Мэҥэ Хаҥалас улууһун II Тыыллыма нэһилиэгин Хаатылыма сэлиэнньэтигэр, олохтоохтор иитиэхтээн илдьэ сылдьыбыт ыра-баҕа санаалара туолан, ааспыт субуотаҕа манна Айыы балаҕана аһылынна. Ыраахтан-чугастан кэлбит ыалдьыттарын олохтоохтор сахалыы сиэринэн арыылаах алаадьынан, саламаатынан күндүлүү көрүстүлэр.
Бу тутуу өрөспүүбүлүкэтээҕи “Олохтоох көҕүлээһиннэри өйүүр бырагыраама” иитинэн, дьон-норуот, нэһилиэнньэ, биир дойдулаахтар бары күүстэрин-сүбэлэрин холбоон, үп хомуйан көмөлөһөн, көхтөөхтүк үлэлээн-хамсаан, субуотунньуктаан, 2023 сылтан саҕаланан, быйыл дьэ олоххо киирэн, дьон-сэргэ үөрүүтэ үрдээтэ. Олохтоохтор баҕаларынан, Айыы балаҕаныгар Аан дойдутааҕы норуот эмчиттэрин ассоциациятын магистра, Норуоттар икки ардыларынааҕы категориялаах гипнотизер-экстрасенс, Мэҥэ Хаҥалас улууһун Бочуоттаах гражданина Валентина Ивановна Уваровская сырдык аата иҥэрилиннэ.
Ол курдук, бу, балаҕан ыйын 5 күнүгэр, Хаатылымаҕа Айыы балаҕанын үөрүүлээх аһыллыытыгар олохтоохтор, биир дойдулаахтар, ыҥырыылаах ыалдьыттар түмсэннэр, дьоһуннаах тэрээһин сахалыы Алгыһынан саҕаланна. Айыы балаҕана аһыллыытын, тиэргэҥҥэ Ытык сэргэни туруоруу сиэрин-туомун Мэҥэ Хаҥалас улууһун, II Тыыллыма нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо, биллиилээх олоҥхоһут, алгысчыт Гаврил Васильевич Спиридонов толордо. Хас биирдии киһи ситиигэ салама баайда. Үгүс үтүө, эҕэрдэ, махтал тыллара этилиннилэр. Мэҥэ Хаҥалас улууһун Култуураҕа салаатын начаалынньыгын солбуйааччы Александр Кулешов, олохтоохтору Айыы балаҕана аһыллыбытынан эҕэрдэлээн туран, улуус Аҕа баһылыгын Дмитрий Тихонов уонна Дьокутааттар Сэбиэттэрин бэрэссэдээтэлэ Иннокентий Андросов ааттарыттан Махтал суруктары Валентина Ивановна Уваровская төрөппүт кыргыттарыгар уонна Хаатылыма нэһилиэгин баһылыгар Айсен Русланович Спиридоновка туттарда.
—Бу Айыы балаҕана — дьону сомоҕолуур, дьон түмсэр Ытык сирдэрэ буолуоҕа диэн эрэнэбит. Оҕолорбутун, ыччаттарбытын иитэр, инники кэскилбитигэр саха итэҕэлин иҥэрэр хайысхалаах үлэлэри ыытыахпытын баҕарабыт. Олохтоохтор мустаннар, сөбүлүүр дьарыктарын сайыннарыахтара, холобур, кэрэ аҥардарга сахалыы иискэ-ууска, эмтээх оттору хомуйууга, бэлэмнээһиҥҥэ маастар-кылаастар ыытыллыахтара. Уопуттаах маастардар эдэрдэри үөрэтиэхтэрэ. Хаатылыма – ыраас дойду, манна эмтээх от арааһа үүнэр. Уопсайынан, нэһилиэнньэбит ахсаана олус элбэҕэ да суох буоллар, дьоҕурдаах, талааннаах дьоммут үгүс, ол эрэли саҕар, — диэн санаатын үллэһиннэ Култуура киинин дириэктэрэ Фаина Спиридонова.
