Сааспыт эрдэлээбит курдук этэ эрээри, халлаан уһуннук сөрүүдүйэн, сирин аанньа сылыппакка турар буолан, сааскы ыһыы үлэтэ тардылынна. Ол даҕаны буоллар, сииги баттаһа биирдиилээн хаһаайыстыбалар бааһыналарыгар киирэн эрэллэр.
Бүгүн, ыам ыйын 12 күнүгэр, Эҥсиэли хочотугар “Саҥа сүүрээн” бааһынай хаһаайыстыба (баһылык Александр Жирков) моркуоп уонна Владислав Соловьев салайааччылаах “МТС Агро” ТХПК эбиэс ыһыытын саҕалыылларын туһунан Нам улууһунааҕы тыа хаһаайыстыбатын салалтатын салайааччыта Владимир Макаров иһитиннэрдэ. Амма улууһун хаһаайыстыбалара сиик саптарыытын түмүктээн баран, кэлэр нэдиэлэттэн саҕалыахтара. Хаҥаласка эмиэ сиик саптара сылдьаллар.
Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтин сиртэн үүнүүнү ылыыга, мелиорацияҕа уонна матырыйаалынай-тэхиньиичэскэй хааччыйыыга департаменын салайааччыта Вячеслав Гаврильев билиһиннэрбитинэн, быйыл саас Саха сирин бааһыналарыгар тыа хаһаайыстыбатын култуурата 52,6 тыһ. гектарга ыһыллара былааннанар.
Итинтэн бурдуга – 12,4 тыһ. гектар (былырыыҥҥыга тэҥнээтэххэ, 110%), сүөһү аһылыгар аналлаах култуурата – 32,4 тыһ. гектар (104%), хортуоппуйа – 6,4 тыһ. гектар (106%) уонна бүрүөһүнэ суох олордуллар оҕуруот аһа – 1,37 тыһ. гектар (111%). Ону тэҥэ 7,4 тыһ. гектар иэннээх сир паарданыа. Оччоҕуна эрэ өрөспүүбүлүкэ бырабыыталыстыбата быйыл саас сир үлэтин 60 тыһ. гектар иэҥҥэ ыытарга сорудаҕа толоруллар кыахтаах.
Ыһыы үлэтин сиэмэнэн хааччыллыы быһаарар. Туораахтаах култуура ыһыллар иэнигэр 2 231 туонна сиэмэ бурдук туттуллуохтаах. Хаһаайыстыбалар 943,3 туонна сиэмэни ыларга дуогабардаспыттарыттан, билиҥҥи туругунан, 805,5 туонната (85 бырыһыана) тиийбит. Сиэмэ баһыйар өттүн, 89 бырыһыанын, хаһаайыстыбалар ааспыт сайыннааҕы үүнүүлэриттэн хаһааммыттар. Өрөспүүбүлүкэ таһыттан 245 туонна сиэмэ бурдук аҕалылынна: 130 туоннаны – “Туймаада Агрохолдинг” АУо “Хачыкаат” ТХПК-гэр анаан, 103 туоннаны – “Якутагротрейд” ХЭУо, 12 туоннаны – “Убойный корм” ХЭУо.
Сүөһү аһылыгар биир сыллаах от 16 201 гектарга ыһыллыахтааҕар 2 916 туонна сиэмэ эрэйиллэр. Быйыл 1 645,70 туонна биир сыллаах от сиэмэтэ тиэйиллэрэ былааннаммытыттан 1 277,86 туонната тиксэрилиннэ, 44,19 туонна сиэмэ айаннаан иһэр. Вячеслав Владимирович биир сыллаах оту 100-тэн тахса гектарга ыһар хаһаайыстыбаларга гектарыгар 1-дии тыһ. солк. кээмэйдээх субсидия көрүллүбүтүн эттэ.
Быйыл саас 14,57 туонна элбэх сыллаах от сиэмэтэ атыылаһыллара былааннанарынан сирдэтэн хаһаайыстыбалар 728,50 гектарга ыһарга суоттаналлар. Кинилэр ыйыллыбыт кээмэйтэн билиҥҥитэ 10,35 туоннатыгар дуогабар түһэрсибиттэриттэн 7,11 туонна сиэмэ (69 бырыһыана) кэллэ.
Хортуоппуй 2 355 гектарга олордулларыгар 7 063 туонна сиэмэ хортуоппуй туттуллар. Мантан хаһаайыстыбаларга бэйэлэригэр 6 468 туонната (92 бырыһыана) баар. Быйыл хаһаайыстыбалар 869,50 туонна сиэмэ хортуоппуйу атыылаһарга былаанныылларыттан билиҥҥитэ 818 туоннатыгар дуогабардастылар. Итиччэ кээмэйтэн 417,50 туонната хаһаайыстыбаларга тиийэн сытар.
Тыа хаһаайыстыбатын табаарын оҥорооччулар быйыл 765,07 туонна минеральнай уоҕурдууну атыылаһарга былаанныыллар. Арассыыйа Тыатын хаһаайыстыбатын министиэристибэтэ эрэгийиэҥҥэ 1,5 тыһ. туоннаҕа лимиит тиэрдибитэ, оттон туһаныллыахтаах бүттүүн кээмэйэ – 5 238 туонна. Бу дьыл ыам ыйын 4 күнүнээҕи туругунан, өрөспүүбүлүкэ хаһаайыстыбалара 725,93 туонна минеральнай уоҕурдууну атыылаһарга дуогабардаһан олороллор, ол иһиттэн оператордар “Примагро” ХЭУо 324, “Туймаада Агрохолдинг” АУо 98,28, “Фосагро-Северозапад” ХЭУо 70, урбаанньыт Владимир Герасимов 161, урбаанньыт Александр Никитин 35,5 туонналыыны хааччыйыахтара.
Василий Никифоров
Сообщение Ыһыы үлэтигэр Эҥсиэли хаһаайыстыбалара бастакынан туруннулар появились сначала на Улус Медиа.