Арассыыйаҕа — Норуоттар сомоҕолоһууларын, Саха сиригэр — Култуура, Таатта улууһугар — Айар ситим сылларынан тэрээһиннэр тиһиктээхтик ыытыллаллар.
Дьохсоҕоҥҥо «Төрүччү — өбүгэм ситимэ, күүһэ, көмүскэлэ» диэн А.Е.Кулаковскай-Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан орто оскуола, М.А.Петров аатынан нэһилиэк бибилэтиэкэтин бырайыагын үһүс тэрээһинэ үрдүк тэрээһиннээхтик ыытылынна. Бу күн уратытынан Дьохсоҕон нэһилиэгин толору төрүччүтүн — 17 көлүөнэни оҥорбут Сивцевтэр Аҕа ууһун салҕааччылар халыҥ аймахтара уус-уран талааннаахтарын, оҥоһуктарын быыстапкатын дьоҥҥо-сэргэҕэ көрдөрдүлэр. Ону таһынан аҕаларын, эһэлэрин Михаил Семенович айылҕаттан анаммыт талаанын утумнааннар айар кэнсиэрдэрин көрдөрдүлэр.
Нэһилиэккэ төрүччүнү оҥосторго үөрэнэннэр дьиэ кэргэттэр төрдүлэрин-уустарын чинчийэллэр. Бу үлэлэрэ салҕанара кэрэхсэбиллээх. Нэһилиэк бибилэтиэкэтэ төрүччүнү оҥосторго бырагыраама баар буолбутун, төрүччүлэрин саҕалыы иликтэр бырагырааманы ыланнар Ф.Захаров табылыыссатын туһанан оҥостоллоругар ыҥырда.
Бу күн дьоҥҥо-сэргэҕэ туһалаах буоллун диэн, төрүччүнү оҥорорго Ф.Захаров табылыыссатын, маны таһынан өссө атын сүбэлэри уонна нэһилиэк дьиэ кэргэттэрэ оҥорбут бастакы кинигэлэрдээх быыстапка туруоруллубута болҕомтону тарта.
Кэтэспит, күүтүүлээх төрүччү киэһэтигэр киэҥ ис хоһоонноох быыстапкалар маннык хайысхаларынан туруорулуннулар:
1.Биһиги дьиэ кэргэн эргэ хаартыскалара кэпсииллэр.
2.Дьиэ кэргэним кэриэс маллара.
3.Аҕам төрдө-ууһа. Ийэм төрдө-ууһа. Эһээм,эбээм — өбүгэм ситимнэрэ.
4.Мин төрүччүм чаҕылхай киһитэ.
5.Төрүччүнү үөрэтии — аймаҕы түмүү.
6.Оскуола оҕолорун дакылааттара, презентациялара.
Киэҥ саала аҥар өттүгэр Сивцевтэр аймах, ытыктыыр ыалларбыт улахан талааннарын арыйар быыстапкалара тардылынна. Ураты дьоҕурдаах кыра кыыстара, балтылара София Михайловна хатыламмат талаанынан, уран тарбахтарынан чочуйан удьуор утум хаартыскалардаах бэртээхэй көстүүлээх маһы (древо жизни) оҥорбутун көрбүт дьон бары кэрэхсээтилэр. Өбүгэлэриттэн саҕалаан эһээхэй оҕоҕо тиийэ кэрэ көстүүлээх, баай историялаах аҕа ууһун ытык маһын оҥорон таһаарбыт. Ону таһынан иллээх дьиэ кэргэн оҕо саастарыгар ийэ-аҕа сылаас тапталларыгар бигэммиттэрин туоһулуур оҕо саас хаартыскаларын уонна билиҥҥи кэмнэрин, кэнчээри ыччаттарын, аймаҕынан хаартыскаҕа түспүттэрин улахан баннердарга таһааран көрдөрбүттэрин кэрэхсээтибит.
Ыал аҕата, эһэтэ М.С.Сивцев — Ырыа Миисэ талааныттан бэриһиннэрбит хос-хос сиэнэ Яна Сивцева «Тугутчаан» үҥкүүтүнэн 23 дьиэ кэргэн кыттыылаах кэнсиэр өрө көтөҕүллүүлээхтик саҕаланна. Талааннаах аймахтар тапталлаах нэһилиэктэрин дьонугар ураты кэнсиэри көрдөрдүлэр, быыстапкаларынан үөрүүнү бэлэхтээтилэр.
Нэһилиэкпитигэр бастакынан төрүччүлэрин ситэрэн-хоторон оҥорбут Сивцевтэр тэрээһиннэрин дьон-сэргэ кэлэн сэҥээрэ көрдүлэр, төрүччүлэрин үөрэтэргэ, билэргэ-көрөргө дьулуһарга бигэтик сананнылар. Дьиэ кэргэн төрүччүтэ — нэһилиэк историята. Оскуола оҕолоро оҥорбут альбомнара, уруһуйдаан таһаарбыт дьиэ кэргэттэрин мастара өссө элбиэхтэрэ, ситэриллиэхтэрэ диэн эрэнэбит.
Галина Другина
Хаартыскалар: Галина Другина тикэриилэрэ