“Айыы балаҕаныгар” билигин олохтоох дьаһалта аатыгар докумуон оҥоһулла сылдьар эбит. Онон, бу күнтэн ыла Айыы балаҕаныгар ыытыллар үлэлэри олохтоох кулууп үлэһиттэрэ иилиэхтэрэ-саҕалыахтара. Онтон, инникитин штат көрүлүннэҕинэ, анал үлэһит баар буолуоҕа, дииллэр культура исписэлиистэрэ. Айыы балаҕана тигинэччи, киэҥ далааһыннаахтык үлэлиирин туһугар өссө да элбэх оҥоһуллуохтаах. Бу эппиэтинэһи эрэйэр дьыала. Ол курдук, бастатан туран, ититэр ситим уонна электричество уота тардыллыахтаахтар. Ол, улуус Бэтэрээннэрин Сүбэтин бэрэссэдээтэлэ Евдокия Саввична Решетникова сөпкө бэлиэтээбитинии, барытын аҥаардас, олохтоох дьаһалтаҕа, нэһилиэнньэҕэ уонна В.И.Уваровская аймахтарыгар сүктэрэн кэбиспэккэ, бастатан туран, II Тыыллыматтан төрүттээх, нэһилиэккэ сыһыаннаах дьон-норуот барыта турунан, өйөөн, көмөлөстөҕүнэ эрэ түргэнник кыаллыаҕа, олоххо киириэҕэ.
Бу Айыы балаҕанын бырайыага, Фаина Петровна кэпсээбитинэн, комплекс быһыытынан өссө 2020 сыллаахха (баһылык солб. Р.Р.Степанов) оҥоһуллубут. Ол гынан баран, бары бэйэҕит билэҕит, күн-дьыл, балаһыанньа уларыйан, үп-харчы да кырыымчыга учуоттанан, бырайыак сүбэнэн уларытыллыбыт. Итиэннэ 2025 сыллаахха нэһилиэнньэ схода буолан, дьон-сэргэ бу тутуллан эрэр Айыы балаҕаныгар ытык киһи Валентина Ивановна Уваровская аатын иҥэрэргэ диэн сүүс бырыһыан куоластаабыттар.
Инникитин, Айыы балаҕаныгар олохтоохтор дьоро күннэрэ – эдэрдэр ыал буолуулара, оҕо төрөөһүнүн, саҥа киһи кэлиитин үөрүүтэ, ытык дьон үбүлүөйдээх дааталара бэлиэтэниэхтэрин, саҥа кинигэлэр сүрэхтэниилэрэ, о.д.а. тэрээһиннэр ыытыллыахтарын сөп, дииллэр үөрүүлээх тэрээһин кыттыылаахтара. Манна сэргэстэһэ оҕолор оонньуур уонна спортивнай былаһааккалара бааллар. Бу тутуу олоххо киириитигэр олохтоохтор, кэрэ айылҕалаах Хаатылымаҕа сайылыы кэлээччилэр, дьон-норуот бары көмөлөспүттэрэ. Хаатылыматтан төрүттээх биир дойдулаахтар, холобур, ытык киһи, “Сардаана” фабрика генеральнай дириэктэринэн өр үлэлээбит Иван Петрович Спиридонов уола Алексей Иванович, Валентина Ивановна кыргыттара Владилена Леонтьевналаах уо.д.а үтүө санаалаах дьон спонсорскай көмөнү оҥорбуттара. Хаатылымаҕа Айыы балаҕанын тутууну көҕүлэспит, көмөлөспүт, бары өттүнэн өйөөбүт дьоннорунан биир дойдулаахтара саха тапталлаах норуодунай артыыһа, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Дьокуускай куорат, Мэҥэ-Хаҥалас улууһун Ытык киһитэ Аркадий Алексеев, СӨ искусствотын үтүөлээх диэйэтэлэ, саха норуодунай худуоһунньуга Кирилл Гаврильев-Кинтэн буолаллар. Бу дьоро күн Аркадий Михайлович, Кирилл Петрович көхтөөх кыттыыны ыланнар, дьонноругар-сэргэлэригэр сүбэ-соргу буолбуттара эмиэ элбэҕи этэр. Кинилэргэ баһылык Айсен Спиридонов истиҥ махталын биллэрдэ.
Бу күн, олохтоохтор киэн туттар киһилэрэ Виктор Иванов-Сиэйэ Уола биир дойдулаахтарыгар бэйэтин кэрэ ырыаларын бэлэхтээтэ. Айыы балаҕаныгар Көмүлүөк оһох оттулла турар. Манна мустубут дьон, ХИФУ доцена, ыччат олоҥхоһуттар түмсүүлэрин салайааччыта Юрий Борисов олоҥхотун умсугуйан иһиттилэр. Үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ нэһилиэк бочуоттаах гражданина Валентина Федорова оһуохай таһаарда, ыраахха диэри сахалыы ырыа-тойук дуорайда, кырыымпа ыллаата.
Татьяна Маркова.
В.И.Уваровская аатынан “Айыы балаҕана” аһыллыытын үөрүүлээх түгэннэриттэн хаартыскалары ааптар тиксэрдэ.