Саха сирин оскуолаларыгар бүгүн «Земскэй учуутал» федеральнай бырагырааманан 98 педагог үлэлиир.
2020 сыллаахха саҕаламмыт бырагырааманы олоххо киллэрии РФ Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин көҕүлээбит «Молодежь и дети» национальнай бырайыак уонна «Новая школа» федеральнай бырайыак сыалын-соругун толорорго туһуланар. Бу кэм иһигэ өрөспүүбүлүкэҕэ 100 кэриҥэ педагогтарга вакансия ситиһиилээхтик толорулунна, тыа сиригэр уонна Арктика нэһилиэнньэлээх пууннарыгар үөрэх хаачыстыбата биллэрдик үрдүүр кыахтанна.
—«Земскэй учуутал» бырагыраама көмөтүнэн 2020 сылтан өрөспүүбүлүкэҕэ 100 кэриҥэ педагог үлэлиир. Ити миэстэтигэр каадыр боппуруоһун быһаарарга, тыа сирин оскуолалара учууталларынан хааччыллыыларын үрдэтэргэ, үлэлии кэлбит сирдэригэр олороллоругар усулуобуйаны тэрийэргэ кыаҕы биэрдэ, — диэн СӨ ыччат дьыалатын уонна социальнай алтыһыытын миниистирэ Петр Шамаев бэлиэтээтэ.
Светлана Царицанская, математика уонна физика учуутала, Горнай улууһугар Кэптин орто оскуолатыгар үлэлиир. Кини Ставрополье кыраайыттан «Земскэй учуутал» федеральнай бырагырааманан үлэлии кэлбит.
—«Куораты дэриэбинэҕэ уларыттыҥ дуо?» диэн ыйыттахтарына мин мичээрдиибин эрэ. Чахчы, миэхэ наадыйар сири талбыппын. Мин «Земскэй учуутал» бырагыраамаҕа сайаапка биэрбитим. Тоҕо диэтэххэ, мин биир олус судургуну өйдөөбүтүм: киин куорат гимназияларын чаҕылхай фасадтарын кэннигэр биһиги идэбит ис хоһооно үгүстүк сүтэр. Онно биһиги — үгүстэртэн биирдэстэрэ буолабыт. Оттон манна, тыа оскуолатыгар, оҕолорго хас биирдии уруок улахан эйгэҕэ улахан түннүк кэриэтэ буолуон сөп. Кинилэр эйигин кэтэһэллэр, билии-көрүү ыла охсоору. Ол иһин, бу улахан эппиэтинэс, киһиэхэ сөҕүмэр күүһү биэрэр. Бырагыраама төһө кэрэхсэбиллээҕий? Чиэһинэйдик эттэхх, сүрүн эбиитэ — үп-харчы өттүнэн өйөбүл. Икки мөлүйүөн солкуобай дьоһуннаах саҕалааһын, дьиэ-уот боппуруоһун быһаарар кыах эбэтэр көннөрү саҥа сиргэ холкутук олохсуйар кыах. Эдэр исписэлиискэ эбэтэр дьиэ кэргэҥҥэ бу олус наадалаах. Миэхэ — бу оҕолорго дьиэ атыылаһарга көмөлөһүү. Ол гынан баран, дьыала харчыга эрэ эбитэ буоллар, дьон хантараактара бүтэрин кытта баран хаалыахтара этэ. Ханныгын да иһин, бырагыраама атынынан тардар. Киһи сыаллаах-соруктаах буолар. Эн көннөрү чааскар үлэлээри эрэ буолбакка, оскуола, бүтүн сэлиэнньэ олоҕор кыттыһан, бары дьоҕургун арыйаҕын. Оройуон дьаһалтата уонна оскуола кэлэктиибэ миигин истиҥник көрсүбүттэрэ уонна олорор дьиэнэн көмөлөспүттэрэ, дьону-сэргэни кытта билиһиннэрбиттэрэ. Бэйэҕин быстах кэмҥэ кэлбит курдук буолбакка, эн манна наадалаах киһи курдук сананаҕын. Биллэн турар, уустуктар бааллара. Кыһын -50 °C тымныыта оонньуу буолбатах, онно бэлэм буолуохха наада. Логистика судургута суох, ас-үөл сороҕор кэлии. Ол эрээри туохха барытыгар үөрэнэҕин. Хата, ол оннугар манна айылҕа наһаа ураты, кэрэ, аны сулустаах халлаана! Уонна наһаа аһаҕас, истиҥ оҕолор эйигин тулалыыллар. Онон бырагыраама олус кэрэхсэбиллээх. Чахчы суолталаах тугу эмэ оҥорорго, бэйэҥ миэстэҕин буларга кыаҕы биэрэр. Манна мин үлэм суолталаах. «Земскэй учуутал» бырагыраама — бу өссө саҥа кэлэктииби, саҥа дьону-сэргэни, үгэстэри кытта билсиһии, ураты айылҕалаах сир-уот устун айан, хотугу дьүкээбили көрүү, кылабачыйа оонньуур маҥан хаар, — диэн Светлана Царицанская санаатын үллэһиннэ.
«Земскэй учуутал» федеральнай бырагыраамаҕа кыттыы уопутун Булуҥ оройуонун Хара Уулах орто оскуолатын дириэктэрэ Олеся Слепцова кэпсээтэ.
—Биһиги оскуолабытыгар «Земскэй учуутал» бырагыраама каадырынан көмө буоларын сэргэ, сайдыыга сирдиир күүстээх тирэх буолла. Дьэ, бу көҕүлээһин көмөтүнэн сыл устата биһиэхэ дойду араас муннуктарыттан исписэлиистэр үлэлии кэлэллэр. Бу бырагыраамаҕа кыттаммыт, 2021 сыллаахха, кэлэктиип ыраах Забайкальскай кыраайтан учууталы көрсүбүтэ. Биология уонна химия учууталын. Быйыл бастакы земскэй учууталбыт биэс сыллаах хантараагын ситиһиилээхтик түмүктээтэ. Билигин биһиги оскуолабытыгар Воронеж уобалаһыттан кэлбит земскэй математика учуутала үлэлиир. Онтон бу үөрэх дьылыттан биһиэхэ земскэй физкултуура учуутала кэлэр, — диэтэ Олеся Слепцова.
2026 сыллаахха хамыыһыйа 173 куонкурус докумуонун 40 вакансияҕа көрбүтэ. Манна 40 кыайыылаахтан 16 земскэй учуутал хотугу уонна Арктическай улуустарга үлэлии барар: Анаабыр, Үөһээ Халыма, Муома, Өймөкөөн, Булуҥ, Өлөөн, Орто Халыма улуустарыгар. Бу туһунан СӨ Ил Дарханын уонна Бырабыыталыстыбатын пресс-сулууспата суруйар.