«Выход 31»: Арассыыйаҕа улаатан эрэр оҕолору куһаҕаҥҥа сутуйууттан көмүскүүр бырайыак баар

Арассыыйаҕа «Выход 31» диэн ураты информационнай-сырдатар бырайыак олоххо киирэн эрэр. Бу бырайыак баһаар ыытыытыгар, дэлби тэптэриигэ уонна да атын терактарга тардыллыбыт оҕолорго уонна ыччакка көмөлөһөр аналлаах.

Бу саҕалааһын социальнай ситимнэргэ уонна мессенджердэргэ ыччаты куһаҕан дьыалаҕа кытыннара сатааһын элбээбитинэн сибээстээн ылыллыбыт миэрэ буолар. Үксүгэр куһаҕан санаалаахтар икки схеманан үлэлииллэр: бастакыта – судургу сорудахтарга (холобур, «көннөрү хаартыскаҕа түһэр», «урнаны умат») диэн судургу сорудахха «чэпчэки харчылаһыныы» эрэннэрэллэр; иккиһэ –  холуобунай эппиэтинэскэ тардыллыаҥ, дьиэ кэргэҥҥэр, чугас дьоҥҥор куһаҕаны оҥоруохпут диэн куттууллар.

«Эбии үлэ» эбэтэр «квест» курдук көрдөрөн, эдэр дьону баһаар ыытыытыгар, дэлби тэптэриигэ, чинчийэр дааннайдары хомуйууга уонна да атын сокуону кэһиигэ кытыннараллар. Бырайыак сүрүн идеята – дьиҥнээх буруй оҥоһулла илигинэ, киһи эппиэтинэскэ тардыллыбат кыахтаах.

Бу үлэ хаайыынан куттааһыҥҥа буолбакка, төттөрүтүн, кутталтан эрдэттэн туораан, оҕо инники кэскилин быыһыыр кыахтааҕын көрдөрөр. Аата Холуобунай кодекс 31 ыст. – «Буруйу оҥорууттан бэйэ баҕатынан аккаастаныы» диэни кытта ситимнээх. Сокуон чопчу этэр: өскөтүн эн бэйэҥ өйдөөн, буруйу оҥорортон аккаастаннаххына, эппиэтинэскэ тардыллыаҥ суоҕа. Судаарыстыба бу кыаҕы бириэмэтигэр өйдөөбүт хас биирдии киһиэхэ биэрэр. «Выход 31» бырайыак бу кыаҕы хайдах туһаныахха сөбүн көрдөрөр. Саайтка уустук юридическай тиэкистэр суохтар, онно икки сүрүн боппуруоска өйдөнүмтүө иһитиннэрии түмүллэр: Угаайыны хайдах билиэххэ сөбүн. Эйиэхэ чэпчэки харчылаһыыга ыҥырар доҕоруҥ буолбакка, буруйу оҥорооччу суруйарын хайдах өйдүөххэ сөбүй. Өскөтүн сорудах дьикти эбэтэр кутталлаах курдук көстөр буоллаҕына, тохтуур ирдэнэр. Бэриллибит ыйыыны-кэрдиини толорбот, билбэт дьону кытта көрсүбэт, бэйэ малгын, каартаны эбэтэр тиэхиньикэни кимиэхэ даҕаны биэрбэт, хаартысканы уонна видеоны ыыппат ордук.

Номнуо суруйсар уонна сорудах ылбыт буоллахха тугу гыныахха? Саамай уустуга уонна суолталааҕа – сибээһи тохтотор быһаарыыны ылыныы. Бырайыак бу хардыыны оҥорорго көмөлөһөр. Саамай сүрүнэ кимтэн эрэ көмө көрдүүргэ болҕомто ууруллар. Оҕолорго тугу даҕаны кистээбэккэ, бу туһунан эрэнэр дьонноругар кэпсииллэригэр сүбэлииллэр: төрөппүттэригэр, учууталларга, ыаллыы ыкса олорор дьонноругар уонна 102 нүөмэринэн полицияҕа эрийэргэ. Матырыйаалы ааҕыы аһаҕас, регистрация ирдэммэт, сайт мобильнай тэриллэргэ судургутук көстөр гына оҥоһуллубут.

ТАР5АТ: