Өрөспүүбүлүкэ медиа-киинигэр Кэбээйи улууһун Кэбээйи сэл. Уһун Хонуу диэн сиргэ ыытыллар “Олоҥхо ыһыаҕа” XIX өрөспүүбүлүкэтээҕи бырааһынньыкка анаммыт пресс-кэмпириэнсийэ буолла.
Манна Кэбээйи улууһун баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччы Анна Попова, М.К.Аммосов аатынан ХИФУ Олоҥхо научнай-чинчийэр институтун дириэктэрэ Руслан Анисимов, Норуот айымньытын уонна социокултуурунай технологияларга өрөспүүбүлүкэтээҕи дьиэ генеральнай дириэктэрэ Иван Иванов, Олоҥхо тыйаатырын кылаабынай режиссера Роман Дорофеев, П.А.Ойуунускай аатынан Саха академическай тыйаатырын кылаабынай режиссера Руслан Тараховскай, норуот национальнай куукунатын сайыннарар бөлөх чилиэнэ Валерия Атласова кытыннылар.
“Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин тылы, култуураны уорнна норуоттар үгэстэрин сайыннарыы Арассыыйа сомоҕолоһуутун бөҕөргөтүүгэ тирэҕинэн буоларын бэлиэтээбитэ. Саха сирэ бу үлэҕэ Олоҥхо эпическэй нэһилиэстибэтин харыстаан, сүҥкэн өҥөлөөх. Олоҥхо ыһыаҕа – бу көннөрү бырааһынньык буолбатах, көлүөнэлэр дьиҥнээх ситимнэһиилэрэ, култуура нэһилиэстибэтин-баайын харыстааһын”, — диэн Саха сирин култууратын миниистирэ Афанасий Ноев бэлиэтээтэ.
Анна Попова улуус ыалдьыттары көрсүүгэ хайдах бэлэмнэнэрин кэпсээтэ. Ыһыахха 7-8 тыһыынча киһи кэлэрэ сабаҕаланарын иһитиннэрдэ.
“Ыалдьыттары сэлиэнньэ социальнай эбийиэктэрин баазатыгар – оскуолаҕа, уһуйааҥҥа уонна атын тэрилтэлэргэ түһэриэхпит. Былырыын Кэбээйигэ “Мичээр” саҥа уһуйаан аһыллыбыта, ону ыалдьыттары көрсүүгэ эмиэ туһаныахпыт”, — диэтэ улуус баһылыгын солбуйааччы.
Бэйэлэрэ тиийэр ыалдьыттарга анал «балаакка куоратын» бэлэмниэхтэрэ. Анна Попова бэлиэтээбитинэн, онно олорорго сөптөөх усулуобуйа тэриллиэҕэ: ууну аҕалыахтара, душ, туалет туруоруллуоҕа.
Кини Кэбээйи улууһун үөрэх ситимэ быйыл 100 сылын бэлиэтиирин туһунан эттэ.
“Оҕо бырагырааматыгар уһулуччу болҕомто ууруллуоҕа. Онно фольклор куонкурустара, успортка күрэхтэһии, успуорт национальнай көрүҥнэригэр күрэхтэһии, Хоту дойду аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттарыгар куонкурус киириэхтэрэ”, — диэтэ Анна Попова.
Тэрийээччилэр бырааһынньыгы аһыы сиэригэр 1,5 тыһ. киһи кыттыа диэн чопчулаатылар.
Саха тыйаатырын кылаабынай режиссера Руслан Тараховскай сценарийы бэлэмнииригэр айар бөлөх историяны уонна бу сир-уот култуурунай нэһилиэстибэтин дириҥник үөрэппитин чопчулаата.
Онно Кэбээйи улууһун ытык күөллэригэр сүгүрүйүү, төрөөбүт дойдуга таптал көстүөҕэ.
“Сиэр-туом тутаах оруолларыгар Кэбээйи улууһун киэн туттар дьоно кыттыахтара. Бу Дыгын Оонньууларын кыайыылаахтара, култуура үтүөлээх үлэһиттэрэ, норуодунай артыыстар уо.д.а”, — диэтэ режиссер.
Быйыл бырааһынньык “Үс өрүс тардыылаах, уу чалгый куттаах Кэбээйигэ – саха сирин тэбэр сүрэҕэр» («В Кобяе, где сливаются три реки, — в бьющемся сердце якутской земли») диэн девиһинэн барыаҕа.
Олоҥхо институтун дириэктэрэ Руслан Анисимов этэринэн, Ыһыах ЮНЕСКО билиммит саха героическай эпоһын тэнитии былаһааккатынан буолуоҕа.
Норуот айымньытын уонна социокултуурунай технологияларга өрөспүүбүлүкэтээҕи дьиэ генеральнай дириэктэрэ Иван Иванов ыалдьыттары киэҥ хабааннаах куонкурус бырагыраамата күүтэрин туһунан эттэ. 30 тахса өрөспүүбүлүкэтээҕи куонкуруска уус уонна ювелир дьыалата, хомуһу оҥоруу, национальнай таҥас киириэхтэрэ. Уустар түһүлгэлэригэр “Якутское железо: возрождение – 2026” олохтоох рудаттан тимири уһаарыыны көрдөрүөхтэрэ.
Норуодунай суруйааччы Николай Лугинову кытта көрсүһүү тэриллиэҕэ уонна “Аан дойду норуоттарын эпостара” ЮНЕСКО норуоттар икки ардыларынааҕы бырайыагын биһирэмниэхтэрэ.
Эдэр көрөөччүлэргэ “Дьурайаан Бэргэн” олоҥхо-испэктээк уонна П.А.Ойуунускай аатынан Саха тыйаатыра “Төлкө” испэктээгэ көрдөрүллүөхтэрэ.
“Саха сирин улуустарын амтана” гастрономическай былаһааккаҕа ураты болҕомто уурулунна. Валерия Атласова араас оройуоннар төрүт куукуналарын билсиэхтэрэ диэн эрэннэрдэ.
Маны тэҥэ мас-рестлиҥҥэ, хапсаҕайга, оҕунан ытыыга, “Эр Бэрдэ” национальнай ытыыга күрэхтэһиилэр күүтүллэллэр.
Ыһыах “Бүдүрүйбэт сүһүөхтээх Мүлдьү Бөҕө”театральнай көрдөрүүнэн түмүктэниэҕэ.
Хаартыска: Денис Попов
Сиһилии: https://www.sakha.gov.ru/news/52418