кыылларын дьаһайыыга эппиэтинэһи боломуочуйалаах олохтоох салайыныы уоргана сүгүөхтээх диэн түмүккэ кэллэ, тоҕо диэтэххэ, хаһаайына суох ыттары кэтээн көрөр эппиэтинсэтээх киһи үлэлээбэтэҕин түмүгэр, ирдэһээччи тус көмө хаһаайыстыбатыгар хоромньуга уонна сылгы өлүүтүгэр тиэрдибит. Суут эппиэттээччи бэрэстэбиитэлин приют тутар туһунан дуогабарга олоҕурбут буруйа суоҕун туһунан дакаастабыла төрүөтэ суох диэбит.
2023 сыл бэс ыйын 18 күнүгэр сүөһү өлүүтүн хоромньутун кээмэйэ 120 000 солк. сыаналаммыт, суут олохтоох салайыныы уорганын 1/2-гэр буруйу оҥоруу көрүүтэ-истиитэ суох ыттары тутууну тэрийэр уорган буоларын быһаарбыт уонна ирдэһээччи мэччирэҥ буолбатах сиргэ сүөһүтүн ыыппытынан, толуйуутун 60 000 солк. сыаналаабыт Сылгы өлүүтүн иккис түбэлтэтинэн, хоромньу толору 105 000 солк. сыаналаммыт, тоҕо диэтэххэ биэ хотон аттыгар, дьиэ кыыла турар сирин аттыгар буолбут. Онон уопсайа 165 000 солк. толуйуллара быһаарыллыбыт. Эппиэттээччи, дьаһалта бэрэстэбиитэлэ Чурапчы суутун быһаарыытын ааһына сатаабыт.
СӨ Үрдүкү Суутун гражданскай дьыалаларга кэллиэгийэтэ дьыала матырыйаалларын үөрэтэн баран, быһаарыыны уларытар төрүөт суоҕун быһаарбыт. Апелляция инстанциятын суута бастакы инстанция суутун быһаарыытын уларыппакка хаалларбыт, онон суут уурааҕа сокуоннай күүһүгэр киирбит.