Тымныы полюһа Өймөкөөн туроператордара — туризм бэстибээлигэр

Өймөкөөн улууһун олохтоохторо туризмҥа 2016 сылтан анаан ылсыбыттара.

Онно бастакынан суолу солообут киһинэн Сордоҥноох ыччата Түмэн Эрилик Кырыарба Филипп уола буолар. Кини “Оймякон-тур” маршруту оҥорон, тустаах докумуоннары толорон, пааспардаан, дойду иһинээҕи туризм реестригэр киллэрэн, билигин  бу туризм эйгэтигэр үлэлиир эдэр киһини билбэт турист суоҕун тэҥэ.

Онон өрөспүүбүлүкэтээҕи  «Место встречи — Якутия» туристическай бэстибээлгэ Тымныы полюһа Өймөкөөнү  дорҕоонноохтук ааттата сылдьар «Оймякон-тур» бөдөҥ туристическай тэрилтэ быһыытынан кыттыыны ылла. Өймөкөөҥҥө туризмы сайыннара сылдьар эдэр дьон «Патриот» кииҥҥэ бөдөҥ туристическай тэрилтэлэр салайааччыларын кытта атах тэпсэн олорон, дьыалабыай былаһааккаҕа төрөөбүт Өймөкөөннөрүн сиһилии билиһиннэрдилэр.

Уопуттаах экскурсияны тэрийээччи гид Түмэн Эрилик Кырыарба төрөөбүт Өймөкөөнүгэр сайын сүрүннээн  уунан устуу (сплав) сынньалаҥын оҥорор. Өймөкөөн Киһилээхтэригэр сатыы айаны тэрийэр. Кэлиҥҥи сылларга туроператор аны төрөөбүт Сордоҥнооҕор туризм хайысхатын күүстээхтик сайыннаран эрэр. Ол курдук,  Индигиир Эбэ уобараһын, көстүүмүн, номоҕун  толкуйдаабыта. Туристарын бураанын сыарҕатыгар олорто да — киниэнэ! Индигиир өрүскэ туристары илдьэн, сиэри-туому тутуһуннаран баран, тыа сирин олоҕун барытын көрдөрөр. Ол курдук, туристар бэйэлэрэ мас мастаан, чэйдэрин-астарын буһарынан, тоҥ дьарҕааны кыһан сиэн, кыыллары суолларынан сонордоон, күн солото суох сылдьан, киэһэ буолбутун билбэккэ да хаалаллар. Онтон балаҕаҥҥа тиийэн, аатырбыт Өймөкөөн үөрэтин миинэ хайдах астанарын көрдөрөн, үөрэтэн, тото-хана үөрэ миинин амсатар. Салгыы  сылгыһыт Винокуровтарга тиийэн тыа ыалын олоҕун кытта билсиһиннэрэр. Ити курдук үлэлээн, билигин Түмэн Кырыарба Сордоҥнооххо туризмы олохтоохтук сайыннарда. «Быйыл кыһын улууспар уонча туристическай бөлөҕү илдьэ сырыттым. Сыл аайы Өймөкөөҥҥө кэлэр турист ахсаана элбээн иһэр. Былырыын кыһыннары-сайыннар улууспутугар уопсайа  400-чэкэ туриһы сырытыннарбыт буоллахпытына, быйыл туризмынан дьарыктанар олохтоох уолаттар 700-тэн тахса туриһы Өймөкөөммүтүгэр аҕалар соруктаахпыт. Анардас быйыл тохсунньугаулууска 300-чэкэ турист кэлэн барда. Онон былааммытын толорорго эрэл баар» диэн санаатын үллэстэр Түмэн Эрэлик.

Кырыарба Түмэн курдук патриот-ыччат, дьиҥэр, нэһилиэк аайы баар. Бу төлөпүөн, интэриниэт муҥутаан сайдыбыт кэмигэр угуйугун  кыайдыҥ да, туристары хайдах баҕарар тардыахха сөп. Кылаабынайа, бэйэҥ тус көлөлөөх буол. Түмэн Кырыарба куйаар ситимин бэркэ туһанар буолан, билигин киниэхэ Екатеринбургтан, Санкт-Петербургтан, Москваттан, Хабаровскайтан урут сылдьыбыт дьон эрэнэн, аны бэйэлэрин табаарыстарын ыыталлар. Онон Өймөкөөн туроператорын ыыра сыыйа кэҥээн иһэр — Сордоҥнооххо дойду таһымнаах туристар субуллан эрэллэр.

Туристар интэриэстэрин тардар ньымалары Түмэн Кырыарба үөрэтэн аҕай биэрдэҕэ дии. Ол ону олус табатык туһанан, сыл аайы араас сонун сүүрээни киллэрэр. Холобура, сылгы иитэр  баазаҕа убаһа этин араастык буһаран амсатыахтарын сөп. Ордук туристар буспут убаһа этин уонна туох да булкаас тумата (приправата) суох миини (бульон) иһэллэрин сөбүлүүллэр эбит. Ол кэпсэтэ олорон, эдэр сылгыһыт  сылгы араас көрүҥүн билиһиннэрэр, кэпсиир. Туристар тото-хана аһаан баран, ол сылгыларын билсэ тахсаллар, аһаталлар. Бэрт кылгас кэмҥэ тыа сирин олоҕун-дьаһаҕын кытта билистэхтэрэ ити.

Уопуттаах туроператортан «улуус атын нэһилиэктэрин олохтоохторугар туризмы сайыннарыыга туох сүбэни биэриэххин сөбүй?» диэн ыйыппыппар, «бастакы саҕалыырга эспэримиэн курдук туох эрэ уратыны толкуйдаан баран, аҕыйах туриһы ыҥыран боруобалаан көрүөххэ сөп. Онтон сыыйа бастакы саҕалааһынтан тахсан иһиэ буоллаҕа. Үчүгэй нэһилиэгин олохтоохторо быйыл туризм хайысхатыгар эбээн дьонун олоҕун көрдөрөргө ылыстылар. Улуус бары нэһилиэктэрэ туризмы сайыннарыыга олохтоохтук үлэлэһэн эрэр буоллахтарына, бакаа Төрүт эрэ нэһилиэгин олохтоохторо чуумпулар. Дьиҥэр, Өймөкөөн аатырбыт 1-кы гильдиялаах меценат-атыыһыта Н.О. Кривошапкин төрөөбүт дойдута буоллаҕа. Кини үөскээбит Тарын учаастагар турмаршрут олохтоохторуна, турист онно хото бара сатыа этэ… » диэн санаатын үллэһиннэ Түмэн Кырыарба.

… Ити курдук, Саха сиригэр эрэ буолбакка, аан дойдуга тиийэ туризм брендинэн буолбут Тымныы полюһун Өймөкөөнү төрүт олохтоох эдэр дьон сырдатан, былааннарын билиһиннэрэн, бэстибээлгэ кэлбит дьон өймөкөөннөр  былаһааккаларын чуо булан тиийэн билистилэр.

 

 

ТАР5АТ: