“Ханна кымырдаҕас – онно өтүөнэ” диэн этэллэрэ оруннаах. Дьэ, ол иһин оҕуруотчуттар хара маҥнайгыттан кымырдаҕаһы суох оҥорор туһугар туруулаһаллар. Маныаха маҕаһыыҥҥа атыыланар химияны буолбакка, норуот ньыматын туттарга дьулуһаллар.
Сорох хаһаайкалар кымырдаҕаһы бу курдук үс ньыманан эмтиибит дэһэллэр.
Бастакы ньыма. 3 ост. ньуоска саахары, 1 пачка (10 гр.) борнай кислотаны, аҕыйах хаапыла ууну кутан булкуйан, хойуу хааһы курдук састаап бэлэмнииллэр. Маны кыра, тохтубат иһиттэргэ (холобур, бааҥка, уу хаппаҕар) кутан баран кымырдаҕас уйатын аттыгар, сылдьар сирдэригэр уурталаан кэбиһэллэр.
Иккис ньыма. 2 остолуобай ньуоска кукурузнай бурдукка 1 кыра ньуоска борнай кислота эбэн, булкуйан баран кымырдаҕас уйатын аттыгар куталлар.
Үһүс ньыма. 3 ост. ньуоска хартыыһа бороһуогар, 1 ост. ньуоска лимон кислотатын эбэн, үрдүгэр 1 л оргуйбутунан уу кутан 6 чаас устата туруоран баран, 5 л ууга кутан булкуйуллар. Бэлэм суурадаһынынан кымырдаҕас уйатын, сылдьар сирин, өтүөнэ (тля) олорбут маһын-отун ыстараллар. Боруобалаан көрүҥ, ол эрээри, сэрэхтээхтик туттуҥ.